Greaca homerică

Textul homeric & parafrază în greaca koine de Theodorus Gaza & traducere în limba română de George Murnu

λῦτο δ' ἀγών, λαοὶ δὲ θοὰς ἐπὶ νῆας ἕκαστοι	001
διελύθη δὲ τὸ ἄθροισμα τῶν θεατῶν, τὸ πλῆθος δὲ ἅπαν ἐπὶ τὰς ναῦς
Luptele gata fiind, se împrăștie oastea și merge

ἐσκίδναντ' ἰέναι. τοὶ μὲν δόρποιο μέδοντο	002
διεμερίσθησαν πορεύεσθαι· οὗτοι μὲν οὖν δείπνου ἐβούλοντο ἀπολαῦσαι,
Fieștecare la cort. Și-n vreme ce toți la corăbii

ὕπνου τε γλυκεροῦ ταρπήμεναι· αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς	003
καὶ ὕπνου ἡδέος, ὁ Ἀχιλλεὺς δὲ
Cată de cină și somn, el singur Ahile veghează,

κλαῖε φίλου ἑτάρου μεμνημένος, οὐδέ μιν ὕπνος	004
ἔκλαιε τοῦ ἀγαπητοῦ φίλου μεμνημένος, οὐδὲ ὕπνος αὐτὸν
Plânge-amintindu-și de dragul prieten și nu-l mai cuprinde

ᾕρει πανδαμάτωρ, ἀλλ' ἐστρέφετ' ἔνθα καὶ ἔνθα	005
κατελάμβανεν ὁ πάντα δαμάζων, ἀλλὰ περιεστρέφετο τῇδε κἀκεῖσε,
Somnul atotdomnitor. Se suce-ntr-o parte și-ntr-alta,

Πατρόκλου ποθέων ἀνδροτῆτά τε καὶ μένος ἠΰ,	006
τὴν τοῦ Πατρόκλου ποθῶν ἀνθρωπότητα καὶ τὴν γενναίαν ἰσχύν,
Cugetă ce inimos și bărbat mai fusese Patroclu,

ἠδ' ὁπόσα τολύπευσε σὺν αὐτῷ καὶ πάθεν ἄλγεα	007
καὶ ὅσα ἀπετέλεσε καὶ κατώρθωσε μετ᾿ αὐτοῦ, καὶ ὅσα ἔπαθε κακά,
Bietul, prin câte trecură-mpreună și câte necazuri

ἀνδρῶν τε πτολέμους ἀλεγεινά τε κύματα πείρων·	008
πολέμους τε ἀνδρῶν καὶ ἀλγεινὰ κύματα περῶν.
Mai pătimiră-n război și la trudnice drumuri pe mare.

τῶν μιμνησκόμενος θαλερὸν κατὰ δάκρυον εἶβεν,	009
τούτων ἀναμιμνησκόμενος ἀκμαῖον κατέχεε δάκρυον,
El și-amintește de toate și varsă șiroaie de lacrimi

ἄλλοτ' ἐπὶ πλευρὰς κατακείμενος, ἄλλοτε δ' αὖτε	010
ἄλλοτε μὲν κατακείμενος ἐπὶ τὰς πλευράς, ἄλλοτε δὲ
Tot zvârcolindu-se-n pat, se culcă pe spate, pe dungă,

ὕπτιος, ἄλλοτε δὲ πρηνής· τοτὲ δ' ὀρθὸς ἀναστὰς	011
ἐπὶ τὰ μετάφρενα, ἄλλοτε δὲ ἐπὶ τὸ πρόσωπον· ποτὲ δὲ ἀναστὰς ὀρθὸς
Ba câteodată pieptiș, la urmă se scoală-n picioare,

δινεύεσκ' ἀλύων παρὰ θῖν' ἁλός· οὐδέ μιν ἠὼς	012
περιήρχετο ἀδημονῶν παρὰ τὸν αἰγιαλὸν τῆς θαλάσσης· οὐδὲ ἡ ἡμέρα αὐτὸν
Umblă pe mal rătăcind și treapădă pân’ce acolo

φαινομένη λήθεσκεν ὑπεὶρ ἅλα τ' ἠϊόνας τε.	013
παραγενομένη ὑπὲρ τῆς θαλάσσης καὶ τοῦ αἰγιαλοῦ ἐκλαθέσθαι ἐποίει,
Se pomenește cu zori revărsate pe țărm și pe mare.

ἀλλ' ὅ γ' ἐπεὶ ζεύξειεν ὑφ' ἅρμασιν ὠκέας ἵππους,	014
ἀλλ᾽ οὗτος ἐπεὶ ἔζευξε ὑπὸ τοῖς ἄρμασι τοὺς ταχεῖς ἵππους,
Caii cei repezi atunci Ahile și-nhamă și leagă

Ἕκτορα δ' ἕλκεσθαι δησάσκετο δίφρου ὄπισθεν,	015
τὸν Ἕκτορα κατέδησεν ἕλκεσθαι ὄπισθεν τοῦ ὀχήματος.
Leșul lui Hector, începe să-l tragăne-n dosul telegii

τρὶς δ' ἐρύσας περὶ σῆμα Μενοιτιάδαο θανόντος	016
τρὶς δὲ ἑλκύσας αὐτὸν περὶ τὸ μνῆμα τοῦ τεθνεῶτος υἱοῦ τοῦ Μενοιτίου,
Și movilitul mormânt de trei ori așa ocolindu-l,

αὖτις ἐνὶ κλισίῃ παυέσκετο, τὸν δέ τ' ἔασκεν	017
αὖθις ἐν τῇ σκηνῇ ἀπεπαύετο, αὐτὸν δὲ κατελίμπανεν
Stă odihnindu-se-n cort și cu fața prin pulbere lasă

ἐν κόνι ἐκτανύσας προπρηνέα· τοῖο δ' Ἀπόλλων	018
ἐν τῷ χοῒ ἀπέκτεινας πρηνῆ καὶ ἐπὶ πρόσωπον· τούτου δὲ Ἀπόλλων
Trupul lui Hector lungit. Avea însă milă de Hector

πᾶσαν ἀεικείην ἄπεχε χροῒ φῶτ' ἐλεαίρων	019
ἐκ τοῦ σώματος πᾶσαν ὕβριν καὶ ἀσχημοσύνην ἀφῃρεῖτο, ἐλεῶν τὸν ἄνδρα
Zeul Apolon și trupul, chiar mort, îl feri de sluțire,

καὶ τεθνηότα περ· περὶ δ' αἰγίδι πάντα κάλυπτε	020
καὶ νεκρὸν ὄντα. πάντα δὲ περιεκάλυπτε τῇ Αἰγίδι
L-acoperi peste tot c-o pavăză mare de aur,

χρυσείῃ, ἵνα μή μιν ἀποδρύφοι ἑλκυστάζων.	021
τῇ χρυσῇ, ὅπως μὴ ἀποξέοι αὐτὸν ἐπισύρων.
Numai ca nu cumva pielea să-i scrijile la tăvălire.

ὣς ὃ μὲν Ἕκτορα δῖον ἀείκιζεν μενεαίνων·	022
οὕτως οὗτος μὲν τὸν ἐνδοξότατον Ἕκτορα ὕβριζε παροξυνόμενος.
Astfel Ahile pornit, își da drumul mâniei pe Hector.

τὸν δ' ἐλεαίρεσκον μάκαρες θεοὶ εἰσορόωντες,	023
τοῦτον δὲ ἠλέουν οἱ μακάριοι θεοὶ καθορῶντες,
Zeii văzură din slavă și prinseră milă de dânsul

κλέψαι δ' ὀτρύνεσκον ἐΰσκοπον ἀργεϊφόντην.	024
κλέψαι δὲ προέτρεπον Ἑρμῆν τὸν καλὸν κατάσκοπον.
Și porunciră pândețului Hermes să meargă să-l fure.

ἔνθ' ἄλλοις μὲν πᾶσιν ἑήνδανεν, οὐδέ ποθ' Ἥρῃ	025
τότε δὴ τοῖς ἄλλοις μὲν πᾶσιν ἤρεσκεν, τῇ Ἥρᾳ δὲ οὐδαμῶς,
Asta plăcu tuturor, numai trei împotrivă stătură,

οὐδὲ Ποσειδάων' οὐδὲ γλαυκώπιδι κούρῃ,	026
οὐδὲ τῷ Ποσειδῶνι, οὐδὲ τῇ εὐοφθάλμῳ κόρῃ τῇ Ἀθηνᾷ·
Hera și Palas Atena, și zeul Cutremur Poseidon,

ἀλλ' ἔχον ὥς σφιν πρῶτον ἀπήχθετο Ἴλιος ἱρὴ	027
ἀλλὰ διέκειντο ὥσπερ αὐτοῖς ἐξ ἀρχῆς ἐμισεῖτο ἡ ἱερὰ Ἴλιος,
Veșnic aceeași fiindu-le ura și ciuda pe Troia

καὶ Πρίαμος καὶ λαὸς Ἀλεξάνδρου ἕνεκ' ἄτης,	028
καὶ ὁ Πρίαμος, καὶ ὁ δῆμος ἕνεκα τῆς βλάβης τοῦ Ἀλεξάνδρου,
Și pe al lui Priam norod, și asta din vina lui Paris,

ὃς νείκεσσε θεὰς ὅτε οἱ μέσσαυλον ἵκοντο,	029
ὃς ἔκρινε τὰς θεάς, ἡνίκα αὐτῷ παρεγένοντο εἰς τὴν ὀρεινὴν οἴκησιν,
Care jignise pe zâne, când ele la staul veniră,

τὴν δ' ᾔνησ' ἥ οἱ πόρε μαχλοσύνην ἀλεγεινήν.	030
ταύτην δὲ ἐπῄνησεν, ἥτις αὐτῷ παρέσχεν τὴν ὀδυνηρὰν πορνείαν.
Și măguli pe-Afrodita în schimb cu-o amară plăcere.

ἀλλ' ὅτε δή ῥ' ἐκ τοῖο δυωδεκάτη γένετ' ἠώς,	031
ἀλλ᾿ ὁπηνίκα δὴ ἐκ τούτου δωδεκάτη ἐγένετο ἡμέρα,
Zile vr’o douăsprezece se scurseră, când la divanul

καὶ τότ' ἄρ' ἀθανάτοισι μετηύδα Φοῖβος Ἀπόλλων·	032
τότε δὴ ἐν τοῖς ἀθανάτοις θεοῖς ἔλεγεν Ἀπόλλων ὁ καθαρός·
Zeilor Febos Apolon sculându-se, astfel le zise·

σχέτλιοί ἐστε θεοί, δηλήμονες· οὔ νύ ποθ' ὑμῖν	033
ἄδικοί ἐστε, ὦ θεοί, καὶ φθαρτικοί· οὐδέποτε ὑμῖν
„Zeilor, ce pătimași și zăcași mai sunteți! Oare Hector

Ἕκτωρ μηρί' ἔκηε βοῶν αἰγῶν τε τελείων;	034
ὁ Ἕκτωρ ἔκαυσε μηροὺς βοῶν καὶ αἰγῶν τελέων;
Nu v-a jertfit oarecând nici tauri pe-alese, nici capre?

τὸν νῦν οὐκ ἔτλητε νέκυν περ ἐόντα σαῶσαι	035
τοῦτον νυνὶ οὐκ ἠξιώσατε (ὑπεμείνατε) νεκρόν γε ὄντα σῶσαι ἐλευθερῶσαι
Nu vă-ndurați măcar mort să-l faceți scăpat ca să fie

ᾗ τ' ἀλόχῳ ἰδέειν καὶ μητέρι καὶ τέκεϊ ᾧ	036
τῇ ἑαυτοῦ γαμετῇ ὥστ' ἰδεῖν, καὶ τῇ μητρί, καὶ τῷ ἰδίῳ τέκνῳ,
Dus între-ai săi și să-l vadă soția-i și mama și fiul,

καὶ πατέρι Πριάμῳ λαοῖσί τε, τοί κέ μιν ὦκα	037
καὶ τῷ πατρὶ Πριάμῳ, καὶ τοῖς λαοῖς, οἳ ἂν αὐτὸν ταχέως
Tată-său Priam și oamenii lor, ca îndată să-i puie

ἐν πυρὶ κήαιεν καὶ ἐπὶ κτέρεα κτερίσαιεν.	038
ἐν πυρὶ καύσειαν καὶ τὰ ἐντάφια ἐνταφιάσειαν,
Trupul pe rug și să-i dea răposatului cinstea din urmă?

ἀλλ' ὀλοῷ Ἀχιλῆϊ θεοὶ βούλεσθ' ἐπαρήγειν,	039
ἀλλὰ τῷ ὀλεθρίῳ Ἀχιλλέι βοηθεῖν βούλεσθε, ὦ θεοί,
Ci mai degrabă voi țineți cu-acel căpiat de Ahile,

ᾧ οὔτ' ἂρ φρένες εἰσὶν ἐναίσιμοι οὔτε νόημα	040
ᾧτινι, οὔτε διάνοια ἔστι πρέπουσα, οὔτε λογισμὸς
Care nici știe măsura și cumpătul, și e cu firea

γναμπτὸν ἐνὶ στήθεσσι, λέων δ' ὣς ἄγρια οἶδεν,	041
μεταβλητὸς ἐν τῷ στήθει· ὥσπερ δὲ λέων ἄγρια καὶ ἀπηνῆ ἐπίσταται,
Neîmblânzită pe veci. Sălbatic și crud e ca leul

ὅς τ' ἐπεὶ ἂρ μεγάλῃ τε βίῃ καὶ ἀγήνορι θυμῷ	042
ὅστις ἐπειδὴ τῇ μεγάλῃ ἰσχύϊ καὶ ὑπερηφάνῳ ψυχῇ
Care-n trufie și-n multa-i putere-ncrezut, după hrană

εἴξας εἶσ' ἐπὶ μῆλα βροτῶν ἵνα δαῖτα λάβῃσιν·	043
ὑπείξειε, πορεύεται ἐπὶ τὰ θρέμματα τῶν ἀνθρώπων, ὅπως λάβη τροφήν.
Tabără-n turmele bieților oameni. Tot astfel

ὣς Ἀχιλεὺς ἔλεον μὲν ἀπώλεσεν, οὐδέ οἱ αἰδὼς	044
οὕτως ὁ Ἀχιλλεὺς οἶκτον μέντοι ἀπέβαλεν, οὐδέ τις αὐτῷ αἰσχύνη
Mila din suflet Ahile-și pierdu și-i lipsit de rușine,

γίγνεται, ἥ τ' ἄνδρας μέγα σίνεται ἠδ' ὀνίνησι.	045
γίνεται, ἥτις μεγάλως βλάπτει καὶ ὀφελεῖ τοὺς ἄνδρας·
Simțul de care legat e tot răul și binele lumii.

μέλλει μέν πού τις καὶ φίλτερον ἄλλον ὀλέσσαι	046
ἔοικε μέν τις που καὶ ἄλλον προσφιλέστερον ἀπολέσαι,
Omul în viață se-ntâmplă, firește, să-și piardă pe vreunul

ἠὲ κασίγνητον ὁμογάστριον ἠὲ καὶ υἱόν·	047
ἢ ἀδελφὸν ὁμομήτριον, ἢ καὶ υἱόν.
Și mai iubit – pe un frate de-o mamă, ba chiar și copilul;

ἀλλ' ἤτοι κλαύσας καὶ ὀδυράμενος μεθέηκε·	048
ἀλλ᾽ οὗτος μὲν κλαύσας καὶ θρηνήσας ἐπαύσατο·
Dar contenește la urmă din plâns și din vaer, căci soarta

τλητὸν γὰρ Μοῖραι θυμὸν θέσαν ἀνθρώποισιν.	049
αἱ γὰρ μοῖραι ψυχὴν ἐνέθηκαν τοῖς ἀνθρώποις δυναμένην ἅπαντα φέρειν.
Puse răbdare în sufletul cel omenesc. Dar Ahile

αὐτὰρ ὅ γ' Ἕκτορα δῖον, ἐπεὶ φίλον ἦτορ ἀπηύρα,	050
οὗτος δὲ ἐπειδὴ ἀφείλετο τὸν ἐνδοξότατον Ἕκτορα τὴν προσφιλεστάτην ψυχὴν ἐξόπισθεν
Nu e destul că-l ucise pe Hector; mai leagă de caru-i

ἵππων ἐξάπτων περὶ σῆμ' ἑτάροιο φίλοιο	051
τῶν ἵππων καταδήσας, περὶ τὸ μνῆμα τοῦ ἀγαπητοῦ φίλου
Mortul și-n jurul mormântului soțului său îl târăște,

ἕλκει· οὐ μήν οἱ τό γε κάλλιον οὐδέ τ' ἄμεινον.	052
ἐπισύρει· οὐ μὴν αὐτῷ τοῦτό γε καλόν, οὐδ' ὠφέλιμον,
Batjocorindu-l, și nu e frumos și nici bine din parte-i.

μὴ ἀγαθῷ περ ἐόντι νεμεσσηθέωμέν οἱ ἡμεῖς·	053
μή τι, ἀγαθῷ ὄντι, ἀναξιοπαθήσαντες ὀργισθῶμεν αὐτῷ ἡμεῖς,
Ba să ia seama, cât e de viteaz, el să nu ne întarte

κωφὴν γὰρ δὴ γαῖαν ἀεικίζει μενεαίνων.	054
ἀναίσθητον γὰρ γῆν ὑβρίζει καὶ καταισχύνει παροξυνόμενος.
Orb de mânie-njosind țărâna cea fără simțire.”

τὸν δὲ χολωσαμένη προσέφη λευκώλενος Ἥρη·	055
πρὸς τοῦτον δὲ ὀργισθεῖσα εἶπεν ἡ λευκοβραχίων Ἥρα·
Hera brațalba-nciudată pe loc lui Apolon răspunse·

εἴη κεν καὶ τοῦτο τεὸν ἔπος ἀργυρότοξε	056
εἴη ἂν καὶ τοῦτο λόγος σός, ὦ Ἄπολλον λαμπρότοξε,
„Tu cel cu arcul de argint, cuvintele tale ar fi drepte,

εἰ δὴ ὁμὴν Ἀχιλῆϊ καὶ Ἕκτορι θήσετε τιμήν.	057
εἰ δὴ ὁμοίαν τιμὴν θήσετε τῷ Ἀχιλλεῖ καὶ τῷ Ἕκτορι,
Numai de-ați pune pe-Ahile pe-o treaptă de cinste cu Hector.

Ἕκτωρ μὲν θνητός τε γυναῖκά τε θήσατο μαζόν·	058
ὁ μέντοι Ἕκτωρ φθαρτός τε ἐστὶ καὶ γυναικεῖον μαστὸν ἐθήλασεν,
Ci muritor a fost Hector și-a supt de la sân de muiere,

αὐτὰρ Ἀχιλλεύς ἐστι θεᾶς γόνος, ἣν ἐγὼ αὐτὴ	059
ὁ Ἀχιλλεὺς δὲ ἐστὶν θεᾶς γέννημα, ἣν ἐγὼ αὐτὴ
Iar pe Ahile-l născu o zeiță, pe care-am hrănit-o

θρέψά τε καὶ ἀτίτηλα καὶ ἀνδρὶ πόρον παράκοιτιν	060
ἀνέθρεψα καὶ ἐπαιδοτρόφησα, καὶ ἀνδρὶ ἔδωκα γαμετὴν
Și am crescut-o eu însămi, ba chiar i-am ales și bărbatul

Πηλέϊ, ὃς περὶ κῆρι φίλος γένετ' ἀθανάτοισι.	061
τῷ Πηλεῖ, ὃς τὰ μάλιστα ἐκ ψυχῆς φίλος ἐγένετο τοῖς ἀθανάτοις θεοῖς,
Care, cum știi, e Peleu cel iubit de noi toți ca nici unul,

πάντες δ' ἀντιάασθε θεοὶ γάμου· ἐν δὲ σὺ τοῖσι	062
πάντες δὲ οἱ θεοὶ μετείχετε τοῦ γάμου, ἐν αὐτοῖς δὲ
Parte luarăți cu toții la nuntă, ba fost-ai la masă,

δαίνυ' ἔχων φόρμιγγα κακῶν ἕταρ', αἰὲν ἄπιστε.	063
εὐωχοῦ κρατῶν τὴν κιθάραν, ὦ φίλε κακῶν, ἀεὶ ἄπιστε.
Din alăută zicând, și tu cel în veci nestatornic

τὴν δ' ἀπαμειβόμενος προσέφη νεφεληγερέτα Ζεύς·	064
πρὸς ταύτην δὲ ἀποκρινόμενος εἶπεν ὁ τὰς νεφέλας ἀθροίζων Ζεύς·
Și înhăitat cu cei răi.” Dar Zeus răspunse zeiței·

Ἥρη μὴ δὴ πάμπαν ἀποσκύδμαινε θεοῖσιν·	065
ὦ Ἥρα, μὴ πάνυ γε ὀργίζου τοῖς θεοῖς,
„Hero, fă bine și nu fi pe zei așa tare pornită.

οὐ μὲν γὰρ τιμή γε μί' ἔσσεται· ἀλλὰ καὶ Ἕκτωρ	066
οὐδαμῶς γὰρ μία τιμὴ ἔσται, ἀλλὰ καὶ ὁ Ἕκτωρ
Drept e că nu sunt aceia de-o teap-amândoi, dar și Hector

φίλτατος ἔσκε θεοῖσι βροτῶν οἳ ἐν Ἰλίῳ εἰσίν·	067
προσφιλέστατος ἦν τοῖς θεοῖς τῶν ἀνθρώπων ἁπάντων οἳ ἐν τῷ Ἰλίῳ εἰσίν,
Drag ne-a fost nouă, mai drag decât oricare altul în Troia,

ὣς γὰρ ἔμοιγ', ἐπεὶ οὔ τι φίλων ἡμάρτανε δώρων.	068
οὕτω γὰρ ἔμοιγε φίλος ἦν· ἐπειδὴ τῶν ἐπεράστων δώρων οὐδαμῶς ὑπέρωρα,
Mie încai mi-era scump, că nu m-a lipsit de prinoase

οὐ γάρ μοί ποτε βωμὸς ἐδεύετο δαιτὸς ἐΐσης	069
οὐδέποτε γάρ μοι ὁ ναὸς ἦν ἐνδεὴς εὐωχίας κοινῆς
Dragi și altaru-ncărcat îmi era cu tot felul de bunuri

λοιβῆς τε κνίσης τε· τὸ γὰρ λάχομεν γέρας ἡμεῖς.	070
καὶ θυσίας καὶ χοῆς· τοῦτο γὰρ ἔσχομεν εἰς τιμὴν ἡμεῖς,
Și de fripturi și de vin, care nouă ne sunt cuvenite.

ἀλλ' ἤτοι κλέψαι μὲν ἐάσομεν, οὐδέ πῃ ἔστι,	071
ἀλλὰ τὴν μὲν περὶ τὸ κλέψαι βουλὴν ἐάσωμεν, οὐδ᾽ ἔστι δυνατὸν
Totuși eu nu mă-nvoiesc în taină să-l smulgem pe Hector.

λάθρῃ Ἀχιλλῆος θρασὺν Ἕκτορα· ἦ γάρ οἱ αἰεὶ	072
κρύφα τοῦ Ἀχιλλέως, τὸν ἄτολμον Ἕκτορα. ὄντως που γὰρ ἀεὶ
Nu-i chip s-o facem pe-ascuns, Ahile va prinde de veste,

μήτηρ παρμέμβλωκεν ὁμῶς νύκτάς τε καὶ ἦμαρ.	073
αὐτῷ παρακάθηται, ὁμοίως νύκτωρ καὶ μεθημέραν,
Pentru c-alăturea mama-i veghează și ziua și noaptea.

ἀλλ' εἴ τις καλέσειε θεῶν Θέτιν ἆσσον ἐμεῖο,	074
ἀλλ᾽ εἴ τις τῶν θεῶν καλέσειε τὴν Θέτιν πλησίον ἐμοῦ,
Meargă mai bine un zeu să poftească pe Tetis la mine;

ὄφρά τί οἱ εἴπω πυκινὸν ἔπος, ὥς κεν Ἀχιλλεὺς	075
ὅπως τι αὐτῇ εἴπω λόγον συνετόν· ὡς ἂν ὁ Ἀχιλλεὺς
Vreau să-i dau sfat înțelept, ca Ahile să ia de la Priam

δώρων ἐκ Πριάμοιο λάχῃ ἀπό θ' Ἕκτορα λύσῃ.	076
δῶρα ἐκ τοῦ Πριάμου σχῇ, καὶ ἀπολύσῃ τὸν Ἕκτορα.
Daruri aduse la cort și să-napoieze pe Hector.”

ὣς ἔφατ', ὦρτο δὲ Ἶρις ἀελλόπος ἀγγελέουσα,	077
οὕτως εἶπεν· ἀνέστη δὲ ἡ ταχύπους Ἶρις μηνύσουσα,
Zise, iar vinteșa Iris dă fuga din cer ca s-o cheme

μεσσηγὺς δὲ Σάμου τε καὶ Ἴμβρου παιπαλοέσσης	078
μεταξὺ δὲ τῆς Σάμου καὶ τῆς Ἴμβρου τῆς τραχείας
Și între Samos și Imbros, ostrovul cu stânci prăvălate,

ἔνθορε μείλανι πόντῳ· ἐπεστονάχησε δὲ λίμνη.	079
κατεπήδησεν εἰς τὸν μέλανα πόντον, ἐπήχησε δὲ ἡ θάλασσα·
Zina s-afundă-n noian și clocote marea negrie.

ἣ δὲ μολυβδαίνῃ ἰκέλη ἐς βυσσὸν ὄρουσεν,	080
αὕτη δὲ τῷ τοῦ ἀγκίστρου μολύβδῳ ὁμοία ὥρμησεν εἰς τὸν βυθόν,
Dânsa se dă în afund întocmai precum se dă plumbul

ἥ τε κατ' ἀγραύλοιο βοὸς κέρας ἐμβεβαυῖα	081
ὃς δὴ προσκείμενος κατὰ τὸ κέρας τοῦ ἀγροδιαίτου βοὸς
Undiței care atârnată de cornul de bou de la țară

ἔρχεται ὠμηστῇσιν ἐπ' ἰχθύσι κῆρα φέρουσα.	082
κατέρχεται, ἐπάγων μοίραν θανατηφόρον τοῖς ὠμοβόροις ἰχθύσιν·
Merge și peștii cei lacomi de carnea momelii ucide.

εὗρε δ' ἐνὶ σπῆϊ γλαφυρῷ Θέτιν, ἀμφὶ δ' ἄρ' ἄλλαι	083
εὗρε δὲ ἐν τῷ κοίλῳ σπηλαίῳ τὴν Θέτιν, περὶ αὐτὴν δὲ καὶ αἱ ἄλλαι
Iris găsi pe sub boltă de peșteri pe Tetis. În juru-i

εἵαθ' ὁμηγερέες ἅλιαι θεαί· ἣ δ' ἐνὶ μέσσῃς	084
καθῆντο συνηθροισμέναι αἱ θαλάσσιαι θεαί, αὕτη δὲ ἐν τῷ μέσῳ
Zânele mării ședeau adunate. Ea sta între ele

κλαῖε μόρον οὗ παιδὸς ἀμύμονος, ὅς οἱ ἔμελλε	085
ἔκλαιε τὸν θάνατον τοῦ ἑαυτῆς ἀμέμπτου υἱοῦ, ὃς ἔμελλεν αὐτῇ
Și-și căina pe slăvitul fecior, fiind moartea-i menită

φθίσεσθ' ἐν Τροίῃ ἐριβώλακι τηλόθι πάτρης.	086
τεθνήξεσθαι ἐν τῇ Τροίᾳ τῇ εὐγείῳ πόρρωθι τῆς πατρίδος·
Tocmai la Troia pe câmp, departe de scumpa lui țară.

ἀγχοῦ δ' ἱσταμένη προσέφη πόδας ὠκέα Ἶρις·	087
πλησίον δὲ στᾶσα εἶπε πρὸς αὐτὴν ἡ ταχύπους Ἶρις.
Iris s-apropie-ndată de Tetis și astfel îi zice·

ὄρσο Θέτι· καλέει Ζεὺς ἄφθιτα μήδεα εἰδώς.	088
ἀνάστηθι, ὦ Θέτι, καλεῖ σε Ζεὺς ὁ τὰς ἀφθάρτους (ἀμεταβλήτους) βουλὰς ἐπιστάμενος.
„Scoală-te, Tetis, te cheamă doar Zeus de sus, știutorul

τὴν δ' ἠμείβετ' ἔπειτα θεὰ Θέτις ἀργυρόπεζα·	089
πρὸς ταύτην δὲ ἀπεκρίνατο μετὰ ταῦτα ἡ θεὰ ἡ λευκόπους Θέτις.
Nestrămutatelor gânduri.” Dar Tetis întreabă pe Iris·

τίπτέ με κεῖνος ἄνωγε μέγας θεός; αἰδέομαι δὲ	090
τί δήποτέ με ἐκεῖνος κελεύει ὁ μέγας θεός; αἰσχύνομαι δὲ
„Ce mă vrea oare în ceru-i puternicul zeu? Mi-e rușine

μίσγεσθ' ἀθανάτοισιν, ἔχω δ' ἄχε' ἄκριτα θυμῷ.	091
συμμίσγεσθαι καὶ παραβάλλειν τοῖς ἀθανατοῖς θεοῖς· ἔχω δὲ θλίψεις πλείστας ἐν τῇ ψυχῇ·
Tristă să viu între zei, că mare, nespus mi-i amarul.

εἶμι μέν, οὐδ' ἅλιον ἔπος ἔσσεται ὅττί κεν εἴπῃ.	092
πορεύομαι μέντοι, οὐδὲ μάταιος λόγος ἔσται, ὃν ἂν εἴπῃ·
Totuși m-oi duce, că nu e zadarnic cuvântul lui Zeus.”

ὣς ἄρα φωνήσασα κάλυμμ' ἕλε δῖα θεάων	093
οὕτω δὴ εἰποῦσα ἔλαβε τὴν καλύπτραν ἡ ἐνδοξοτάτη τῶν θεῶν
Zise, și repede aleasa-ntre zâne și-aruncă pe dânsa

κυάνεον, τοῦ δ' οὔ τι μελάντερον ἔπλετο ἔσθος.	094
τὴν κυάνην· ταύτης δὲ οὐδέν τι μᾶλλον μέλαν ὑπάρχει ἔνδυμα·
Lungă măramă cernită, veșmânt fără seamăn de negru,

βῆ δ' ἰέναι, πρόσθεν δὲ ποδήνεμος ὠκέα Ἶρις	095
ὥρμησε δὲ πορεύεσθαι, ἔμπροσθεν δὲ ἡ ἀνεμόπους ταχεία Ἴρις
Și o pornește la drum, iar Iris îi trece-nainte,

ἡγεῖτ'· ἀμφὶ δ' ἄρα σφι λιάζετο κῦμα θαλάσσης.	096
προσεχώρει, περὶ αὐτὰς δὲ τὸ κῦμα τῆς θαλάσσης ὑπεχωρίζετο·
Apa străbat și din față se-nlătură undele mării.

ἀκτὴν δ' ἐξαναβᾶσαι ἐς οὐρανὸν ἀϊχθήτην,	097
ἀναβᾶσαι δὲ εἰς τὴν ἀκτὴν ἐπὶ τὸν οὐρανὸν ὥρμησαν,
Malul pe urmă suind, iau zborul spre cer amândouă,

εὗρον δ' εὐρύοπα Κρονίδην, περὶ δ' ἄλλοι ἅπαντες	098
εὗρον δὲ τὸν μεγαλόφωνον υἱὸν τοῦ Κρόνου, περὶ αὐτὸν δὲ πάντες οἱ ἄλλοι
Până ce dat-au de Zeus adânc-văzătorul; în juru-i

εἵαθ' ὁμηγερέες μάκαρες θεοὶ αἰὲν ἐόντες.	099
καθῆντο συνηθροισμένοι οἱ μακάριοι αἰώνιοι θεοί·
Stau fericiții și pururii zei împreună cu toții.

ἣ δ' ἄρα πὰρ Διὶ πατρὶ καθέζετο, εἶξε δ' Ἀθήνη.	100
αὕτη δὲ ἀεὶ παρὰ τῷ Διὶ τῷ πατρὶ ἐκάθισεν, ὑπεχώρησε δὲ ἡ Ἀθηνᾶ.
Tetis șezu lângă el și Atena se trase deoparte,

Ἥρη δὲ χρύσεον καλὸν δέπας ἐν χερὶ θῆκε	101
ἡ Ἥρα δὲ χρυσοῦν περικαλλὲς ποτήριον ἔθηκεν ἐν τῇ χειρί,
Hera-i întinse în mână o cupă frumoasă de aur

καί ῥ' εὔφρην' ἐπέεσσι· Θέτις δ' ὤρεξε πιοῦσα.	102
καὶ λόγοις ἔτερπεν αὐτὴν καὶ παρεμυθεῖτο, ἡ Θέτις δὲ ἐκτείνασα ἔπιεν.
Și căuta cu tot felul de vorbe s-o mângâie. Tetis

τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε·	103
ἐν τούτοις δὲ λόγων ἤρξατο ὁ πατὴρ τῶν ἀνδρῶν καὶ τῶν θεῶν.
Dete potirul golit, iar fiul lui Cronos îi zise·

ἤλυθες Οὔλυμπον δὲ θεὰ Θέτι κηδομένη περ,	104
ἦλθες εἰς τὸν Ὄλυμπον, ὦ θεὰ Θέτι, καίτοι λυπουμένη,
„Văd c-ai venit pe Olimp, o, Tetis, măcar că ești tristă,

πένθος ἄλαστον ἔχουσα μετὰ φρεσίν· οἶδα καὶ αὐτός·	105
πένθος δεινὸν καὶ ἀνεπίληστον ἔχουσα ἐν τῇ διανοίᾳ· ἐπίσταμαι καὶ ἐγώ,
Știu doar și eu că pe tine te-apasă durere nespusă,

ἀλλὰ καὶ ὧς ἐρέω τοῦ σ' εἵνεκα δεῦρο κάλεσσα.	106
ἀλλὰ καὶ οὕτως ἐρῶ, τίνος χάριν ἐνταῦθα σε μετεπεμψάμην·
Totuși eu n-am încotro și ți-oi spune de ce ești poftită.

ἐννῆμαρ δὴ νεῖκος ἐν ἀθανάτοισιν ὄρωρεν	107
ἐπὶ ἐννέα δὴ ἡμέρας φιλονεικία ἠγέρθη ἐν τοῖς ἀθανάτοις θεοῖς
Sfadă-i acuma-ntre zei. Ei nu se unesc de vr’o nouă

Ἕκτορος ἀμφὶ νέκυι καὶ Ἀχιλλῆϊ πτολιπόρθῳ·	108
περὶ τοῦ νεκροῦ τοῦ Ἕκτορος καὶ Ἀχιλλέως τοῦ τὰς πόλεις πορθοῦντος,
Zile, și cearta e pentru Ahile și trupul lui Hector.

κλέψαι δ' ὀτρύνουσιν ἐΰσκοπον ἀργεϊφόντην·	109
ὑφελέσθαι δὲ προέτρεπον Ἑρμῆν τὸν καλὸν κατάσκοπον,
Dânșii voiau să trimitem pe Hermes pândețul să fure

αὐτὰρ ἐγὼ τόδε κῦδος Ἀχιλλῆϊ προτιάπτω	110
ἐγὼ δὲ ταύτην τὴν δόξαν τῷ Ἀχιλλεῖ προσάπτω καὶ παρέχομαι,
Mortul, dar eu lui Ahile doresc să-i adaug mărirea,

αἰδῶ καὶ φιλότητα τεὴν μετόπισθε φυλάσσων.	111
τὴν σὴν φιλίαν καὶ τὸ ἀξίωμα τὸ μετὰ ταῦτα τηρῶν·
Vrând să mă bucur de cinstea și dragostea ta mai departe.

αἶψα μάλ' ἐς στρατὸν ἐλθὲ καὶ υἱέϊ σῷ ἐπίτειλον·	112
ταχέως πάνυ ἐλθὲ εἰς τὸν στρατὸν καὶ τῷ σῷ υἱῷ ἐπίταξον·
Du-te la tabără cât mai curând și-ți astâmpără fiul,

σκύζεσθαί οἱ εἰπὲ θεούς, ἐμὲ δ' ἔξοχα πάντων	113
ὀργίζεσθαι αὐτῷ εἰπὲ τοὺς θεούς, ἐμὲ δὲ μάλιστα πάντων
Spune-i că zeii au ciudă pe el, și mai mult decât alții

ἀθανάτων κεχολῶσθαι, ὅτι φρεσὶ μαινομένῃσιν	114
τῶν ἀθανάτων θεῶν ὀργισθῆναι, διότι παράφροσι λογισμοῖς
Eu sunt pe el supărat că în furia lui mai oprește

Ἕκτορ' ἔχει παρὰ νηυσὶ κορωνίσιν οὐδ' ἀπέλυσεν,	115
κατέχει τὸν Ἕκτορα παρὰ ταῖς καμπυλοπρύμνοις ναυσίν, οὐδὲ ἠλευθέρωσεν·
Trupul lui Hector pe câmp la corăbii și nu vrea să-l deie.

αἴ κέν πως ἐμέ τε δείσῃ ἀπό θ' Ἕκτορα λύσῃ.	116
ἐάν πως (ὅπως) ἐμέ τε φοβηθῇ, καὶ τὸν Ἕκτορα ἀπολύσῃ·
Dar să se teamă de mine, mai repede să-l ’napoieze.

αὐτὰρ ἐγὼ Πριάμῳ μεγαλήτορι Ἶριν ἐφήσω	117
ἐγὼ δὲ Πριάμῳ τῷ μεγαλοψύχῳ τὴν Ἶριν ἐντολὰς δοὺς ἐπιπέμψω,
Eu voi trimite pe Iris să spuie măritului Priam

λύσασθαι φίλον υἱὸν ἰόντ' ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν,	118
λυτρώσασθαι τὸν ἀγαπητὸν υἱόν, πορευθέντα ἐπὶ τὰς ναῦς τῶν Ἑλλήνων,
După răscumpărul fiului său să se ducă la corturi,

δῶρα δ' Ἀχιλλῆϊ φερέμεν, τά κε θυμὸν ἰήνῃ.	119
χάριτας δὲ τῷ Ἀχιλλέι φέρειν, ἅπερ ἂν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ εὐφράναι.
Daruri să dea lui Ahile, ca el să-l îmbune pe dânsul.”

ὣς ἔφατ', οὐδ' ἀπίθησε θεὰ Θέτις ἀργυρόπεζα,	120
οὕτως εἶπεν. ὑπήκουσε δὲ ἡ θεά ἡ λευκόπους Θέτις·
Astfel orânduie Zeus, și ne-mpotrivindu-se Tetis

βῆ δὲ κατ' Οὐλύμποιο καρήνων ἀΐξασα,	121
ἐπορεύθη δὲ ὁρμήσασα ἐκ τῶν ἐξοχῶν τοῦ Ὀλύμπου,
Cea cu picioare-argintii, de sus din Olimp se răpede,

ἷξεν δ' ἐς κλισίην οὗ υἱέος· ἔνθ' ἄρα τόν γε	122
ἀφίκετο δὲ εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ ἑαυτῆς υἱοῦ,
Vine la cortul feciorului ei și acolo-l găsește

εὗρ' ἁδινὰ στενάχοντα· φίλοι δ' ἀμφ' αὐτὸν ἑταῖροι	123
εὗρε δὲ αὐτὸν ἐν αὐτῇ ἀδιαλείπτως στενάζοντα, περὶ αὐτὸν δὲ οἱ ἀγαπητοὶ φίλοι
Încă din greu suspinând, iar soții alături de dânsul

ἐσσυμένως ἐπένοντο καὶ ἐντύνοντο ἄριστον·	124
σπουδαίως ἐνήργουν καὶ παρεσκεύαζον ἄριστον,
Trebăluiau pregătindu-i în cort prânzișorul cu carnea

τοῖσι δ' ὄϊς λάσιος μέγας ἐν κλισίῃ ἱέρευτο.	125
τούτοις δὲ κριὸς μέγας δασύθριξ ἐν τῇ σκηνῇ ἔσφακτο,
De la un mare berbece, pe care-l tăiaseră dânșii.

ἣ δὲ μάλ' ἄγχ' αὐτοῖο καθέζετο πότνια μήτηρ,	126
αὕτη δὲ πάνυ πλησίον αὐτοῦ ἐκάθισεν ἡ σεβαστή μήτηρ,
Și-apropiindu-se atunci de Ahile cinstita lui mamă

χειρί τέ μιν κατέρεξεν ἔπος τ' ἔφατ' ἔκ τ' ὀνόμαζε·	127
χειρί τε αὐτὸν κατέψησεν καὶ λόγον εἶπε, καὶ ἐξ ὀνόματος ἐκάλει.
Și netezindu-l, așa începu a-i vorbi părintește·

τέκνον ἐμὸν τέο μέχρις ὀδυρόμενος καὶ ἀχεύων	128
ὦ τέκνον ἐμόν, μέχρι τίνος θρηνῶν καὶ λυπούμενος
„Dragul meu fiu, până când cu vaietul și cu oftatul

σὴν ἔδεαι κραδίην μεμνημένος οὔτέ τι σίτου	129
τὴν σαυτοῦ κατέδει καρδίαν, οὐδοτιοῦν μεμνημένος τροφῆς
Ai să te mistui tânjind și n-o să mai guști din bucate,

οὔτ' εὐνῆς; ἀγαθὸν δὲ γυναικί περ ἐν φιλότητι	130
οὔτε κοίτης; ἀγαθὸν δὲ γυναικί γε ἐν ὀρέξει μίξεως
Nici ai să dormi? Că pe lângă odihnă și dragostea-i bună,

μίσγεσθ'· οὐ γάρ μοι δηρὸν βέῃ, ἀλλά τοι ἤδη	131
μίγνυσθαι. οὐ γάρ μοι ἐπὶ πολὺ ζήσῃ· ἀλλ᾽ ἤδη σοι
Nu vei trăi doar, copilul meu, vreme-ndelungă. De-aproape

ἄγχι παρέστηκεν θάνατος καὶ μοῖρα κραταιή.	132
ἐγγὺς παρέστηκεν ὁ θάνατος, καὶ ἡ ἰσχυρὰ μοῖρα.
Moartea te paște de-acum și-a soartei neînvinsă putere.

ἀλλ' ἐμέθεν ξύνες ὦκα, Διὸς δέ τοι ἄγγελός εἰμι·	133
ἀλλά μου ἐπάκουσον ταχέως, Διὸς δέ σοι μηνυτής τυγχάνω·
Ia însă grabnic aminte o veste ce-aduc de la Zeus·

σκύζεσθαι σοί φησι θεούς, ἑὲ δ' ἔξοχα πάντων	134
ὀργίζεσθαί σοι φησὶ τοὺς θεούς, ἑαυτὸν δὲ μάλιστα πάντων
Dânsul îmi spuse că zeii au ciudă pe tine și însuși

ἀθανάτων κεχολῶσθαι, ὅτι φρεσὶ μαινομένῃσιν	135
τῶν ἀθανάτων θεῶν ὀργισθῆναι, διότι παράφροσι λογισμοῖς
Mai decât zeii ceilalți, că tu astfel, orbit de mânie,

Ἕκτορ' ἔχεις παρὰ νηυσὶ κορωνίσιν οὐδ' ἀπέλυσας.	136
τὸν Ἕκτορα κατέχεις παρὰ ταῖς καμπυλοπρύμναις ναυσίν, οὐδὲ ἀπέδοσο·
Trupul lui Hector îl ții la corăbii și nu-l dai acasă.

ἀλλ' ἄγε δὴ λῦσον, νεκροῖο δὲ δέξαι ἄποινα.	137
ἀλλ᾽ ἄγε δὴ ἀπόλυσον, λύτρα δὲ τοῦ νεκροῦ λάβε.
Las’ să-l răscumpere-ai lui și ia cuvenitele daruri.”

τὴν δ' ἀπαμειβόμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·	138
πρὸς ταύτην δὲ ἀποκρινόμενος εἶπεν ὁ ταχύπους Ἀχιλλεύς·
Iar Peleianul așa învoindu-se, mamei răspunse·

τῇδ' εἴη· ὃς ἄποινα φέροι καὶ νεκρὸν ἄγοιτο,	139
ἐνταῦθα παραγένοιτο ὃς ἂν τὰ λύτρα ἐνέγκαι καὶ τὸν νεκρὸν ἀγάγοι,
„Fie cum zici. De la mine să-l ia cine plată mi-aduce,

εἰ δὴ πρόφρονι θυμῷ Ὀλύμπιος αὐτὸς ἀνώγει.	140
ἐπειδὴ προθύμῳ ψυχῇ ὁ οὐράνιος αὐτὸς κελεύει.
Dacă-i porunca cu tot înadinsul din partea lui Zeus.”

ὣς οἵ γ' ἐν νηῶν ἀγύρει μήτηρ τε καὶ υἱὸς	141
οὕτως οὗτοι ἐν τῷ ἀθροίσματι τῶν νεῶν μήτηρ καὶ υἱὸς
Astfel atunci la corăbii, în tabără, mama și fiul

πολλὰ πρὸς ἀλλήλους ἔπεα πτερόεντ' ἀγόρευον.	142
πολλοὺς πρὸς ἀλλήλους λόγους ταχεῖς ἔλεγον·
Și-au cuvântat amândoi și-au tot tăinuit laolaltă.

Ἶριν δ' ὄτρυνε Κρονίδης εἰς Ἴλιον ἱρήν·	143
τὴν Ἶριν δὲ προὔτρεψεν ὁ υἱὸς τοῦ Κρόνου εἰς τὸ ἱερὸν Ἴλιον λέγων·
Tocmai și fiul lui Cronos spre Ilion mână pe Iris·

βάσκ' ἴθι Ἶρι ταχεῖα λιποῦσ' ἕδος Οὐλύμποιο	144
ἄγε πορεύου, ὦ Ἶρι, ταχέως καταλιποῦσα τὸ ἔδαφος τοῦ Ὀλύμπου,
„Lasă, tu Iris, Olimpul și repede du-te la vale

ἄγγειλον Πριάμῳ μεγαλήτορι Ἴλιον εἴσω	145
ἀπάγγειλον τῷ μεγαλοψύχῳ Πριάμῳ εἰς τὸ Ἴλιον,
Până la Troia și-acolo-n cetate dă veste lui Priam,

λύσασθαι φίλον υἱὸν ἰόντ' ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν,	146
λυτρώσασθαι τὸν ἀγαπητὸν υἱόν, πορευθέντα ἐπὶ τὰς ναῦς τῶν Ἑλλήνων,
Drumul să ia spre corăbii, de vrea să-și răscumpere fiul

δῶρα δ' Ἀχιλλῆϊ φερέμεν τά κε θυμὸν ἰήνῃ	147
χάριτας δὲ τῷ Ἀχιλλεῖ φέρειν, αἳ ἂν εὐφράνωσι τὴν ψυχὴν αὐτοῦ,
Și să-l împace pe-Ahile aducându-i o sumă de daruri,

οἶον, μὴ δέ τις ἄλλος ἅμα Τρώων ἴτω ἀνήρ.	148
μόνον, μηδέ τις ἄλλος σὺν αὐτῷ τῶν Τρῴων πορευθήτω ἀνήρ·
Singur să meargă, să nu-l însoțească din Troia nici unul.

κῆρύξ τίς οἱ ἕποιτο γεραίτερος, ὅς κ' ἰθύνοι	149
κῆρύξ τις αὐτῷ ἀκολουθείτω γέρων, ὃς ἂν εὐθύνοι
Numai un crainic să-i fie tovarăș, un om mai în vârstă,

ἡμιόνους καὶ ἄμαξαν ἐΰτροχον, ἠδὲ καὶ αὖτις	150
τὰς ἡμιόνους καὶ τὴν καλῶς τρέχουσαν ἅμαξαν, καὶ αὖθις
Care să-i hățuie mulii și bine-nrotata-i căruță

νεκρὸν ἄγοι προτὶ ἄστυ, τὸν ἔκτανε δῖος Ἀχιλλεύς.	151
τὸν νεκρὸν κομίζοι πρὸς τὴν πόλιν, ὃν ἀπέκτεινεν ὁ ἐνδοξότατος Ἀχιλλεύς·
Și să-i aducă pe fiul său mort înapoi în cetate.

μὴ δέ τί οἱ θάνατος μελέτω φρεσὶ μὴ δέ τι τάρβος·	152
μηδέ τις αὐτῷ θάνατος ἐν φροντίδι ἔστω κατὰ διάνοιαν, μηδέ τις φόβος,
N-are să-i pese de moarte, să n-aibă de asta vreo teamă,

τοῖον γάρ οἱ πομπὸν ὀπάσσομεν ἀργεϊφόντην,	153
τοιοῦτον αὐτῷ ὁδηγὸν παρέξομεν τὸν Ἑρμῆν,
Călăuzit va fi el de un zeu, de feciorul meu Hermes,

ὃς ἄξει εἷός κεν ἄγων Ἀχιλῆϊ πελάσσῃ.	154
ὃς ἀπάξει ἕως ἂν ἄγων τῷ Ἀχιλλεῖ παραστήσῃ.
Până ce, așa însoțit, o s-ajungă pe-aproape de-Ahile.

αὐτὰρ ἐπὴν ἀγάγῃσιν ἔσω κλισίην Ἀχιλῆος,	155
ἐπειδὰν δὲ ἀγάγῃ εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ Ἀχιλλέως,
Dus el o dată fiind în cortu-i, nici însuși Ahile

οὔτ' αὐτὸς κτενέει ἀπό τ' ἄλλους πάντας ἐρύξει·	156
οὔτε αὐτὸς ἀποκτενεῖ, καὶ τοὺς ἄλλους πάντας διακωλύσει
N-o să-l omoare, nici altuia dintre ai lui să-l atingă

οὔτε γάρ ἐστ' ἄφρων οὔτ' ἄσκοπος οὔτ' ἀλιτήμων,	157
οὔτε ἔστιν ἀνόητος, οὔτε ἀπερίσκοπος, οὔτε ἀλιτάνευτος καὶ ἀπαράκλητος,
Nu-i va da voie, căci nu e nebun ori nerod ori un proclet,

ἀλλὰ μάλ' ἐνδυκέως ἱκέτεω πεφιδήσεται ἀνδρός.	158
ἀλλὰ πάνυ ἐπιμελῶς φείσεται ἀνδρὸς ἱκέτου.
Ba o să-l cruțe mai mult, ca pe unul venit spre rugare.”

ὣς ἔφατ', ὦρτο δὲ Ἶρις ἀελλόπος ἀγγελέουσα.	159
οὕτως εἶπεν· ἀνέστη δὲ ἡ ἀνεμόπους Ἴρις μηνύουσα·
Zice, iar vinteșa Iris purcede din cer, se coboară

ἷξεν δ' ἐς Πριάμοιο, κίχεν δ' ἐνοπήν τε γόον τε.	160
ἀφίκετο δὲ εἰς τὸν οἶκον τοῦ Πριάμου, εὗρε δὲ θόρυβόν τε καὶ θρῆνον.
Până la Priam și-ntâmpin-acolo doar bocet și vaier.

παῖδες μὲν πατέρ' ἀμφὶ καθήμενοι ἔνδοθεν αὐλῆς	161
παῖδες μὲν περὶ τὸν πατέρα καθήμενοι ἐν τῇ αὐλῇ
Stau cu părintele lor în ograda palatului fiii

δάκρυσιν εἵματ' ἔφυρον, ὃ δ' ἐν μέσσοισι γεραιὸς	162
δάκρυσι τὰ ἱμάτια ὕγραινον (ἔβρεχον), οὗτος δ᾽ ἐν τῷ μέσῳ αὐτῶν ὁ γέρων
Și-udă cu lacrimi veșmintele lor. Între dânșii moș Priam

ἐντυπὰς ἐν χλαίνῃ κεκαλυμμένος· ἀμφὶ δὲ πολλὴ	163
ἐντυπωδῶς χλαίνῃ ἐγκεκαλυμένος, ὡς διὰ τῆς σκέπης μόνον τὸν τῶν μελῶν τύπον φαίνεσθαι· πολὺς δὲ περιῆν
Șade-nvelit pe de-a-ntregul în mantie. Capul, grumazul

κόπρος ἔην κεφαλῇ τε καὶ αὐχένι τοῖο γέροντος	164
χοῦς τῇ τε κεφαλῇ καὶ τῷ τραχήλῳ τοῦ γέροντος,
Craiului pline sunt încă de pulberea și de țărâna

τήν ῥα κυλινδόμενος καταμήσατο χερσὶν ἑῇσι.	165
ὃν δὴ κυλιόμενος ἐπεσπάσατο ταῖς ἑαυτοῦ χερσίν,
Care, pe jos tăvălindu-se, și le-aruncase el singur.

θυγατέρες δ' ἀνὰ δώματ' ἰδὲ νυοὶ ὠδύροντο	166
αἱ θυγατέρες δὲ καὶ αἱ γυναῖκες τῶν ὑιῶν κατὰ τὰ οἰκήματα ὠλοφύροντο
Fetele lui și nurorile-i stau și se vaietă-n casă,

τῶν μιμνησκόμεναι οἳ δὴ πολέες τε καὶ ἐσθλοὶ	167
τούτων ἀναμιμνησκόμεναι, οἳ δὴ πολλοί τε καὶ ἀγαθοὶ
Toate cu jale amintindu-și de mulții voinici, de bărbații

χερσὶν ὑπ' Ἀργείων κέατο ψυχὰς ὀλέσαντες.	168
ἔκειντο ὑπὸ τῶν χειρῶν τῶν Ἑλλήνων τὰς ψυχὰς ἀπολέσαντες·
Care zăceau fără viață răpuși de Ahei pe câmpie.

στῆ δὲ παρὰ Πρίαμον Διὸς ἄγγελος, ἠδὲ προσηύδα	169
ἔστη δὲ παρὰ τὸν Πρίαμον ἡ ἄγγελος τοῦ Διὸς καὶ ἔλεγε πρὸς αὐτὸν
Iris s-apropie-ndată de Priam și-ncet la ureche

τυτθὸν φθεγξαμένη· τὸν δὲ τρόμος ἔλλαβε γυῖα·	170
μικρὸν καὶ ἡσύχως λαλήσασα· τοῦτον δὲ τρόμος κατέλαβε κατὰ τὰ μέλῃ·
Vestea începe a-i șopti, iară el se cutremură-n față-i·

θάρσει Δαρδανίδη Πρίαμε φρεσί, μὴ δέ τι τάρβει·	171
θάρρει κατά διάνοιαν, ὦ Πρίαμε ἔκγονε τοῦ Πριάμου, μηδέ τι φοβοῦ
„Dardaniene, rămâi liniștit și să n-ai nici o teamă,

οὐ μὲν γάρ τοι ἐγὼ κακὸν ὀσσομένη τόδ' ἱκάνω	172
οὐδαμῶς γάρ σοι ἐγὼ κακὸν ἀπαγγέλλουσα ἐλήλυθα δεῦρο,
Nu vin aici ca dușman la tine, n-am cugete rele,

ἀλλ' ἀγαθὰ φρονέουσα· Διὸς δέ τοι ἄγγελός εἰμι,	173
ἀλλ᾿ ἀγαθὰ διανουμένη· ἐκ τοῦ Διὸς δέ σοι ἄγγελος ἔρχομαι,
Vin numai binevoind. Eu sunt vestitoarea lui Zeus.

ὅς σευ ἄνευθεν ἐὼν μέγα κήδεται ἠδ' ἐλεαίρει.	174
ὅτις πόρρωθεν ὤν, μεγάλως σου φροντίζει καὶ ἐλεεῖ σε·
El de departe, în marea lui milă și grijă de tine,

λύσασθαί σ' ἐκέλευσεν Ὀλύμπιος Ἕκτορα δῖον,	175
λυτρώσασθαί σε ἐκέλευσεν ὁ οὐράνιος τὸν ἐνδοξότατον Ἕκτορα,
Te sfătuiește să mergi pe fiul tău drag să răscumperi

δῶρα δ' Ἀχιλλῆϊ φερέμεν τά κε θυμὸν ἰήνῃ	176
χάριτας δὲ τῷ Ἀχιλλεῖ φέρειν, αἳ ἂν εὐφράνωσι τὴν ψυχὴν αὐτοῦ,
Și să-l împaci pe-Ahile aducându-i o sumă de daruri.

οἶον, μὴ δέ τις ἄλλος ἅμα Τρώων ἴτω ἀνήρ.	177
μόνον, μηδέ τις ἄλλων τῶν Τρῴων ἀνὴρ πορευθήτω σὺν σοί·
Singur să fii și să nu te-nsoțească din Troia nici-unul,

κῆρύξ τίς τοι ἕποιτο γεραίτερος, ὅς κ' ἰθύνοι	178
κῆρυξ τις ἀκολουθείτω σοι γέρων, ὃς ἂν εὐθύνοι
Numai un crainic să-ți fie tovarăș, un om mai în vârstă,

ἡμιόνους καὶ ἄμαξαν ἐΰτροχον, ἠδὲ καὶ αὖτις	179
τὰς ἡμιόνους καὶ τὴν εὐκόλως τρέχουσαν ἅμαξαν· καὶ αὖθις
Care să hățuie mulii și bine-nrotata căruță

νεκρὸν ἄγοι προτὶ ἄστυ, τὸν ἔκτανε δῖος Ἀχιλλεύς.	180
τὸν νεκρὸν ἀγάγοι πρὸς τὴν πόλιν, ὃν ἀπέκτεινεν ὁ ἐνδοξότατος Ἀχιλλεύς·
Și să-ți aducă pe fiul tău mort înapoi în cetate.

μὴ δέ τί τοι θάνατος μελέτω φρεσὶ μηδέ τι τάρβος·	181
μηδέ σοι θάνατος διὰ φροντίδος ἔστω κατά διάνοιαν, μηδέ τις φόβος·
Ție de loc să nu-ți pese de moarte și nici să te sperii,

τοῖος γάρ τοι πομπὸς ἅμ' ἕψεται ἀργεϊφόντης,	182
τοιοῦτος γάρ σοι ὁδηγὸς συνέψεται ὁ Ἑρμῆς,
Doar vei avea călăuză pe Hermes, odrasla lui Zeus,

ὅς σ' ἄξει εἷός κεν ἄγων Ἀχιλῆϊ πελάσσῃ.	183
ὅς σε ἀπάξει, ἕως ἂν ἄγων παραστήσῃ τῷ Ἀχιλλεῖ·
Până ce, așa însoțit, vei ajunge pe-aproape de-Ahile.

αὐτὰρ ἐπὴν ἀγάγῃσιν ἔσω κλισίην Ἀχιλῆος,	184
ἐπειδὰν δὲ ἀγάγῃ εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ Ἀχιλλέως,
Cum o să fii tu o dată în cortu-i, pe tine nici dânsul

οὔτ' αὐτὸς κτενέει ἀπό τ' ἄλλους πάντας ἐρύξει·	185
οὔτε αὐτὸς ἀποκτενεῖ, καὶ τοὺς ἄλλους πάντας διακωλύσει,
N-o să te-omoare, nici altuia dintre ai lui să te-atingă

οὔτε γάρ ἔστ' ἄφρων οὔτ' ἄσκοπος οὔτ' ἀλιτήμων,	186
οὔτε γὰρ ἀνόητός ἐστιν, οὔτε ἀπερίσκοπος, οὔτε ἀλιτάνευτος καὶ ἀπαράκλητος,
N-o să-i dea voie, căci nu e nebun ori nerod ori un proclet,

ἀλλὰ μάλ' ἐνδυκέως ἱκέτεω πεφιδήσεται ἀνδρός.	187
ἀλλὰ πάνυ ἐπιμελῶς φείσεται ἀνδρὸς ἱκέτου καὶ παρακλήτορος.
Ș-o să te cruțe mai mult ca pe unul venit spre rugare.”

ἣ μὲν ἄρ' ὣς εἰποῦσ' ἀπέβη πόδας ὠκέα Ἶρις,	188
αὕτη μὲν οὕτως εἰποῦσα ἀπῆλθεν ἡ ταχύπους Ἶρις·
Asta-i cuvântă și piere deodată din față-i zeița.

αὐτὰρ ὅ γ' υἷας ἄμαξαν ἐΰτροχον ἡμιονείην	189
οὗτος δὲ τοὺς υἱοὺς τὴν εὐχερῶς τρέχουσαν ἡμιονείαν
Priam dă fiilor zor să înhame doi muli la căruța-i

ὁπλίσαι ἠνώγει, πείρινθα δὲ δῆσαι ἐπ' αὐτῆς.	190
ἅμαξαν ἑτοιμᾶσαι ἐκέλευσεν, ὑπερτηρίαν (πλινθίον) δὲ ἐπ᾿ αὐτῆς κατα(περι)δῆσαι·
Bine-nrotată și-un coș împletit pe deasupra să lege.

αὐτὸς δ' ἐς θάλαμον κατεβήσετο κηώεντα	191
αὐτὸς δὲ εἰσῆλθεν εἰς τὸ εὐῶδες δῶμα,
Dânsul apoi se coboară-ntr-o-naltă cămară boltită,

κέδρινον ὑψόροφον, ὃς γλήνεα πολλὰ κεχάνδει·	192
τὸ ἐκ κέδρων κατεσκευασμένον, ὃ δὴ πολλὰ λαμπρὰ καὶ ἀξιοθέατα ἐχώρει καὶ ἐμπεριεῖχε.
Toată din scânduri de chedru, bucșită de dalbe odoare,

ἐς δ' ἄλοχον Ἑκάβην ἐκαλέσσατο φώνησέν τε·	193
ἐκάλεσε δὲ ἔνδον τὴν γαμετὴν Ἑκάβην καὶ εἶπεν.
Și pe crăiasa Hecuba o cheamă la el ca s-o-ntrebe·

δαιμονίη Διόθεν μοι Ὀλύμπιος ἄγγελος ἦλθε	194
ὦ μακαρία, ἐκ Διός μοι οὐράνιος μηνυτής ἀφίκετο
„Biată nevastă, să-ți spun. Un glas mi-a venit de la Zeus

λύσασθαι φίλον υἱὸν ἰόντ' ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν,	195
λυτρώσασθαι τὸν υἱόν, πορευθέντα ἐπὶ τὰς ναῦς τῶν Ἑλλήνων,
Drumul să iau spre corăbii, de vreau să răscumpăr pe Hector

δῶρα δ' Ἀχιλλῆϊ φερέμεν τά κε θυμὸν ἰήνῃ.	196
χάριτας δὲ τῷ Ἀχιλλεῖ φέρειν, αἳ ἂν εὐφράνωσιν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ·
Și să-l împac pe Ahile aducându-i o sumă de daruri.

ἀλλ' ἄγε μοι τόδε εἰπὲ τί τοι φρεσὶν εἴδεται εἶναι;	197
ἀλλ᾽ ἄγε μοι τοῦτο εἰπέ, τί σοι κατὰ διάνοιαν δοκεῖ εἶναι;
Rogu-te totuși să-mi spui· Ce crezi tu de una ca asta?

αἰνῶς γάρ μ' αὐτόν γε μένος καὶ θυμὸς ἄνωγε	198
ὑπερβαλλόντως γάρ με αὐτὸν ἡ προθυμία καὶ ἡ ψυχὴ κελεύει
Strașnic mă-ndeamnă pe mine dorința și gândul mă bate

κεῖσ' ἰέναι ἐπὶ νῆας ἔσω στρατὸν εὐρὺν Ἀχαιῶν.	199
ἐκεῖσε πορευθῆναι ἐπὶ τὰς ναῦς, εἰς τὸν πλατὺν στρατὸν τῶν Ἑλλήνων.
Drumul să iau spre corăbii prin tabăra mare, spre dânsul.”

ὣς φάτο, κώκυσεν δὲ γυνὴ καὶ ἀμείβετο μύθῳ·	200
οὕτως εἶπεν· ὠλόλυξε δὲ ἡ γυνή, καὶ ἀπεκρίνατο λόγῳ.
Asta-i vorbi și femeia dând țipăt de groază-i răspunse·

ὤ μοι πῇ δή τοι φρένες οἴχονθ', ᾗς τὸ πάρος περ	201
οἴμοι· ποῦ δή σοι ἡ διάνοια ᾤχετο· ᾗ τὸ πρόσθεν
„Vai mie, unde-i a ta-nțelepciune, cu care în lume

ἔκλε' ἐπ' ἀνθρώπους ξείνους ἠδ' οἷσιν ἀνάσσεις;	202
ἐδοξάζου παρὰ ξένοις ἀνθρώποις καὶ ὧν βασιλεύεις·
Peste hotare și-n țară-nainte vestit te făcuseși?

πῶς ἐθέλεις ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν ἐλθέμεν οἶος	203
πῶς βούλει ἀφικέσθαι εἰς τὰς ναῦς τῶν Ἑλλήνων μόνος
Cum îți mai trece prin minte tu singur să pleci la corăbii

ἀνδρὸς ἐς ὀφθαλμοὺς ὅς τοι πολέας τε καὶ ἐσθλοὺς	204
εἰς ἀνδρὸς ὀφθαλμούς, ὃς δή σοι πολλοὺς καὶ ἀγαθοὺς
Și să dai ochi c-un dușman care odată-ți răpuse

υἱέας ἐξενάριξε· σιδήρειόν νύ τοι ἦτορ.	205
υἱοὺς ἀπέκτεινε, σιδηρά δή σοι ψυχὴ ὑπάρχει·
Fii așa mulți și viteji? Ești tare la suflet ca fierul.

εἰ γάρ σ' αἱρήσει καὶ ἐσόψεται ὀφθαλμοῖσιν	206
εἰ γάρ σε θεάσεται τοῖς ὀφθαλμοῖς καὶ κρατήσει
Cum te-ar vedea el în față și pune-va mâna pe tine,

ὠμηστὴς καὶ ἄπιστος ἀνὴρ ὅ γε οὔ σ' ἐλεήσει,	207
ὁ ἄγριος καὶ αἱμοπότης καὶ ἀβέβαιος ἀνὴρ οὗτος, οὐκ ἐλεήσει σε,
Fiară cum este de crud și păgân, o să tabere asupra-ți

οὐδέ τί σ' αἰδέσεται. νῦν δὲ κλαίωμεν ἄνευθεν	208
οὐδέ τί σε αἰδεσθήσεται· νῦν δὲ κλαίωμεν πόρρωθεν
Fără cruțare și milă. De aceea să stăm noi acasă

ἥμενοι ἐν μεγάρῳ· τῷ δ' ὥς ποθι Μοῖρα κραταιὴ	209
καθήμενοι ἐν τῷδε τῷ οἴκῳ. ὥσπερ που ἡ ἰσχυρὰ Μοῖρα
Și să-l jălim de departe pe Hector. Așa i-a fost scrisa

γιγνομένῳ ἐπένησε λίνῳ, ὅτε μιν τέκον αὐτή,	210
γεννωμένῳ ἐπέκλωσε λίνῳ, ἡνίκα αὐτὸν ἔτεκον ἐγὼ
De la-nceput, de când eu îl născui, după torsul ursitei,

ἀργίποδας κύνας ἆσαι ἑῶν ἀπάνευθε τοκήων	211
ταχύποδας κύνας κορέσαι πόρρωθεν τῶν ἑαυτοῦ γονέων,
Cânilor hrană s-ajungă, departe de tata-i și mama,

ἀνδρὶ πάρα κρατερῷ, τοῦ ἐγὼ μέσον ἧπαρ ἔχοιμι	212
παρ' ἀνδρὶ ἀποτόμῳ καὶ σκληρῷ, οὗ δὴ ἐγὼ εἴθε ἔχοιμι τὸ μέσον τοῦ ἥπατος
Lâng-acea bală de om, din care mușcare-aș cu dinții

ἐσθέμεναι προσφῦσα· τότ' ἄντιτα ἔργα γένοιτο	213
ἐσθίειν προσβάλλουσα τὸ στόμα· τότε γένοιτο ἂν ἔργα ἀντιτιμώρητα
Inima-i neagră s-o-nghit, să pot să-mi răzbun pe sărmanul

παιδὸς ἐμοῦ, ἐπεὶ οὔ ἑ κακιζόμενόν γε κατέκτα,	214
τοῦ ἐμοῦ υἱοῦ ἐπειδὴ οὐκ ἀπέκτεινεν αὐτὸν δειλιῶντα,
Hector al meu, care n-a fost mișel, ci de-a pururi în fruntea

ἀλλὰ πρὸ Τρώων καὶ Τρωϊάδων βαθυκόλπων	215
ἀλλὰ πρὸ τῶν Τρῴων καὶ τῶν Τρῳάδων τῶν μεγαλοκόλπων
Neamului sta ca un turn și tot apăra pe bărbații

ἑσταότ' οὔτε φόβου μεμνημένον οὔτ' ἀλεωρῆς.	216
ἑστῶτα καὶ προπολεμοῦντα, οὔτε φυγῆς μεμνημένον, οὔτε ἀναχωρήσεως.
Și pe femeile noastre și nu se da-n lături de frică.”

τὴν δ' αὖτε προσέειπε γέρων Πρίαμος θεοειδής·	217
πρὸς ταύτην δὲ εἶπε γέρων Πρίαμος ὁ θεῖον εἶδος ἔχων·
Se-mpotrivi însă Priam și astfel Hecubei răspunse·

μή μ' ἐθέλοντ' ἰέναι κατερύκανε, μὴ δέ μοι αὐτὴ	218
μή με βουλόμενον πορεύεσθαι κάτεχε, μηδὲ σή μοι
„Vreau să mă duc negreșit. Deci nu mă opri și ca buha

ὄρνις ἐνὶ μεγάροισι κακὸς πέλευ· οὐδέ με πείσεις.	219
ὄρνις κακὴ ἐν τοῖς οἴκοις ἔσο, οὐδὲ (γὰρ) καταπείσεις με·
Nu mai cobi în odaie de-a surda, că n-ai să mă clatini.

εἰ μὲν γάρ τίς μ' ἄλλος ἐπιχθονίων ἐκέλευεν,	220
εἰ μὲν γάρ τις ἄλλος με τῶν ἐπιγείων ἐκέλευεν,
Dacă îndemnul venea de la un muritor de pe lume,

ἢ οἳ μάντιές εἰσι θυοσκόοι ἢ ἱερῆες,	221
ἢ οἵτινες μάντεις εἰσὶ τοῖς θυμιάμασι προσέχοντες· ἢ ἱερεῖς καὶ διὰ σπλάγχνων μαντευόμενοι·
Fie chiar un ghicitor sau un zodier sau un preot,

ψεῦδός κεν φαῖμεν καὶ νοσφιζοίμεθα μᾶλλον·	222
ψεύδεσθαι ἂν αὐτὸν ἔφημεν καὶ ἀφιστάμεθα μάλιστα.
Nu-i dam crezare, ce-am fi socotit că puteau să se-nșele;

νῦν δ', αὐτὸς γὰρ ἄκουσα θεοῦ καὶ ἐσέδρακον ἄντην,	223
νῦν δέ, αὐτὸς γὰρ ἤκουσα θεοῦ, καὶ φανερῶς ἑώρακα,
Dar eu în față pe zeu l-am văzut și auzitu-i-am glasul,

εἶμι καὶ οὐχ ἅλιον ἔπος ἔσσεται. εἰ δέ μοι αἶσα	224
πορεύομαι, καὶ οὐ μάταιος ἔσται ὁ λόγος· εἰ δέ μοι μοῖρα
De-asta și-ndată voi merge, că zisele-i nu sunt deșerte.

τεθνάμεναι παρὰ νηυσὶν Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων	225
ἀποθανεῖν παρὰ ταῖς ναυσὶ τῶν Ἑλλήνων τῶν σιδηροθωράκων,
Dacă sortit mi-i să mor prin tabăr-Aheilor, iată,

βούλομαι· αὐτίκα γάρ με κατακτείνειεν Ἀχιλλεὺς	226
ἐθέλω δὴ· παραχρῆμα γάρ με ἀποκτείνειεν Ἀχιλλεὺς
Viața mi-o dau bucuros, în clipă strivească-m-Ahile,

ἀγκὰς ἑλόντ' ἐμὸν υἱόν, ἐπὴν γόου ἐξ ἔρον εἵην.	227
λαβόντα εἰς τὰς ἀγκάλας τὸν ἐμὸν υἱόν, ἐπὰν τὸν τοῦ θρήνου ἔρωτα πληρώσαιμι.
Când mi-oi cuprinde feciorul și m-oi sătura de bocire.”

ἦ καὶ φωριαμῶν ἐπιθήματα κάλ' ἀνέῳγεν·	228
εἶπε· καὶ τῶν κιβωτίων τὰ περικαλλῆ σκεπάσματα ἤνοιξε,
Zice, la sipete merge, deschide capacele dalbe,

ἔνθεν δώδεκα μὲν περικαλλέας ἔξελε πέπλους,	229
ὅθεν δώδεκα μὲν ὡραῖα περιβλήματα γυναικῶν ἐξέβαλε,
Scoate din ele vr’o douăsprezece velințe frumoase,

δώδεκα δ' ἁπλοΐδας χλαίνας, τόσσους δὲ τάπητας,	230
δώδεκα δὲ ἁπλᾶ περιβλήματα κλίνης· τόσους δὲ τάπητας,
Douăsprezece așternuturi și-atâtea covoare de paturi,

τόσσα δὲ φάρεα λευκά, τόσους δ' ἐπὶ τοῖσι χιτῶνας.	231
τοσαύτας δὲ ἐσθῆτας περικαλεῖς. ἐπὶ τούτοις δὲ τοσαῦτα ἐνδύματα ἀνδρῶν·
Mantii și haine de pus dedesubt câte douăsprezece.

χρυσοῦ δὲ στήσας ἔφερεν δέκα πάντα τάλαντα,	232
χρυσοῦ δὲ ζυγοστατήσας τάλαντα δέκα τὰ πάντα ἔφερεν.
Aur apoi cântărind de zece talanți mai ridică,

ἐκ δὲ δύ' αἴθωνας τρίποδας, πίσυρας δὲ λέβητας,	233
ἐξέβαλε δὲ δύο τρίποδας πυροειδεῖς τέσσαρας δὲ λέβητας,
Patru lighene mai ia și-o pereche de lucii tripeduri

ἐκ δὲ δέπας περικαλλές, ὅ οἱ Θρῇκες πόρον ἄνδρες	234
ἐξέβαλε δὲ ποτήριον ὡραῖον, ὅπερ ἔδωκαν αὐτῷ ἄνδρες Θρᾷκες ἐπὶ δημοσίαν ἐκπομπήν,
Ș-un giuvaer de pahar, o minune ce-i deteră tracii,

ἐξεσίην ἐλθόντι μέγα κτέρας· οὐδέ νυ τοῦ περ	235
ἤτοι πρεσβείαν, πορευθέντι (ἀφικομένῳ), κτῆμα μέγα, οὐδὲ τούτου γε
Când pe la dânșii fusese ca sol; nici odorul acela

φείσατ' ἐνὶ μεγάροις ὃ γέρων, περὶ δ' ἤθελε θυμῷ	236
ἐφείσατο (κεῖσθαι) ἐν τοῖς οἴκοις ὁ γέρων· πάνυ δ᾽ ἐβούλετο κατὰ ψυχὴν
Nu și-l mai cruță bătrânul oprindu-l în casă, c-atâta

λύσασθαι φίλον υἱόν. ὃ δὲ Τρῶας μὲν ἅπαντας	237
λυτρώσασθαι τὸν ἀγαπητὸν υἱόν· οὗτος δὲ πάντας μὲν τοὺς Τρῷας
Vrea să-și răscumpere fiul. Apoi începu el s-alunge

αἰθούσης ἀπέεργεν ἔπεσσ' αἰσχροῖσιν ἐνίσσων·	238
τῆς προστῴου ἀπήλασε, λόγοις κακοῖς ἐπιπλήττων, καὶ λοιδορῶν·
Oamenii strânși în pridvor și-i tot ocăra cu mânie·

ἔρρετε λωβητῆρες ἐλεγχέες· οὔ νυ καὶ ὑμῖν	239
ἀπέλθετε μετὰ φθορᾶς ψεῦσται ἐπονείδιστοι· οὔτι δὴ καὶ ὑμῖν
„Voi păcătoși și nemernici, cărați-vă! N-aveți acasă

οἴκοι ἔνεστι γόος, ὅτι μ' ἤλθετε κηδήσοντες;	240
θρῆνος ἐν τοῖς οἴκοις ἐστίν, ἀλλ' ἥκετε ἐμοὶ συμπεισόμενοι καὶ παραμυθησόμενοι,
Jale și voi, de veniți să-mi aduceți necaz? Oare credeți

ἦ ὀνόσασθ' ὅτι μοι Κρονίδης Ζεὺς ἄλγε' ἔδωκε	241
ἢ ὠφελεῖσθε διότι μοι Ζεὺς ὁ τοῦ Κρόνου λύπας ἔδωκε
C-ar fi nimica durerea-mi cea dată de zei, că pierdut mi-i

παῖδ' ὀλέσαι τὸν ἄριστον; ἀτὰρ γνώσεσθε καὶ ὔμμες·	242
ἀπολέσαι τὸν ἄριστον υἱόν; ἀλλὰ μαθήσεσθε καὶ ὑμεῖς
Cel mai de frunte fecior? Dar și voi în curând veți simți-o

ῥηΐτεροι γὰρ μᾶλλον Ἀχαιοῖσιν δὴ ἔσεσθε	243
πάσχοντες, εὐκαταγωνιστότεροι γὰρ μᾶλλον τοῖς Ἕλλησι νῦν ἔσεσθε,
Pierderea lui, că de-acuma, când mort este el, o să fie

κείνου τεθνηῶτος ἐναιρέμεν. αὐτὰρ ἔγωγε	244
ἐκείνου ἀποθανόντος, πρὸς ἀναίρεσιν· ἐγὼ δὲ
Mult mai ușor să vă secere la bătălie dușmanii.

πρὶν ἀλαπαζομένην τε πόλιν κεραϊζομένην τε	245
πρὸ τοῦ τὴν πόλιν ἐκπορθουμένην καὶ κατατεμνομένην
Eu însă-aș vrea să mă mistui pe lumea cealaltă, să nu-mi văd

ὀφθαλμοῖσιν ἰδεῖν βαίην δόμον Ἄϊδος εἴσω.	246
θεάσασθαι τοῖς ὀφθαλμοῖς, ἀπέλθοιμι ἂν εἰς τὸν οἶκον τοῦ Ἅιδου.
Troia cu ochii cumva năruită de tot și pustie.”

ἦ καὶ σκηπανίῳ δίεπ' ἀνέρας· οἳ δ' ἴσαν ἔξω	247
εἶπε, καὶ τῷ σκήπτρῳ διεῖργε καὶ διίστα τοὺς ἄνδρας, οὗτοι δὲ ἐπορεύοντο ἔξω
Zise gonind cu toiagul pe oameni. Pe poartă ieșiră

σπερχομένοιο γέροντος· ὃ δ' υἱάσιν οἷσιν ὁμόκλα	248
ἐπείγοντος τοῦ γέροντος, αὐτὸς δὲ τοῖς ἑαυτοῦ υἱοῖς παρεκελεύετο
Toți alungați de bătrânul grăbit, care-apoi făcea gură;

νεικείων Ἕλενόν τε Πάριν τ' Ἀγάθωνά τε δῖον	249
ὀνειδίζων τόν τε Ἕλενον καὶ τὸν Πάριν, καὶ τὸν ἔνδοξον Ἀγάθωνα,
Tot își mustra pe feciori, pe Helen, pe-Agaton, pe Paris,

Πάμμονά τ' Ἀντίφονόν τε βοὴν ἀγαθόν τε Πολίτην	250
καὶ τὸν Πάμμονα καὶ τὸν Ἀντίφονον, καὶ τὸν κατὰ πόλεμον ἀγαθὸν Πολίτην,
Pe Antifon și Pamon, pe Dionte și pe Hipotoos,

Δηΐφοβόν τε καὶ Ἱππόθοον καὶ δῖον Ἀγαυόν·	251
καὶ τὸν Δηίφοβον καὶ Ἱππόθοον, καὶ τὸν ἔνδοξον Ἀγαυόν·
Pe Deifob, pe voinicul Polites. Acestora nouă

ἐννέα τοῖς ὃ γεραιὸς ὁμοκλήσας ἐκέλευε·	252
ἐννέα τούτοις ὁ γέρων παρακελευσάμενος ἐπέταξε·
El le da zor și așa se răstea cu glas tare la dânșii·

σπεύσατέ μοι κακὰ τέκνα κατηφόνες· αἴθ' ἅμα πάντες	253
ἐπιταχύνεσθέ μοι, ὦ τέκνα κακά, μαλακοί τε καὶ ἐπονείδιστοι, εἴθε ὁμοῦ σύμπαντες
„Haide, mișcați-vă, fii moleșiți și netrebnici. Mai bine

Ἕκτορος ὠφέλετ' ἀντὶ θοῇς ἐπὶ νηυσὶ πεφάσθαι.	254
ὄφλετε ἀναιρεθῆναι παρὰ ταῖς ταχείαις ναυσὶν ἀντὶ τοῦ Ἕκτορος.
Moartea pe voi vă cosea la corăbii în locul lui Hector.

ὤ μοι ἐγὼ πανάποτμος, ἐπεὶ τέκον υἷας ἀρίστους	255
ὄιμοι, ἐγὼ ὁ δυστυχέστατος, ἐπειδὴ ἐγέννησα υἱοὺς ἀρίστους
Vai mie, nenorocitul! Avut-am în Troia feciorii

Τροίῃ ἐν εὐρείῃ, τῶν δ' οὔ τινά φημι λελεῖφθαι,	256
ἐν τῇ εὐρυχώρῳ Τροίᾳ, τούτων δὲ οὐδένα οἴομαι ὑπολελεῖφθαι·
Cei mai viteji, dar nici unul din ei nu-mi trăiește; nici Mestor

Μήστορά τ' ἀντίθεον καὶ Τρωΐλον ἱππιοχάρμην	257
Μήστορα τὸν ἰσόθεον, καὶ Τρωίλον τὸν ἔφιππον πολεμιστήν,
Cel deopotrivă c-un zeu, nici meșteru-n lupta din care,

Ἕκτορά θ', ὃς θεὸς ἔσκε μετ' ἀνδράσιν, οὐδὲ ἐῴκει	258
καὶ Ἕκτορα ὃς ἦν θεὸς ἐν τοῖς ἀνδράσιν, οὐδὲ ἐδόκει
Bietul Troilos, nici Hector, un zeu între oameni, viteazul

ἀνδρός γε θνητοῦ πάϊς ἔμμεναι ἀλλὰ θεοῖο.	259
εἶναι υἱὸς ἀνδρὸς θνητοῦ, ἀλλὰ θεοῦ,
Care părea tuturora că nu-i fiu de om, ci al unui

τοὺς μὲν ἀπώλεσ' Ἄρης, τὰ δ' ἐλέγχεα πάντα λέλειπται	260
τούτους μὲν ἔφθειρεν ὁ Ἄρης (πόλεμος), ταῦτα δὲ ὀνείδη πάντα ὑπολέλειπται,
Nemuritor. Au pierit în război și-mi rămase doar pleava.

ψεῦσταί τ' ὀρχησταί τε χοροιτυπίῃσιν ἄριστοι	261
ψεῦσται καὶ κωμασταὶ καὶ χορείαις βέλτιστοι,
Toți mincinoșii, mișeii, vitejii la horă și jocuri,

ἀρνῶν ἠδ' ἐρίφων ἐπιδήμιοι ἁρπακτῆρες.	262
ἀρνῶν καὶ ἐρίφων δημόσιοι ἅρπαγες.
Hoții de capre și miei ai supușilor noștri din țară.

οὐκ ἂν δή μοι ἄμαξαν ἐφοπλίσσαιτε τάχιστα,	263
οὐκ ἂν νῦν μοι ἅμαξαν εὐτρεπίσαιτε ὡς τάχος,
Hai, vă urniți mai degrabă și faceți-mi gata căruța

ταῦτά τε πάντ' ἐπιθεῖτε, ἵνα πρήσσωμεν ὁδοῖο;	264
καὶ ταῦτα πάντα ἐπιθείητε, ἵνα διερχώμεθα τὴν ὁδόν;
Și încărcați-o cu toată povara de-aici, că vreau iute

ὣς ἔφαθ', οἳ δ' ἄρα πατρὸς ὑποδείσαντες ὁμοκλὴν	265
οὕτως εἶπεν· οὗτοι δὲ πάντες τὴν τοῦ πατρὸς φοβηθέντες ἀπειλήν,
Drumul s-apuc.” Și temându-se dânșii de-a tatălui gură,

ἐκ μὲν ἄμαξαν ἄειραν ἐΰτροχον ἡμιονείην	266
ἅμαξαν μὲν ἀναλαβόντες ἐξήνεγκαν, εὐπετῶς τρέχουσαν, ἡμιονείαν,
Scoaser-afară din grajd căruța frumos întocmită,

καλὴν πρωτοπαγέα, πείρινθα δὲ δῆσαν ἐπ' αὐτῆς,	267
περικαλλῆ, νεωστὶ κατεσκευασμένην, πλινθίον δὲ ἐπ' αὐτῆς περιέδησαν,
Nouă de tot, sclipitoare, și coșul legară de chelnă.

κὰδ δ' ἀπὸ πασσαλόφι ζυγὸν ᾕρεον ἡμιόνειον	268
ἔλαβον δὲ ἀπὸ τοῦ πασσάλου, τὸν τῶν ἡμιόνων ζυγὸν
De la perete din cui după asta desprinseră jugul

πύξινον ὀμφαλόεν εὖ οἰήκεσσιν ἀρηρός·	269
ἐκ πύξου ὄντα ὀμφαλοὺς ἔχοντα (ὀμφαλὸν ἔχοντα ᾧ προσδεῖται ὁ ῥυμός, ὑπεροχάς τινας ἐν μέσῳ), καλῶς τοῖς κρίκοις ἐφηρμοσμένον,
Mulilor, lemn de cimșir cu un bumb, cu inele deasupra,

ἐκ δ' ἔφερον ζυγόδεσμον ἅμα ζυγῷ ἐννεάπηχυ.	270
δι' ὧν διείρονται αἱ ἡνίαι· ἐξήνεγκαν δὲ σὺν τῷ ζυγῷ ζυγόδεσμον ἐννέα πήχεων,
Iute-l cărară din grajd cu pielea cea lungă de nouă

καὶ τὸ μὲν εὖ κατέθηκαν ἐϋξέστῳ ἐπὶ ῥυμῷ	271
καὶ τοῦτον μὲν καλῶς κατέθηκαν ἐπὶ τῷ εὖ ἐξεσμένῳ ῥυμῷ
Coți și la capătul oiștei bine-strujite pe urmă

πέζῃ ἔπι πρώτῃ, ἐπὶ δὲ κρίκον ἕστορι βάλλον,	272
ἐπὶ τῷ πρώτῳ ἄκρῳ. ἐπέβαλον δὲ τῷ κατὰ τὸ ἄκρον τοῦ ῥυμοῦ ἐμπεπηγότι πασσάλῳ τὸν κρίκον·
Ei l-așezară frumos, la cui îi trecură belciugul

τρὶς δ' ἑκάτερθεν ἔδησαν ἐπ' ὀμφαλόν, αὐτὰρ ἔπειτα	273
τρὶς δὲ ἑκατέρωθεν περιέδησαν παρὰ τὸν ὀμφαλὸν (ἐν μέσῳ τοῦ ζυγοῦ)· μετὰ ταῦτα δὲ
Și pe de lături la bumb de trei ori cureaua legară

ἑξείης κατέδησαν, ὑπὸ γλωχῖνα δ' ἔκαμψαν.	274
ἐφεξῆς κατέδησαν, ὑπὸ δὲ τὴν γωνίαν τὴν γεγονυῖαν ἐκ τοῦ ῥυμοῦ καὶ τοῦ ζυγοῦ ἀπετερμάτισαν τὰ ἄκρα τοῦ ἱμάντος·
Și-o înnodară la capăt și o-ntoarser-apoi la țuguiul

ἐκ θαλάμου δὲ φέροντες ἐϋξέστης ἐπ' ἀπήνης	275
ἐξενέγκαντες δὲ τοῦ δώματος ἐπὶ τῆς καλῶς κατεσκευασμένης ἀμάξης
Oiștei. Luând după asta din casă mulțimea de daruri

νήεον Ἑκτορέης κεφαλῆς ἀπερείσι' ἄποινα,	276
ἐπεσώρευσαν τὰ πλεῖστα λύτρα τῆς κεφαλῆς τοῦ Ἕκτορος.
Pentru răscumpăr, le-aduseră-ndată și le-ngrămădiră

ζεῦξαν δ' ἡμιόνους κρατερώνυχας ἐντεσιεργούς,	277
ἔζευσαν δὲ τὰς(οὺς) ἰσχυρώνυχας ὑποζυγίους ἡμιόνους, τὰς ἑτοίμους πρὸς τὰ ἔργα,
Toate-n căruță,-nhămară și mulii cei tari de copită,

τούς ῥά ποτε Πριάμῳ Μυσοὶ δόσαν ἀγλαὰ δῶρα.	278
ἃς (οὓς) δήποτε τῷ Πριάμῳ οἱ Μυσοὶ ἔδωκαν δῶρα λαμπρά,
Harnici să tragă la drum, un dar fără preț, care fuse

ἵππους δὲ Πριάμῳ ὕπαγον ζυγόν, οὓς ὃ γεραιὸς	279
ἵππους δὲ τῷ Πριάμῳ ἤγαγον ὑπὸ τὸν ζυγόν, οὓς ὁ γέρων
Dat de prietenii mizi lui Priam cândva. Înhămară

αὐτὸς ἔχων ἀτίταλλεν ἐϋξέστῃ ἐπὶ φάτνῃ.	280
αὐτὸς ἔχων ἀνέτρεφε παρὰ τῇ καλῶς κατεσκευασμένῃ φάτνῃ·
Și telegarii ce-n ieslele lui lustruite bătrânul

τὼ μὲν ζευγνύσθην ἐν δώμασιν ὑψηλοῖσι	281
οὗτοι μὲν οὖν ἐζεύγνυντο (τούτοις μὲν οὖν διὰ τῶν Πριαμιδῶν τὸ ζεῦγμα παρακατεσκευάζετο) ἐν τοῖς ὑψηλοῖς οἰκήμασιν,
Însuși cu mâna-i hrănea. Și pe când la palat în ogradă

κῆρυξ καὶ Πρίαμος πυκινὰ φρεσὶ μήδε' ἔχοντες·	282
ὅτε κῆρυξ καὶ Πρίαμος πυκνὰς καὶ συνετὰς βουλὰς κατὰ διάνοιαν ἔχοντες·
Priam și crainicul, oameni cu minte, cătau de gătitul

ἀγχίμολον δέ σφ' ἦλθ' Ἑκάβη τετιηότι θυμῷ	283
πλησίον δὲ αὐτοῦ ἧκεν ἡ Ἑκάβη τεθλιμμένῃ καὶ λελυπημένῃ ψυχῇ,
Carelor, iată s-apropie îndurerată Hecuba

οἶνον ἔχουσ' ἐν χειρὶ μελίφρονα δεξιτερῆφι	284
οἶνον κατέχουσα προσηνῆ ἐν τῇ δεξιᾷ χειρὶ
Și cu o cupă de aur în mână îmbie pe soțul ei Priam

χρυσέῳ ἐν δέπαϊ, ὄφρα λείψαντε κιοίτην·	285
ποτηρίῳ χρυσῷ, ἵνα σπείσαντες πορεύοιντο.
Paos de vin să închine lui Zeus naintea plecării.

στῆ δ' ἵππων προπάροιθεν ἔπος τ' ἔφατ' ἔκ τ' ὀνόμαζε·	286
ἔστη δὲ ἔμπροσθεν τῶν ἵππων, καὶ λόγον εἶπε καὶ ἐξ ὀνόματος ἐλάλει.
Stete în fața telegii, apoi începu să-l îndemne·

τῆ σπεῖσον Διὶ πατρί, καὶ εὔχεο οἴκαδ' ἱκέσθαι	287
λάβε δὴ σπεῖσον Διὶ τῷ πατρί, καὶ εὔχου εἰς οἶκον ἀφικέσθαι
„Ia și închină lui Zeus, te roagă de el să te-ajute

ἂψ ἐκ δυσμενέων ἀνδρῶν, ἐπεὶ ἂρ σέ γε θυμὸς	288
ὀπίσω ἐκ τῶν πολεμίων ἀνδρῶν, ἐπειδή σε ἡ ψυχὴ
De la dușmani să ne vii înapoi, dacă vrei la corăbii

ὀτρύνει ἐπὶ νῆας ἐμεῖο μὲν οὐκ ἐθελούσης.	289
προτρέπει ἐπὶ τὰς ναῦς ἐμοῦ γε μὴ βουλομένης,
Numaidecât să te duci, măcar că eu sunt împotrivă.

ἀλλ' εὔχεο σύ γ' ἔπειτα κελαινεφέϊ Κρονίωνι	290
ἀλλ᾽ εὔχου σύ γε τῷ σκοτεινεφεῖ υἱῷ τοῦ Κρόνου τῷ τιμωμένῳ
Nu-ntârzia să te rogi de Părintele nostru din nouri,

Ἰδαίῳ, ὅς τε Τροίην κατὰ πᾶσαν ὁρᾶται,	291
ἐν Ἴδῃ· ὅς γε κατὰ πᾶσαν τὴν Τροίαν ὁρᾶται·
Care de sus, de pe Ida, ne străjuie-ntreagă cetatea.

αἴτει δ' οἰωνὸν ταχὺν ἄγγελον, ὅς τέ οἱ αὐτῷ	292
αἴτει δὲ οἰωνὸν ἀγγελιαφόρον ταχὺν ὅς γε αὐτῷ
Cere un semn de la el, să facă pe cea mai iubită

φίλτατος οἰωνῶν, καί εὑ κράτος ἐστὶ μέγιστον,	293
προσφιλέστατος τῶν ὀρνέων ἐστί, καὶ μεγίστη δύναμις ὑπάρχει αὐτῷ,
Și mai puternic-a lui zburătoare să-ți iasă pe dreapta,

δεξιόν, ὄφρά μιν αὐτὸς ἐν ὀφθαλμοῖσι νοήσας	294
αἴσιον καὶ ἐπιτήδειον· ὅπως σὺ θεασάμενος αὐτὸν τοῖς ὀφθαλμοῖς,
Singur cu ochii s-o vezi și așa, bizuindu-te-n zboru-i,

τῷ πίσυνος ἐπὶ νῆας ἴῃς Δαναῶν ταχυπώλων.	295
τούτῳ θαρσῶν, ἐπὶ τὰς ναῦς πορεύῃ τῶν ταχεῖς ἵππους ἐχόντων Ἑλλήνων·
Mai cu nădejde prin oastea dușmană să mergi la corăbii.

εἰ δέ τοι οὐ δώσει ἑὸν ἄγγελον εὐρύοπα Ζεύς,	296
εἰ δέ σοι οὐ δώσει ἄγγελον ἑαυτοῦ ὁ μεγαλόφωνος Ζεύς,
Dacă se-ntâmplă ca piaza cea bună să nu ți-o trimită

οὐκ ἂν ἔγωγέ σ' ἔπειτα ἐποτρύνουσα κελοίμην	297
οὐκ ἂν ἔγωγέ σε μετὰ ταῦτα προτρέπουσα κελεύοιμι πορευθῆναι
Cel care tună-n văzduh, te povățuiesc cu-nadinsul,

νῆας ἐπ' Ἀργείων ἰέναι μάλα περ μεμαῶτα.	298
ἐπὶ τὰς ναῦς τῶν Ἑλλήνων καίπερ προθυμούμενον πάνυ.
Oricât de mult ți-ar fi dorul, să nu pleci cumva la corăbii.”

τὴν δ' ἀπαμειβόμενος προσέφη Πρίαμος θεοειδής·	299
πρὸς ταύτην δὲ ἀποκρινόμενος εἶπε Πρίαμος ὁ θεοῦ εἶδος ἔχων.
Zise bătrânul așa la îndemnul acest-al crăiesei·

ὦ γύναι οὐ μέν τοι τόδ' ἐφιεμένῃ ἀπιθήσω.	300
ὦ γύναι, οὐδαμῶς σοι τοῦτο ἐντελλομένῃ ἀπειθήσω·
„Am să te-ascult bucuros și ți-oi face pe plac, o, femeie;

ἐσθλὸν γὰρ Διὶ χεῖρας ἀνασχέμεν αἴ κ' ἐλεήσῃ.	301
ἀγαθὸν γὰρ ᾆραι τὰς χεῖρας τῷ Διί, ὅπως οἰκτείρῃ·
Bine-i cu brațele-ntinse să ceri îndurarea lui Zeus.”

ἦ ῥα καὶ ἀμφίπολον ταμίην ὄτρυν' ὃ γεραιὸς	302
εἶπε δὴ καὶ τὴν ταμίαν θεράπαιναν προὔτρεψεν ὁ γέρων
Asta bătrânul rostind, porunci unei roabe s-aducă

χερσὶν ὕδωρ ἐπιχεῦαι ἀκήρατον· ἣ δὲ παρέστη	303
ὕδωρ ταῖς χερσὶν ἐπιχέαι καθαρὸν καὶ διειδές, αὕτη δὲ παρεγένετο
Apă curată să-i toarne pe mâni. Iar femeia și vine

χέρνιβον ἀμφίπολος πρόχοόν θ' ἅμα χερσὶν ἔχουσα.	304
ἡ θεράπαινα χερνίβιον καὶ ξέστην ἅμα ἐν ταῖς χερσὶν ἔχουσα,
Apă-aducând, un ulcior și în mâna cealaltă ligheanul.

νιψάμενος δὲ κύπελλον ἐδέξατο ἧς ἀλόχοιο·	305
νιψάμενος δὲ τὸ ποτήριον ἐδέξατο παρὰ τῆς ἑαυτοῦ γυναικός,
După ce craiul se spală, ia cupa din mâna soției;

εὔχετ' ἔπειτα στὰς μέσῳ ἕρκεϊ, λεῖβε δὲ οἶνον	306
εὔχετο δὲ μετὰ ταῦτα στὰς ἐν τῷ μέσῳ τοῦ περιφράγματος τῆς αὐλῆς, ἔσπευδε δὲ οἶνον,
Stând dup-aceea-n ogradă, la mijloc, începe să-nchine

οὐρανὸν εἰσανιδών, καὶ φωνήσας ἔπος ηὔδα·	307
εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναβλέψας, καὶ λαλήσας λόγον ἔλεγεν·
Vin și, cu ochii spre cer, își îndreaptă rugarea și zice·

Ζεῦ πάτερ Ἴδηθεν μεδέων κύδιστε μέγιστε	308
ὦ Ζεῦ πάτερ, ἐκ τῆς Ἴδης βασιλεύων ἐνδοξότατε, ὑψηλότατε,
„Zeus părinte, prea-nalte, slăvite stăpân de pe Ida,

δός μ' ἐς Ἀχιλλῆος φίλον ἐλθεῖν ἠδ' ἐλεεινόν,	309
δὸς ἀφικέσθαι με πρὸς Ἀχιλλέα προσφιλῆ καὶ οἰκτρόν,
Fă să mă-ntâmpine Ahile cu prietenie și milă.

πέμψον δ' οἰωνὸν ταχὺν ἄγγελον, ὅς τε σοὶ αὐτῷ	310
ἀπόστειλον δὲ οἰωνὸν ἀγγελιαφόρον ταχύν, ὅς γε σοὶ
Scoate-mi în cale semn bun de la pasărea cea mai iubită

φίλτατος οἰωνῶν, καί εὑ κράτος ἐστὶ μέγιστον,	311
προσφιλέστατος ὀρνέων ἐστί, καὶ δύναμις μεγίστη αὐτῷ ὑπάρχει.
Și mai puternic-a ta zburătoare, să-mi iasă pe dreapta.

δεξιόν, ὄφρά μιν αὐτὸς ἐν ὀφθαλμοῖσι νοήσας	312
-
Însumi cu ochii s-o văd și așa, bizuindu-mă-n piază,

τῷ πίσυνος ἐπὶ νῆας ἴω Δαναῶν ταχυπώλων.	313
ὅπως θαρρῶν πορεύωμαι ἐπὶ τὰς ναῦς τῶν ταχεῖς ἵππους ἐχόντων Ἑλλήνων.
Mai cu nădejde prin oastea dușmană să merg la corăbii.”

ὣς ἔφατ' εὐχόμενος, τοῦ δ' ἔκλυε μητίετα Ζεὺς	314
οὕτως εἶπεν εὐχόμενος· τούτου δὲ ἐπήκουσεν ὁ βουλευτικὸς Ζεύς·
Asta grăi rugător. Auzindu-l, Atotînțeleptul

αὐτίκα δ' αἰετὸν ἧκε τελειότατον πετεηνῶν	315
παραχρῆμα δὲ αὐτὸν ἔπεμψε τελεώτατον πάντων τῶν ὀρνέων,
Piază mai bună din toate-i trimite degrabă, un vultur

μόρφνον θηρητῆρ' ὃν καὶ περκνὸν καλέουσιν.	316
μέλανα, κυνηγετικόν, ὃν καὶ Μελαναίετον καλοῦσιν·
Negru la pene, prădalnic, acel care-i zice tărcatul.

ὅσση δ' ὑψορόφοιο θύρη θαλάμοιο τέτυκται	317
ὅση δὲ κατασκευάζεται ἡ θύρα τοῦ ὑψοστέγου θαλάμου
Cât se deschide la ușa cămării înalte din casa

ἀνέρος ἀφνειοῖο ἐῢ κληῖσ' ἀραρυῖα,	318
τοῦ πλουσίου ἀνδρός, ἡ εὐαρμόστως κλειομένη,
Unui bogat o pereche de bine-ncheiate canaturi,

τόσσ' ἄρα τοῦ ἑκάτερθεν ἔσαν πτερά· εἴσατο δέ σφι	319
τόσα δὴ ἑκατέρωθεν ἦσαν αὐτοῦ τὰ πτερά (αἱ πτέρυγες). ἐπῆλθε δ' αὐτοῖς
Tot așa late se-ntind și-ale pasării aripi când zboară

δεξιὸς ἀΐξας διὰ ἄστεος· οἳ δὲ ἰδόντες	320
ἐκ δεξιῶν ὁρμήσας ὑπεράνω τῆς πόλεως, οὗτοι δὲ θεασάμενοι
Peste cetate din dreapta. Ei, cum îl văzură, deodată

γήθησαν, καὶ πᾶσιν ἐνὶ φρεσὶ θυμὸς ἰάνθη.	321
ἐχάρησαν, καὶ πᾶσιν ἐν τῇ διανοίᾳ ἡ ψυχὴ εὐφράνθη,
Se-nveseliră cu toții și-n inimă se-nviorară.

σπερχόμενος δ' ὃ γεραιὸς ἑοῦ ἐπεβήσετο δίφρου,	322
σπεύδων δὲ ὁ γέρων ἐπέβη τοῦ ἐξεσμένως κατεσκευασμένου ὀχήματος,
Iute bătrânul se urcă în neteda chelnă și mână

ἐκ δ' ἔλασε προθύροιο καὶ αἰθούσης ἐριδούπου.	323
ἐξέλασε δὲ τῶν προθύρων, καὶ τῆς μεγαλοκτύπου προστώου·
Caii pe poarta din curte sub tinda cea răsunătoare.

πρόσθε μὲν ἡμίονοι ἕλκον τετράκυκλον ἀπήνην,	324
ἔμπροσθεν μὲν οὖν αἱ ἡμιόνοι εἷλκον τὴν τετράτροχον ἅμαξαν,
Carul cu roate-mpătrite îl trag înainte jugarii

τὰς Ἰδαῖος ἔλαυνε δαΐφρων· αὐτὰρ ὄπισθεν	325
ἃς ὁ Ἰδαῖος ἤλαυνεν ὁ συνετός, ὄπισθεν δὲ
Cei îndemnați de mintosul Ideos, iar caii din urmă

ἵπποι, τοὺς ὃ γέρων ἐφέπων μάστιγι κέλευε	326
οἱ ἵπποι, οὓς ὁ γέρων ἐλαύνων τῇ μάστιγι προὔτρεπε
Vin, îi zorește bătrânul cu biciul în mână, de-aleargă

καρπαλίμως κατὰ ἄστυ· φίλοι δ' ἅμα πάντες ἕποντο	327
ταχέως διὰ τῆς πόλεως· ἅμα δὲ πάντες οἱ φίλοι καὶ οἰκεῖοι ἠκολούθουν
Fuga de-a lungul cetății. Ai lui cei de-acasă-l urmează

πόλλ' ὀλοφυρόμενοι ὡς εἰ θάνατον δὲ κιόντα.	328
πολλὰ ὀδυρόμενοι αὐτόν, ὥσπερ εἰς θάνατον ἀπιόντα·
Toți și cu bocete-l plâng parcă dânsul ar merge la moarte.

οἳ δ' ἐπεὶ οὖν πόλιος κατέβαν, πεδίον δ' ἀφίκοντο,	329
ἐπεὶ οὖν οὗτοι κατέβησαν ἐκ τῆς πόλεως, καὶ εἰς τὸ πεδίον παρεγένοντο·
Când se coboară de sus din cetate și-ajung pe câmpie,

οἳ μὲν ἄρ' ἄψορροι προτὶ Ἴλιον ἀπονέοντο	330
οἱ μὲν δὴ ὀπισθόρμητοι πρὸς τὸ Ἴλιον ὑπέστρεψαν
Drumul apucă-napoi și în Troia se-ntorc ai lui Priam

παῖδες καὶ γαμβροί, τὼ δ' οὐ λάθον εὐρύοπα Ζῆν	331
οἱ υἱοὶ καὶ γαμβροί. οὗτοι δὲ οὐκ ἔλαθον τὸν μεγαλόφωνον Δία,
Gineri și fii. Iar pe ei amândoi, când pe șes se iviră,

ἐς πεδίον προφανέντε· ἰδὼν δ' ἐλέησε γέροντα,	332
κατὰ τὸ πεδίον φανέντες, θεασάμενος δὲ ᾤκτειρε τὸν γέροντα,
Zeus cu ochii cei ageri de sus îi văzu și-l cuprinse

αἶψα δ' ἄρ' Ἑρμείαν υἱὸν φίλον ἀντίον ηὔδα·	333
ταχέως δὲ ἔλεγεν ἐναντίον πρὸς Ἑρμῆν τὸν ἀγαπητὸν υἱόν·
Mila de bietul bătrân și îndată grăi către Hermes·

Ἑρμεία, σοὶ γάρ τε μάλιστά γε φίλτατόν ἐστιν	334
ὦ Ἑρμῆ, σοὶ γὰρ μάλιστα προσφιλέστερον ὑπάρχει
„Fiul meu Hermes, tu care mai mult decât alții te bucuri

ἀνδρὶ ἑταιρίσσαι, καί τ' ἔκλυες ᾧ κ' ἐθέλῃσθα,	335
ἀνδρὶ συνοδοιπορῆσαι, καὶ ἤκουσας ᾧ ἂν ἐθέλῃς,
Să însoțești pe un om și ruga i-asculți după voie,

βάσκ' ἴθι καὶ Πρίαμον κοίλας ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν	336
ἄγε πορεύου, καὶ Πρίαμον ἐπὶ τὰς βαθείας ναῦς τῶν Ἑλλήνων
Du-te și fii călăuzul lui Priam spre-Ahei la corăbii,

ὣς ἄγαγ', ὡς μήτ' ἄρ τις ἴδῃ μήτ' ἄρ τε νοήσῃ	337
οὕτως ἄγαγε, ὡς μήτε τινὰ ἰδεῖν, μήτε τι νοῆσαι
Astfel ca nimenea dintre Danai să nu prindă de veste,

τῶν ἄλλων Δαναῶν, πρὶν Πηλεΐωνα δ' ἱκέσθαι.	338
τῶν ἄλλων Ἑλλήνων πρὶν ἀφικέσθαι πρὸς τὸν υἱὸν τοῦ Πηλέως.
Nici să nu-l vadă pe el până nu va sosi la Ahile.”

ὣς ἔφατ', οὐδ' ἀπίθησε διάκτορος ἀργεϊφόντης.	339
οὕτως εἶπεν· ὑπήκουσε δὲ ὁ καθαρὸς φόνου ἄγγελος Ἑρμῆς,
Zise. Și ucigătorul lui Argos i-ascultă porunca.

αὐτίκ' ἔπειθ' ὑπὸ ποσσὶν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα	340
παραχρῆμα δὲ ὑπεδήσατο τοῖς ποσὶ τὰ περικαλλῆ ὑποδήματα
Numaidecât la picioare-și-nnoadă sandale de aur

ἀμβρόσια χρύσεια, τά μιν φέρον ἠμὲν ἐφ' ὑγρὴν	341
τὰ θεῖα καὶ χρυσᾶ, ἅπερ αὐτὸν ἔφερον κατά τε θάλασσαν,
Mândre și dumnezeiești, care-l poartă pe apele mării

ἠδ' ἐπ' ἀπείρονα γαῖαν ἅμα πνοιῇς ἀνέμοιο·	342
καὶ κατὰ τὴν ἄπειρον γῆν, ἴσα καὶ πνοαῖς ἀνέμου, ἤγουν ὡς τάχιστα.
Și pe uscatul întins fără margini, întocmai ca vântul.

εἵλετο δὲ ῥάβδον, τῇ τ' ἀνδρῶν ὄμματα θέλγει	343
ἔλαβε δὲ τὴν ῥάβδον, ᾗ ἐξαπατᾷ τοὺς ὀφθαλμοὺς τῶν ἀνθρώπων
Ia după asta toiagul, cu care pe oameni i-adoarme

ὧν ἐθέλει, τοὺς δ' αὖτε καὶ ὑπνώοντας ἐγείρει·	344
ὧν βούλεται, τινὰς δὲ καὶ ὑπνοῦντας ἀνίστησι,
Ori pe-adormiți îi deșteaptă din somn, după cum îi e vrerea,

τὴν μετὰ χερσὶν ἔχων πέτετο κρατὺς ἀργεϊφόντης.	345
ταύτην ἐν ταῖς χερσὶ κατέχων, ἐπέτετο ὁ δυνάστης Ἑρμῆς,
Și cu toiagul în mână s-avântă din cer olăcarul.

αἶψα δ' ἄρα Τροίην τε καὶ Ἑλλήσποντον ἵκανε,	346
ταχέως δὲ εἰς τὴν Τροίαν καὶ τὸν Ἑλλήσποντον ἀφίκετο,
Repede spre Helespont și la Troia sosește, și-acolo

βῆ δ' ἰέναι κούρῳ αἰσυμνητῆρι ἐοικὼς	347
ὥρμησε δὲ πορεύεσθαι ὅμοιος νέῳ, φυλακικῷ τοῦ δικαίου,
Merge pe drum ca un tânăr din viță domnească mărită;

πρῶτον ὑπηνήτῃ, τοῦ περ χαριεστάτη ἥβη.	348
νῦν πρῶτον πωγωνοφυοῦντι· οὗ δή γε ἡδίστη ἡ ἡλικία ἐστίν.
Barba-i mijește și-i farmecă-ntreagă făptura-i în floare.

οἳ δ' ἐπεὶ οὖν μέγα σῆμα παρὲξ Ἴλοιο ἔλασσαν,	349
ἐπεὶ οὖν οὗτοι τὸ μέγα μνῆμα τοῦ Ἴλου παρήλλαξαν,
Priam și crainicul, când au trecut de mormântul lui Ilos,

στῆσαν ἄρ' ἡμιόνους τε καὶ ἵππους ὄφρα πίοιεν	350
ἔστησαν δὴ τὰς ἡμιόνους καὶ τοὺς ἵππους ἵνα πίωσιν
Caii și mulii pe drum își opriră la râu să-i adape.

ἐν ποταμῷ· δὴ γὰρ καὶ ἐπὶ κνέφας ἤλυθε γαῖαν.	351
ἐν τῷ ποταμῷ· ἤδη γὰρ καὶ σκότος ἐπῆλθε τὴν γῆν·
Noapte era și-ntuneric atunci pe pământ se lăsase.

τὸν δ' ἐξ ἀγχιμόλοιο ἰδὼν ἐφράσσατο κῆρυξ	352
τοῦτον δὲ ἐκ τοῦ σύνεγγυς θεασάμενος κατενόησεν ὁ κῆρυξ
Crainicul tot iscodind cu privirea-i pe-aproape, deodată

Ἑρμείαν, ποτὶ δὲ Πρίαμον φάτο φώνησέν τε·	353
τὸν Ἑρμῆν. εἶπε δὲ πρὸς τὸν Πρίαμον, καὶ ἐφώνησε.
Vede pe Hermes și-n tremur de spaimă-i șoptește lui Priam·

φράζεο Δαρδανίδη· φραδέος νόου ἔργα τέτυκται.	354
κατανόει, ὦ ἔκγονε τοῦ Δαρδάνου, συνετοῦ νοῦ ἔργα γέγονεν (γίνεσθαι δεῖ),
„Dardaniene, ia seama. Ne trebuie acum chibzuință.

ἄνδρ' ὁρόω, τάχα δ' ἄμμε διαρραίσεσθαι ὀΐω.	355
ἄνδρα ὁρῶ, ταχέως δὲ ἡμᾶς ἀναιρήσεσθαι ὑπολαμβάνω.
Uite că vine un om și mă tem că pe loc ne omoară.

ἀλλ' ἄγε δὴ φεύγωμεν ἐφ' ἵππων, ἤ μιν ἔπειτα	356
ἀλλ᾽ ἄγε δὴ φεύγωμεν ἔφιπποι, ἢ αὐτοῦ λαβόμενοι
Hai să fugim noi călare-napoi, să dăm drumul căruței,

γούνων ἁψάμενοι λιτανεύσομεν αἴ κ' ἐλεήσῃ.	357
τῶν γονάτων ἱκετεύσωμεν ὅπως οἰκτείρῃ.
Ori să-i cădem la picioare smeriți, să-l rugăm să ne cruțe.”

ὣς φάτο, σὺν δὲ γέροντι νόος χύτο, δείδιε δ' αἰνῶς,	358
οὕτως εἶπεν· τῷ γέροντι δὲ συνεχύθη καὶ ἐταράχθη ὁ νοῦς, ἐφοβεῖτο δὲ σφόδρα,
Zice, și Priam se tulbură, teamă grozavă-l cuprinde.

ὀρθαὶ δὲ τρίχες ἔσταν ἐνὶ γναμπτοῖσι μέλεσσι,	359
ὀρθαὶ δὲ αἱ τρίχες ἔστησαν ἐν τοῖς καμπτοῖς αὐτοῦ μέλεσι,
Se înfioară pe trup și de tot i se moaie genunchii;

στῆ δὲ ταφών· αὐτὸς δ' ἐριούνιος ἐγγύθεν ἐλθὼν	360
ἔστη δὲ ἐκπλαγείς, αὐτὸς δὲ ὁ Ἑρμῆς πλησίον γενόμενος,
Stă buimăcit, dar s-apropie zeul cel darnic în bunuri

χεῖρα γέροντος ἑλὼν ἐξείρετο καὶ προσέειπε·	361
τὴν χεῖρα τοῦ γέροντος λαβών, ἠρώτησε. καὶ εἶπε πρὸς αὐτόν·
Și pe moș Priam de mână luând, începu să-l întrebe·

πῇ πάτερ ὧδ' ἵππους τε καὶ ἡμιόνους ἰθύνεις	362
ποῦ, ὦ πάτερ, οὕτως εὐθύνεις τούς τε ἵππους καὶ ἡμιόνους
„Taică,-ncotro apucat-ai așa cu catârii și caii

νύκτα δι' ἀμβροσίην, ὅτε θ' εὕδουσι βροτοὶ ἄλλοι;	363
κατὰ τὸν καιρὸν τῆς θείας νυκτός, ἡνίκα ὑπνώττουσιν οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι.
Noaptea prin bezna pustie, când oamenii dorm în odihnă?

οὐδὲ σύ γ' ἔδεισας μένεα πνείοντας Ἀχαιούς,	364
οὐδὲ σύ γε ἐφοβήθης τοὺς εὐτόλμου ἰσχύος πνέοντας Ἕλληνας,
Cum nu te temi de Ahei, care încă mai fierb de mânie?

οἵ τοι δυσμενέες καὶ ἀνάρσιοι ἐγγὺς ἔασι;	365
οἵ σοι ἐχθροὶ καὶ ἀνάρμοστοι τὴν γνώμην, ἤγουν ἐναντίοι, πλησίον εἰσίν.
Știi că-s aici pe aproape dușmanii și răuvoitorii.

τῶν εἴ τίς σε ἴδοιτο θοὴν διὰ νύκτα μέλαιναν	366
τούτων εἴ τις σε θεάσαιτο κατὰ τὸν καιρὸν τῆς ταχείας μελαίνης νυκτός,
Dacă vreunul din ei ar vedea că duci aste scumpeturi

τοσσάδ' ὀνείατ' ἄγοντα, τίς ἂν δή τοι νόος εἴη;	367
τοσαῦτα ἐπωφελῆ ἄγοντα, τίς ἂν δή σοι νοῦς εἴη; καὶ τί διανοήσῃ καὶ πράξεις;
Pe întuneric așa, oare ce te vei face, sărmane?

οὔτ' αὐτὸς νέος ἐσσί, γέρων δέ τοι οὗτος ὀπηδεῖ,	368
οὔτε σὺ νέος εἶ, γέρων δέ σοι καὶ οὗτος ἀκολουθεῖ,
Doar un moșneag e tovarășul tău și tu nu mai ești tânăr

ἄνδρ' ἀπαμύνασθαι, ὅτε τις πρότερος χαλεπήνῃ.	369
ἀνδρὶ ἀντιμάχεσθαι, ὅταν τι πρότερος ἐνοχλήσῃ καὶ βλάψῃ.
Ca să te poți apăra, dac-ai fi încolțit înainte.

ἀλλ' ἐγὼ οὐδέν σε ῥέξω κακά, καὶ δέ κεν ἄλλον	370
ἀλλὰ ἐγὼ οὐδὲν κακόν σε ποιήσω· καὶ δὴ καὶ ἄλλον
Nu-ți fac eu ție vreun rău, ba chiar te-oi lua-n apărare

σεῦ ἀπαλεξήσαιμι· φίλῳ δέ σε πατρὶ ἐΐσκω.	371
σοῦ ἀποσοβήσαιμι ἄν, ἀφομοιῶ γάρ σε τῷ ἀγαπητῷ πατρί.
Față de oricare altul, că tare te-asemeni cu tata.”

τὸν δ' ἠμείβετ' ἔπειτα γέρων Πρίαμος θεοειδής·	372
πρὸς τοῦτον δὲ μετὰ ταῦτ᾽ ἀπεκρίνατο ὁ θεοειδής γέρων Πρίαμος.
Zise bătrânul atunci la vorbele-aceste-a lui Hermes·

οὕτω πῃ τάδε γ' ἐστὶ φίλον τέκος ὡς ἀγορεύεις.	373
οὕτω που ταῦτα ἔχει, ὦ προσφιλέστατον τέκνον, ὥσπερ λέγεις,
„Fiule,-ntocmai așa e cum zici, tu ai toată dreptatea.

ἀλλ' ἔτι τις καὶ ἐμεῖο θεῶν ὑπερέσχεθε χεῖρα,	374
ἀλλ᾿ ὄντως καὶ ἐμοῦ χεῖρα ὑπερέσχε τὶς τῶν θεῶν,
Dar și pe mine un zeu mă păzește și mâna-mi întinde

ὅς μοι τοιόνδ' ἧκεν ὁδοιπόρον ἀντιβολῆσαι	375
ὅς μοι τοιοῦτον ὁδοιπόρον ἔπεμψεν ὥστ᾽ ἀπαντῆσαι,
Spre-ajutorare, că iată-mi trimise în cale pe-un astfel

αἴσιον, οἷος δὴ σὺ δέμας καὶ εἶδος ἀγητός,	376
δεξιὸν καὶ ὠφέλιμον, οἷος δὴ σὺ τὸ σῶμα καὶ τὴν μορφὴν θαυμαστὸς εἶ,
De călător cum ești tu, de minune la stat și la față,

πέπνυσαί τε νόῳ, μακάρων δ' ἔξεσσι τοκήων.	377
καὶ νῷ ἐφρενωμένος, ἐκ μακαρίων δὲ γονέων ὑπάρχεις.
Bun și cu minte; noroc de părinții cu astfel de mladă.”

τὸν δ' αὖτε προσέειπε διάκτορος ἀργεϊφόντης·	378
πρὸς τοῦτον δὲ εἶπεν ὁ φόνου καθαρὸς ἄγγελος Ἑρμῆς.
Dar mai adause harnicul zeu, ucigașul lui Argos·

ναὶ δὴ ταῦτά γε πάντα γέρον κατὰ μοῖραν ἔειπες.	379
ναὶ δὴ ταῦτα πάντα, ὦ γέρον, κατὰ τὸ πρέπον εἶπες,
„Drept este taică, ce-ai spus, că zeii te-ajută pe tine.

ἀλλ' ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον,	380
ἀλλ᾽ ἄγε τοῦτό μοι εἰπέ, καὶ ἀληθῶς ἑρμήνευσον.
Dar lămurește-mă încă, și spune-mi curat adevărul,

ἠέ πῃ ἐκπέμπεις κειμήλια πολλὰ καὶ ἐσθλὰ	381
ἆρα που ἐκπέμπεις κτήματα πολλὰ καὶ ἀγαθὰ
Duci undeva la străini departe odoarele aceste

ἄνδρας ἐς ἀλλοδαποὺς ἵνα περ τάδε τοι σόα μίμνῃ,	382
εἰς ἄνδρας ἑτέρας γῆς, ἵνα σοι ταῦτα σῶα μένωσιν,
Multe și neprețuite și vrei să le mântui acolo?

ἦ ἤδη πάντες καταλείπετε Ἴλιον ἱρὴν	383
ἢ πάντες ἤδη καταλείπετε τὸ ἱερὸν Ἴλιον
Ori că de acuma de frică începeți voi Troia cu toții

δειδιότες· τοῖος γὰρ ἀνὴρ ὤριστος ὄλωλε	384
φοβούμενοι; τοιοῦτος γὰρ ἀνὴρ ἄριστος ἀπώλετο
S-o năpustiți, dacă mort e feciorul tău Hector, întâiul

σὸς πάϊς· οὐ μὲν γάρ τι μάχης ἐπιδεύετ' Ἀχαιῶν.	385
ὁ σὸς υἱός, οὐ μὴν γάρ τι ἐν τῇ μάχῃ ἡττᾶτο τῶν Ἑλλήνων.
Printre viteji, că el nu se lăsa mai pe jos de ai noștri.”

τὸν δ' ἠμείβετ' ἔπειτα γέρων Πρίαμος θεοειδής·	386
πρὸς τοῦτον δὲ ἀπεκρίνετο μετὰ ταῦτα ὁ τὴν μορφὴν ὅμοιος τοῖς θεοῖς γέρων Πρίαμος·
Ast-auzind, începu să-l întrebe bătrânul· „Dar spune-mi,

τίς δὲ σύ ἐσσι φέριστε τέων δ' ἔξεσσι τοκήων;	387
τίς δὲ σὺ εἶ, βέλτιστε; ἐκ τίνων δὲ γονέων ὑπάρχεις,
Dragul meu, cine ești tu și din care părinți și de unde?

ὥς μοι καλὰ τὸν οἶτον ἀπότμου παιδὸς ἔνισπες.	388
ὅς μοι καλῶς τὸν ὄλεθρον τοῦ δυστυχοῦς υἱοῦ εἶπες;
Tare de bine ai vorbit de fiul meu și de-a lui moarte.”

τὸν δ' αὖτε προσέειπε διάκτορος ἀργεϊφόντης·	389
πρὸς τοῦτον δὲ εἶπεν ὁ φόνου καθαρὸς ἄγγελος Ἑρμῆς·
Craiului zise strădalnicul zeu, ucigașul lui Argos·

πειρᾷ ἐμεῖο γεραιὲ καὶ εἴρεαι Ἕκτορα δῖον.	390
ἀποπειρᾷ ἐμοῦ, γέρον, καὶ ἐρωτᾷς περὶ τοῦ ἐνδοξοτάτου Ἕκτορος.
„Mă iscodești și mă-ntrebi despre Hector, mărite moș Priam.

τὸν μὲν ἐγὼ μάλα πολλὰ μάχῃ ἔνι κυδιανείρῃ	391
τοῦτον μέν τοι ἐγὼ πάνυ πολλάκις ἐν τῷ τοὺς ἄνδρας δοξάζοντι πολέμῳ
Eu l-am văzut, am fost martor adeseori în bătălia

ὀφθαλμοῖσιν ὄπωπα, καὶ εὖτ' ἐπὶ νηυσὶν ἐλάσσας	392
ἐθεασάμην τοῖς ὀφθαλμοῖς, καὶ ἡνίκα παρὰ τὰς ναῦς ἐπιδιώξας
Cea-nălțătoare și-n vremea când Hector, ajuns la corăbii,

Ἀργείους κτείνεσκε δαΐζων ὀξέϊ χαλκῷ·	393
τοὺς Ἕλληνας ἀπέκτεινε διχοτομῶν σιδήρῳ ὀξεῖ,
Tot secera pe Ahei sfâșiindu-i cu lancea de-aramă.

ἡμεῖς δ' ἑσταότες θαυμάζομεν· οὐ γὰρ Ἀχιλλεὺς	394
ἡμεῖς δὲ ἱστάμενοι ἐθαυμάζομεν, οὐ γάρ τοι ὁ Ἀχιλλεὺς
Noi cu mirare stăteam de departe privind, căci Ahile

εἴα μάρνασθαι κεχολωμένος Ἀτρεΐωνι.	395
ἀφίει(η) πολεμεῖν ὀργιζόμενος τῷ υἱῷ τοῦ Ἀτρέως.
Nu ne lăsa să ne batem, c-avea el mânie pe-Atride.

τοῦ γὰρ ἐγὼ θεράπων, μία δ' ἤγαγε νηῦς εὐεργής·	396
τούτου γὰρ ἐγὼ θεράπων εἰμί, μία δὲ ναῦς εὖ κατεσκευασμένη ἤγαγεν,
Eu sunt tovarășul lui, pe mare am venit împreună,

Μυρμιδόνων δ' ἔξειμι, πατὴρ δέ μοί ἐστι Πολύκτωρ.	397
ἐκ τῶν Μυρμιδόνων δὲ εἰμί, πατὴρ δέ μοι ἐστὶ Πολυήτωρ,
Sunt mirmidon după neam, Polictor îmi este părinte.

ἀφνειὸς μὲν ὅ γ' ἐστί, γέρων δὲ δὴ ὡς σύ περ ὧδε,	398
πλούσιος μὲν οὗτος ὑπάρχει, γέρων δὲ οὕτως, ὥσπερ σύ·
El e bogat și acuma-i cu pletele albe ca tine,

ἓξ δέ οἱ υἷες ἔασιν, ἐγὼ δέ οἱ ἕβδομός εἰμι·	399
ἓξ δὲ αὐτῷ υἱοὶ ὑπάρχουσιν, ἐγὼ δὲ αὐτῷ ἕβδομος τυγχάνω,
Are vr’o șase feciori, al șaptelea-s eu. Aruncat-am

τῶν μέτα παλλόμενος κλήρῳ λάχον ἐνθάδ' ἕπεσθαι.	400
μεθ᾽ ὧν κληρούμενος, ἔλαχον κλήρῳ πορευθῆναι ἐνταῦθα,
Sorțul și mie-mi căzu la război să-l urmez pe Ahile.

νῦν δ' ἦλθον πεδίον δ' ἀπὸ νηῶν· ἠῶθεν γὰρ	401
νυνὶ δὲ ἀφικόμην εἰς τὸ πεδίον ἀπὸ τῶν νεῶν· ἕωθεν γὰρ
De la corăbii acuma pe câmp am ieșit, că de mâne

θήσονται περὶ ἄστυ μάχην ἑλίκωπες Ἀχαιοί.	402
ποιήσονται περὶ τὴν πόλιν μάχην οἱ εὐόφθαλμοι Ἕλληνες,
Au să-mpresoare cetatea din zorile zilei Aheii.

ἀσχαλόωσι γὰρ οἵδε καθήμενοι, οὐδὲ δύνανται	403
δυσχεραίνουσι γὰρ καὶ ἀγανακτοῦσιν οὗτοι καθήμενοι οὐδὲ δύνανται
Nu mai pot ei să mai steie, că prea sunt grăbiți să se bată,

ἴσχειν ἐσσυμένους πολέμου βασιλῆες Ἀχαιῶν.	404
κατ(ἐπ)έχειν αὐτοὺς ἐφορμῶντας, ἀπὸ τοῦ πολέμου οἱ βασιλεῖς τῶν Ἑλλήνων·
Nici căpitanii nu-i chip să-i mai ție în loc la corăbii.”

τὸν δ' ἠμείβετ' ἔπειτα γέρων Πρίαμος θεοειδής·	405
πρὸς τοῦτον δὲ ἀπεκρίνετο μετὰ ταῦτα ὁ θεοειδής γέρων Πρίαμος·
Dar mai întreabă din nou după asta bătrânul pe Hermes·

εἰ μὲν δὴ θεράπων Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος	406
ἐπειδὴ θεράπων Ἀχιλλέως τοῦ υἱοῦ τοῦ Πηλέως
„Dacă faci parte din oamenii cei care ascultă de-Ahile,

εἴς, ἄγε δή μοι πᾶσαν ἀληθείην κατάλεξον,	407
ὑπάρχεις, φέρε δή μοι πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν κάτειπε.
Rogu-te, spune-mi atunci și nu-mi tăinui adevărul·

ἢ ἔτι πὰρ νήεσσιν ἐμὸς πάϊς, ἦέ μιν ἤδη	408
ἆρ᾽ ἔτι παρὰ ταῖς ναυσὶν ὁ ἐμὸς υἱὸς μένει· ἢ ἤδη αὐτὸν
Oare copilul meu zace cumva la corăbii? Ori trupu-i

ᾗσι κυσὶν μελεϊστὶ ταμὼν προύθηκεν Ἀχιλλεύς.	409
ταῖς ἑαυτοῦ κυσὶ κατὰ μέλος διακόψας προέθηκεν ὁ Ἀχιλλεύς.
Fu ciopârțit de Ahile și cânilor dat să-l înghită?”

τὸν δ' αὖτε προσέειπε διάκτορος ἀργεϊφόντης·	410
πρὸς τοῦτον δὲ εἶπεν ὁ φόνου καθαρὸς ἄγγελος Ἑρμῆς·
Hermes, al zeilor sol, din nou îi răspunse lui Priam·

ὦ γέρον οὔ πω τόν γε κύνες φάγον οὐδ' οἰωνοί,	411
ὦ γέρον, οὔπω τοῦτόν γε κύνες ἔφαγον οὐδὲ ὄρνεα·
„Nu se-nfruptară din el, bătrâne, nici corbii, nici cânii,

ἀλλ' ἔτι κεῖνος κεῖται Ἀχιλλῆος παρὰ νηῒ	412
ἀλλ' ἔτι ἐκεῖνος κεῖται παρὰ τῇ νηὶ τοῦ Ἀχιλλέως,
Ci neatins ca-nainte tot zace lungit la Ahile

αὔτως ἐν κλισίῃσι· δυωδεκάτη δέ οἱ ἠὼς	413
οὕτως ἐν ταῖς σκηναῖς, δωδεκάτη δὲ αὐτῷ ἡμέρα
Lângă corabie-n cort și, măcar că sunt douăsprezece

κειμένῳ, οὐδέ τί οἱ χρὼς σήπεται, οὐδέ μιν εὐλαὶ	414
κειμένῳ, οὐδέ τι αὐτῷ σήπεται καὶ διαρρεῖ τὸ σῶμα, οὐδὲ σκώληκες αὐτὸν
Zile de când este mort, el tot nu e putred și nu-l rod

ἔσθουσ', αἵ ῥά τε φῶτας ἀρηϊφάτους κατέδουσιν.	415
ἐσθίουσιν, οἳ δὴ τοὺς ἐν πολέμῳ πεφονευμένους ἄνδρας κατατρώγουσιν.
Viermii așa cum se-ntâmplă cu cei care cad la războaie.

ἦ μέν μιν περὶ σῆμα ἑοῦ ἑτάροιο φίλοιο	416
ὄντως μὲν αὐτὸν περὶ τὸ μνῆμα τοῦ ἑαυτοῦ ἀγαπητοῦ φίλου
Drept e că-n jurul mormântului soțului său Patroclu

ἕλκει ἀκηδέστως ἠὼς ὅτε δῖα φανήῃ,	417
ἐπισύρει ἀνηλεῶς, ἡνίκα φανῇ ἡ ἐν ἐνδοξοτάτη ἡμέρα,
L-a tăvălit Peleianul, de cum s-a făcut dimineață,

οὐδέ μιν αἰσχύνει· θηοῖό κεν αὐτὸς ἐπελθὼν	418
οὐ καταισχύνει δ' αὐτόν. θαυμάσειας ἂν καὶ αὐτὸς παραγενόμενος,
Nu l-a stropșit însă el. Și tu l-ai vedea cu mirare,

οἷον ἐερσήεις κεῖται, περὶ δ' αἷμα νένιπται,	419
ὅπως δεδροσισμένος καὶ διερρὸς κεῖται, περινένιπται δὲ καὶ περιῃρέθη τὸ αἷμα,
Cum se păstrează el fraged, cu pielea spălată de sânge

οὐδέ ποθι μιαρός· σὺν δ' ἕλκεα πάντα μέμυκεν	420
οὐδέ ποι μεμολυμμένος ἐστί· πάντα δὲ τὰ τραύματα περιεστάλη καὶ συνεκλείσθη
Și nepătată de fel. Închise sunt ranele toate

ὅσσ' ἐτύπη· πολέες γὰρ ἐν αὐτῷ χαλκὸν ἔλασσαν.	421
ὅσα ἐβλήθη· πολλοὶ γὰρ ἐν αὐτῷ σίδηρον διεπέρασαν·
Câte avusese, c-a fost ciuruit de-o mulțime de suliți.

ὥς τοι κήδονται μάκαρες θεοὶ υἷος ἑῆος	422
οὕτως σοι φροντίζουσιν οἱ μακάριοι θεοὶ τοῦ ἀγαθοῦ υἱοῦ,
Iată cum zeii cei nemuritori îngrijesc de viteazul

καὶ νέκυός περ ἐόντος, ἐπεί σφι φίλος περὶ κῆρι.	423
καὶ νεκροῦ γε ὄντος· ἐπειδὴ αὐτοῖς ἀγαπητὸς ἦν ὡς μάλιστα κατὰ ψυχήν.
Hector, deși el e mort, că prea le-a fost drag tuturora.”

ὣς φάτο, γήθησεν δ' ὃ γέρων, καὶ ἀμείβετο μύθῳ·	424
οὕτως εἶπεν· ἐχάρη δὲ ὁ γέρων καὶ ἀπεκρίνατο λόγῳ·
Asta el zice, iar Priam se bucură și-i cuvântează·

ὦ τέκος, ἦ ῥ' ἀγαθὸν καὶ ἐναίσιμα δῶρα διδοῦναι	425
ὦ τέκνον, ὄντως δὴ ἀγαθὸν καὶ τὸ ἐναισίμως καὶ εὐσεβῶς δῶρα διδόναι
„Fătul meu, bine-i cum vezi să dai cuvenitele daruri

ἀθανάτοις, ἐπεὶ οὔ ποτ' ἐμὸς πάϊς, εἴ ποτ' ἔην γε,	426
τοῖς ἀθανάτοις θεοῖς, ἐπειδὴ οὐδεπώποτε ὁ ἐμὸς υἱός, εἴποτε ἦν,
Zeilor. Fiul meu, cât a fost viu, dacă fost-a vro’dată,

λήθετ' ἐνὶ μεγάροισι θεῶν οἳ Ὄλυμπον ἔχουσι·	427
ἐπελάθετο ἐν τοῖς οἴκοις τῶν θεῶν, οἱ τὸν Ὄλυμπον οἰκοῦσι·
N-a dat uitării nicicând acasă la dânsul pe zeii

τώ οἱ ἀπεμνήσαντο καὶ ἐν θανάτοιό περ αἴσῃ.	428
δι᾿ ὃ αὐτῷ ἀπεμνημόνευσαν καὶ ἐν τῇ τοῦ θανάτου γε μοῖρᾳ.
Cei din Olimp, de aceea nu-l uită nici ei după moarte.

ἀλλ' ἄγε δὴ τόδε δέξαι ἐμεῦ πάρα καλὸν ἄλεισον,	429
ἀλλ' ἄγε δὴ τοῦτο ἀπόδεξαι παρ' ἐμοῦ τὸ περικαλλὲς ποτήριον,
Ia însă darul acesta frumos, o cupă de la mine,

αὐτόν τε ῥῦσαι, πέμψον δέ με σύν γε θεοῖσιν,	430
ἐμὲ τε σῶσον, πέμψον δέ με σὺν τοῖς θεοῖς
Și mă ferește de rău și petrece-mă cu ajutorul

ὄφρά κεν ἐς κλισίην Πηληϊάδεω ἀφίκωμαι.	431
ὅπως ἂν εἰς τὴν σκηνὴν ἀφίκωμαι τοῦ υἱοῦ τοῦ Πηλέως.
Zeilor până sosi-voi prin tabără-n cort la Ahile.”

τὸν δ' αὖτε προσέειπε διάκτορος ἀργεϊφόντης·	432
πρὸς τοῦτον δὲ εἶπεν ὁ φόνου καθαρὸς ἄγγελος Ἑρμῆς.
Harnicul zeu, ucigașul lui Argos, îi zice lui Priam·

πειρᾷ ἐμεῖο γεραιὲ νεωτέρου, οὐδέ με πείσεις,	433
ἀποπειρᾷ ἐμοῦ, ὦ γέρον, νεωτέρου· οὐ καταπείσεις δέ με,
„Mă ispitești ca pe unul mai tânăr, dar n-ai să mă-ndupleci

ὅς με κέλῃ σέο δῶρα παρὲξ Ἀχιλῆα δέχεσθαι.	434
ὅς με κελεύεις σὰ δῶρα δέχεσθαι παρὰ γνώμην τοῦ Ἀχιλλέως.
Darul acesta să iau de la tine, să trec peste-Ahile.

τὸν μὲν ἐγὼ δείδοικα καὶ αἰδέομαι περὶ κῆρι	435
τοῦτον μὲν οὖν ἐγὼ φοβοῦμαι, καὶ αἰδοῦμαι τὰ μάλιστα κατὰ ψυχὴν
Mie mi-e teamă de el și cugetul prea nu mă lasă

συλεύειν, μή μοί τι κακὸν μετόπισθε γένηται.	436
συλᾶν καὶ ὑφαιρεῖσθαι μή τι κακὸν μετὰ ταῦτά μοι γένηται,
Să-l micșorez ca să nu mi se-ntâmple vr’un rău dup-aceea.

σοὶ δ' ἂν ἐγὼ πομπὸς καί κε κλυτὸν Ἄργος ἱκοίμην,	437
σοί δὲ ἐγὼ ὁδηγὸς καὶ μέχρι τοῦ ἐνδόξου Ἄργους ἀφικοίμην
Dar ca tovarăș de drum, și pân’ la slăvitul meu Argos

ἐνδυκέως ἐν νηῒ θοῇ ἢ πεζὸς ὁμαρτέων·	438
ἂν ἐπιμελῶς ἐν ταχείᾳ νηὶ, ἢ πεζός συνοδοιπορῶν·
Eu te-aș petrece cu drag pe uscat și pe mare și nimeni

οὐκ ἄν τίς τοι πομπὸν ὀνοσσάμενος μαχέσαιτο.	439
οὐκ ἂν τίς σοι τὸν ὁδηγὸν μεμψάμενος εἰς μάχην κατασταίη.
Nu s-ar atinge de tine, tovarășul nesocotindu-ți.”

ἦ καὶ ἀναΐξας ἐριούνιος ἅρμα καὶ ἵππους	440
εἶπε, καὶ ἀναπηδήσας εἰς τὸ ἅρμα (ὄχημα) καὶ τοὺς ἵππους ὁ πολυωφελής Ἑρμῆς,
Asta lui Priam grăind, se suie degrabă-n teleagă

καρπαλίμως μάστιγα καὶ ἡνία λάζετο χερσίν,	441
ταχέως τὴν μάστιγα καὶ τὰς ἡνίας ἔλαβε ταῖς χερσίν,
Zeul câștigului, biciul și frânele repede-apucă

ἐν δ' ἔπνευσ' ἵπποισι καὶ ἡμιόνοις μένος ἠΰ.	442
ἐνέπνευσε δὲ τοῖς ἵπποις καὶ τοῖς ἡμιόνοις προθυμίαν ἀγαθήν.
Și înstrunează la mers mai tare și mulii și caii.

ἀλλ' ὅτε δὴ πύργους τε νεῶν καὶ τάφρον ἵκοντο,	443
ἀλλ᾽ ὁπηνίκα δὴ εἰς τοὺς πύργους (τὸ τεῖχος τῶν νεῶν), καὶ τὴν τάφρον ἀφίκοντο·
Când mai pe urmă sosesc pe la zidul și șanțul ahaic,

οἳ δὲ νέον περὶ δόρπα φυλακτῆρες πονέοντο,	444
οἱ φύλακες δὲ νεωστὶ περὶ τὸ δεῖπνον ἐπονοῦντο, καὶ ἐδειπνοποιήσαντο,
Dau de străjeri veghetori care-și cată de cină, dar zeul

τοῖσι δ' ἐφ' ὕπνον ἔχευε διάκτορος ἀργεϊφόντης	445
τούτοις ἐπέχεεν ὕπνον ὁ φόνου καθαρὸς ἄγγελος Ἑρμῆς,
Somn tuturora pe ochi picurând, îi făcu să adoarmă

πᾶσιν, ἄφαρ δ' ὤϊξε πύλας καὶ ἀπῶσεν ὀχῆας,	446
πᾶσι, ταχέως δὲ τὰς πύλας ἀνέῳξε, καὶ ἀπέρριψε τοὺς μοχλούς,
Toți, iar el poarta deschise și-mpinse zăvoarele porții,

ἐς δ' ἄγαγε Πρίαμόν τε καὶ ἀγλαὰ δῶρ' ἐπ' ἀπήνης.	447
εἰσήγαγε δὲ τόν τε Πρίαμον καὶ τὰ λαμπρὰ δῶρα ἐπὶ ἀμάξης.
Duse-năuntru pe Priam și carul cu scumpele daruri.

ἀλλ' ὅτε δὴ κλισίην Πηληϊάδεω ἀφίκοντο	448
ἀλλ' ὁπηνίκα δὴ ἀφίκοντο εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ υἱοῦ τοῦ Πηλέως,
Ei-naintară pe urmă și merser-aproape de cortul

ὑψηλήν, τὴν Μυρμιδόνες ποίησαν ἄνακτι	449
τὴν ὑψηλήν, ἣν οἱ Μυρμιδόνες κατεσκεύασαν τῷ βασιλεῖ
Cel răsărit, care Domnului lor l-au durat mirmidonii,

δοῦρ' ἐλάτης κέρσαντες· ἀτὰρ καθύπερθεν ἔρεψαν	450
ξύλα ἐλάτης κόψαντες, ὑπεράνωθεν δὲ ἐπέθηκαν καὶ ἐστέγασαν
Scânduri de brad retezând, și l-au învelit după aceea

λαχνήεντ' ὄροφον λειμωνόθεν ἀμήσαντες·	451
ὀροφὴν δασεῖαν, ἐκ λειμῶνος θερίσαντες,
Stuhul stufos secerând de pe luncă, din mlaștini de baltă,

ἀμφὶ δέ οἱ μεγάλην αὐλὴν ποίησαν ἄνακτι	452
πέριξ δὲ μεγάλην αὐλὴν ἐποίησαν αὐτῷ τῷ βασιλεῖ,
Pari îndesiți au bătut și făcut-au așa împrejurul

σταυροῖσιν πυκινοῖσι· θύρην δ' ἔχε μοῦνος ἐπιβλὴς	453
πυκνοῖς ξύλοις ὀρθοῖς καὶ ὀξέσιν, τὴν θύραν δὲ συνεῖχεν μόνος μοχλὸς
Cortului mare ogradă, și poarta era întărită

εἰλάτινος, τὸν τρεῖς μὲν ἐπιρρήσσεσκον Ἀχαιοί,	454
ἐξ ἐλάτης, τοῦτον τρεῖς μὲν Ἕλληνες ἐπέκλειον,
Numai c-o grindă de brad ca zăvor. La deschiderea porții

τρεῖς δ' ἀναοίγεσκον μεγάλην κληῖδα θυράων	455
τρεῖς δὲ ἤνοιγον τὸν μέγαν μοχλὸν τῶν θυρῶν,
Sau la închiderea ei trei oameni umblau cu zăvorul,

τῶν ἄλλων· Ἀχιλεὺς δ' ἄρ' ἐπιρρήσσεσκε καὶ οἶος·	456
ἀπὸ τῶν ἄλλων, Ἀχιλλεὺς δὲ καὶ μόνος ἐπέκλειε.
Numai Ahile-ntre-Ahei putea să-l împingă și singur.

δή ῥα τόθ' Ἑρμείας ἐριούνιος ᾦξε γέροντι,	457
τότε δὴ οὖν ὁ πολυωφελὴς Ἑρμῆς ἤνοιξε τῷ γέροντι,
Hermes acolo deschide bătrânului, intră-n ogradă

ἐς δ' ἄγαγε κλυτὰ δῶρα ποδώκεϊ Πηλεΐωνι,	458
εἰσήγαγε δὲ τὰ ἔνδοξα δῶρα τῷ ταχύποδι Ἀχιλλεῖ,
Și spre Ahile cu scumpele-i daruri îl duce pe Priam

ἐξ ἵππων δ' ἀπέβαινεν ἐπὶ χθόνα φώνησέν τε·	459
ἀπέβη δὲ ἐκ τῶν ἵππων εἰς γῆν καὶ εἶπεν.
Și din teleagă sărind, așa-i se destăinuie dânsul·

ὦ γέρον ἤτοι ἐγὼ θεὸς ἄμβροτος εἰλήλουθα	460
ὦ γέρον, ἐγὼ μὲν θεὸς ἄφθαρτος ἐλήλυθα
„Află, bătrâne, că eu sunt un zeu fără moarte, sunt Hermes.

Ἑρμείας· σοὶ γάρ με πατὴρ ἅμα πομπὸν ὄπασσεν.	461
Ἑρμῆς, σοὶ γάρ με ὁ πατὴρ ὁδηγὸν παρέσχετο·
Tata de sus mă trimise la tine să-ți fiu călăuză.

ἀλλ' ἤτοι μὲν ἐγὼ πάλιν εἴσομαι, οὐδ' Ἀχιλῆος	462
ἀλλ᾽ ἐγὼ μέντοι εἰς τουπίσω πορεύσομαι, οὐδὲ εἰς τοὺς Ἀχιλλέως
Însă eu trebuie acum să mă-ntorc înapoi. Lui Ahile

ὀφθαλμοὺς εἴσειμι· νεμεσσητὸν δέ κεν εἴη	463
ὀφθαλμοὺς ἀφίξομαι, μεμπτὸν γὰρ ἂν ἔιη καὶ ἀνάξιον,
Nu voi de loc să m-arăt, că nu se cuvine ca astfel

ἀθάνατον θεὸν ὧδε βροτοὺς ἀγαπαζέμεν ἄντην·	464
ἀθάνατον θεὸν οὕτως ἀνθρώπους θνητούς ἀγαπᾷν φανερῶς·
Zeii cei nemuritori să ție la oameni pe față.

τύνη δ' εἰσελθὼν λαβὲ γούνατα Πηλεΐωνος,	465
σὺ δὲ εἰσελθών, λαβοῦ τῶν γονάτων τοῦ υἱοῦ τοῦ Πηλέως,
Intră tu singur la el și-aruncă-te-acum la picioare,

καί μιν ὑπὲρ πατρὸς καὶ μητέρος ἠϋκόμοιο	466
καὶ πρὸς πατρὸς καὶ μητρὸς καλλικόμου
Roagă-l în numele tatălui său și al mamei, zeița,

λίσσεο καὶ τέκεος, ἵνα οἱ σὺν θυμὸν ὀρίνῃς.	467
αὐτὸν ἱκέτευσον, καὶ τοῦ τέκνου, ὅπως αὐτοῦ τὴν ψυχὴν συνταράξῃς.
Și al iubitului fiu, că poate să-l moi pe-Ahile.”

ὣς ἄρα φωνήσας ἀπέβη πρὸς μακρὸν Ὄλυμπον	468
οὕτω δὴ εἰπὼν ἀπῆλθεν ἐπὶ τὸν ὑψηλὸν Ὄλυμπον
Hermes, acestea rostind, pe naltul Olimp se întoarse.

Ἑρμείας· Πρίαμος δ' ἐξ ἵππων ἆλτο χαμᾶζε,	469
ὁ Ἑρμῆς· ὁ Πρίαμος δὲ κατεπήδησεν ἐκ τῶν ἵππων ἐπὶ τὴν γῆν,
Craiul Priam atunci în pripă din car se coboară

Ἰδαῖον δὲ κατ' αὖθι λίπεν· ὃ δὲ μίμνεν ἐρύκων	470
τὸν Ἰδαῖον δὲ κατέλιπεν αὐτόθι, οὗτος δὲ ἔμενε κατέχων
Și pe Ideos îl lasă s-aștepte în loc și să ție

ἵππους ἡμιόνους τε· γέρων δ' ἰθὺς κίεν οἴκου,	471
τοὺς ἵππους καὶ τοὺς ἡμιόνους· ὁ γέρων δὲ εὐθὺ τοῦ οἴκου ἐπορεύετο,
Caii și mulii de frâu. El merge de-a dreptul în casă

τῇ ῥ' Ἀχιλεὺς ἵζεσκε Διῒ φίλος· ἐν δέ μιν αὐτὸν	472
ἔνθα δὴ Ἀχιλλεὺς καθῆστο ὁ φίλος τοῦ Διός, ἔνδον δὲ αὐτὸν
Unde iubitul lui Zeus Ahile ședea, și-năuntru

εὗρ', ἕταροι δ' ἀπάνευθε καθήατο· τὼ δὲ δύ' οἴω	473
εὗρεν, οἱ φίλοι δὲ πόρρωθεν καθῆντο· οὗτοι δὲ οἱ δύο μόνοι
El îl găsi pe viteaz. Tovarășii stau mai deoparte,

ἥρως Αὐτομέδων τε καὶ Ἄλκιμος ὄζος Ἄρηος	474
ὁ ἥρως Αὐτομέδων, καὶ Ἀλκιμέδων ὁ τοῦ Ἄρεος κλάδος
Numai Alchimos războinicul și Automedonte voinicul

ποίπνυον παρεόντε· νέον δ' ἀπέληγεν ἐδωδῆς	475
ὑπηρέτουν παρόντες (ἔνδον ὄντες), νεωστὶ δὲ ἀπεπαύετο τῆς τροφῆς
Harnici umblau împrejuru-i. Abia contenise Ahile

ἔσθων καὶ πίνων· ἔτι καὶ παρέκειτο τράπεζα.	476
ἐσθίων καὶ πίνων, ἔτι καὶ ἡ τράπεζα παρέκειτο·
Din ospătat și băut și încă sta masa gătită;

τοὺς δ' ἔλαθ' εἰσελθὼν Πρίαμος μέγας, ἄγχι δ' ἄρα στὰς	477
τούτους δὲ ἔλαθεν εἰσελθὼν ὁ μέγας Πρίαμος, πλησίον δὲ στὰς
Marele Priam atunci se furișă-n cort și de-aproape

χερσὶν Ἀχιλλῆος λάβε γούνατα καὶ κύσε χεῖρας	478
ἐλάβετο ταῖς χερσὶ τῶν γονάτων τοῦ Ἀχιλλέως καὶ ἐφίλησε τὰς χεῖρας
Cade-naintea viteazului îngenunchind și sărută

δεινὰς ἀνδροφόνους, αἵ οἱ πολέας κτάνον υἷας.	479
τὰς φοβερὰς καὶ ἀποκτεινούσας τοὺς ἄνδρας· αἱ δὴ ἀνεῖλον πολλοὺς υἱοὺς αὐτοῦ.
Ucigătoarele-i mâni, care așa de mulți fii i-omorâră.

ὡς δ' ὅτ' ἂν ἄνδρ' ἄτη πυκινὴ λάβῃ, ὅς τ' ἐνὶ πάτρῃ	480
ὥσπερ δὲ ὅταν ἄνδρα βλάβη πυκνὴ καὶ μεγάλη καταλάβῃ, ὅστις ἐν τῇ πατρίδι
Cum oarecine când cade-n păcate și făptuie-n țară

φῶτα κατακτείνας ἄλλων ἐξίκετο δῆμον	481
ἄνδρα φονεύσας ἀφίκετο εἰς δῆμον ἄλλων, εἰς οἰκίαν
Moarte de om și, fugind la străini, se strecoară-n căminul

ἀνδρὸς ἐς ἀφνειοῦ, θάμβος δ' ἔχει εἰσορόωντας,	482
ἀνδρὸς πλουσίου, ἔκπληξις δὲ πάντας κατέχει τοὺς θεωμένους·
Unui bogat, de se uită cu toții la el și se miră;

ὣς Ἀχιλεὺς θάμβησεν ἰδὼν Πρίαμον θεοειδέα·	483
οὕτως ἐξεπλάγη ὁ Ἀχιλλεὺς θεασάμενος Πρίαμον τὸν ἔχοντα θεῖον εἶδος,
Astfel se miră și-Ahile uimit la vederea lui Priam

θάμβησαν δὲ καὶ ἄλλοι, ἐς ἀλλήλους δὲ ἴδοντο.	484
ἐξεπλάγησαν δὲ καὶ οἱ ἄλλοι. πρὸς ἀλλήλους δὲ ἀπέβλεψαν·
Cel ca un zeu de-arătos; ba se miră și soții și cată

τὸν καὶ λισσόμενος Πρίαμος πρὸς μῦθον ἔειπε·	485
πρὸς τοῦτον δὲ καὶ ἱκετεύων ὁ Πρίαμος εἶπε λόγον.
Unii la alții. Iar Priam așa începu să se roage·

μνῆσαι πατρὸς σοῖο θεοῖς ἐπιείκελ' Ἀχιλλεῦ,	486
μνήσθητι τοῦ σοῦ πατρός, ὦ ὅμοιε τοῖς θεοῖς Ἀχιλλεῦ,
„Adu-ți aminte c-ai tată și tu, o, slăvitule-Ahile,

τηλίκου ὥς περ ἐγών, ὀλοῷ ἐπὶ γήραος οὐδῷ·	487
τοιούτου, οἷός περ ἐγὼ τυγχάνω ἐν τῷ βατῆρι τοῦ γήρως,
Și e ca mine și el pe pragul amar de necazuri

καὶ μέν που κεῖνον περιναιέται ἀμφὶς ἐόντες	488
καὶ μήν που κἀκεῖνον οἱ περίοικοι κύκλωθεν (κεχωρισμένοι τῇ γνώμῃ καὶ ἐναντίοι) ὄντες
Al bătrâneții, și poate vrăjmașii vecini îl împilă,

τείρουσ', οὐδέ τίς ἐστιν ἀρὴν καὶ λοιγὸν ἀμῦναι.	489
καταπονοῦσιν, οὐδέ τις ὑπάρχει ἀποσοβῆσαι τὴν κατάραν καὶ τὸν ὄλεθρον,
Și-l amărăsc și nu-i nimeni să-l scape de rău și de jale.

ἀλλ' ἤτοι κεῖνός γε σέθεν ζώοντος ἀκούων	490
ἀλλ᾽ ἐκεῖνός γε μὲν σοῦ ζῶντος ἀκούων,
Dânsul încai auzind de departe că tu ești în viață,

χαίρει τ' ἐν θυμῷ, ἐπί τ' ἔλπεται ἤματα πάντα	491
ἀγάλλεται ἐν τῇ ψυχῇ καὶ ἐλπίζει πάσας τὰ ἡμέρας
Tot se mai bucură-n sine și trage nădejde să-și vadă

ὄψεσθαι φίλον υἱὸν ἀπὸ Τροίηθεν ἰόντα·	492
θεάσασθαι τὸν ἀγαπητὸν υἱὸν παραγενόμενον ἐκ τῆς Τροίας·
Fiul iubit de la Troia odată venind. Numai eu sunt

αὐτὰρ ἐγὼ πανάποτμος, ἐπεὶ τέκον υἷας ἀρίστους	493
ἐγὼ δὲ δυστυχέστατος, ἐπειδὴ ἐγέννησα υἱοὺς βελτίστους
Bietul cu totul de plâns, că-n marea cetate, în Troia,

Τροίῃ ἐν εὐρείῃ, τῶν δ' οὔ τινά φημι λελεῖφθαι.	494
ἐν τῇ εὐρυχώρῳ Τροίᾳ, τούτων δὲ οὐδένα ὑπολελεῖφθαι ὑπολαμβάνω·
Mulți fii aleși am avut și nu-mi mai rămase nici unul.

πεντήκοντά μοι ἦσαν ὅτ' ἤλυθον υἷες Ἀχαιῶν·	495
πεντήκοντά μοι ἦσαν υἱοί, ὅτε ἦλθον οἱ υἱοὶ τῶν Ἑλλήνων
Fost-au la număr cincizeci, când Aheii la noi năvăliră.

ἐννεακαίδεκα μέν μοι ἰῆς ἐκ νηδύος ἦσαν,	496
δέκα καὶ ἐννέα μέν μοι ἦσαν ἐκ μιᾶς κοιλίας,
Nouăsprezece din ei îmi erau din o singură mamă,

τοὺς δ' ἄλλους μοι ἔτικτον ἐνὶ μεγάροισι γυναῖκες.	497
τοὺς ἄλλους δέ μοι, ἔτεκον ἐν τοῖς οἴκοις αἱ γυναῖκες·
Iar pe ceilalți mi-i născuseră alte femei în palate.

τῶν μὲν πολλῶν θοῦρος Ἄρης ὑπὸ γούνατ' ἔλυσεν·	498
τούτων μὲν τῶν πολλῶν ὁ ὁρμητίας Ἄρης διέλυσε καὶ ἐνέκρωσε τὰ γόνατα·
Zeul războiului Ares răpuse din ei o mulțime.

ὃς δέ μοι οἶος ἔην, εἴρυτο δὲ ἄστυ καὶ αὐτούς,	499
ὃς δέ μοι μόνος ἦν, ἔσωζε δὲ τὴν πόλιν καὶ τοὺς πολίτας,
Singurul care-a mai fost al orașului sprijin, și-al nostru,

τὸν σὺ πρῴην κτεῖνας ἀμυνόμενον περὶ πάτρης	500
τοῦτον σὺ πρὸ μικροῦ ἀνεῖλες ἀντιμαχόμενον ὑπὲρ τῆς πατρίδος,
Tu l-ai ucis mai deunăzi, când el se lupta pentru țară,

Ἕκτορα· τοῦ νῦν εἵνεχ' ἱκάνω νῆας Ἀχαιῶν	501
τὸν Ἕκτορα· τούτου ἕνεκα νῦν παρεγενόμην εἰς τὰς ναῦς τῶν Ἑλλήνων
Scumpul meu Hector! De dragu-i venit-am aici. De la tine

λυσόμενος παρὰ σεῖο, φέρω δ' ἀπερείσι' ἄποινα.	502
λυτρωσόμενος αὐτὸν παρὰ σοῦ, φέρω δὲ ἄπειρα λύτρα·
Voi să-l răscumpăr pe el și-ți aduc o grămadă de daruri.

ἀλλ' αἰδεῖο θεοὺς Ἀχιλεῦ, αὐτόν τ' ἐλέησον	503
ἀλλ' αἰδοῦ καὶ σέβου τοὺς θεούς, ὦ Ἀχιλλεῦ, καὶ ἐμὲ οἴκτειρον,
Teme-te, Ahile, de zei și de mine te-ndură amintindu-ți

μνησάμενος σοῦ πατρός· ἐγὼ δ' ἐλεεινότερός περ,	504
μνησθεὶς τοῦ σοῦ πατρός· ἐγὼ δὲ οἰκτρότερος καὶ ἀθλιώτερός εἰμι·
C-ai și tu tată bătrân. Ba eu sunt mai vrednic de milă,

ἔτλην δ' οἷ' οὔ πώ τις ἐπιχθόνιος βροτὸς ἄλλος,	505
πέποιθα δέ, οἷα οὐδείς πω ἐπίγειος ἄλλος ἀνήρ·
M-am biruit și făcut-am ce n-a făcut nimeni pe lume,

ἀνδρὸς παιδοφόνοιο ποτὶ στόμα χεῖρ' ὀρέγεσθαι.	506
ἐκτείνειν τὴν χεῖρα πρὸς στόμα ἀνδρὸς ἀποκτείναντος τὸν ἐμὸν παῖδα (υἱὸν)·
Mâna ce crud îmi ucise feciorul am dus-o la gură.”

ὣς φάτο, τῷ δ' ἄρα πατρὸς ὑφ' ἵμερον ὦρσε γόοιο·	507
οὕτως εἶπε, τούτῳ δὲ διήγειρεν ἐπιθυμίαν θρήνου χάριν τοῦ πατρός·
Zise, și-un dor de părinte și-o jale-i stârni lui Ahile.

ἁψάμενος δ' ἄρα χειρὸς ἀπώσατο ἦκα γέροντα.	508
λαβόμενος δὲ τῆς χειρὸς ἀπωθήσατο ηρέμα τὸν γέροντα·
El pe moșneag apucându-l de mână, domol îl împinse

τὼ δὲ μνησαμένω ὃ μὲν Ἕκτορος ἀνδροφόνοιο	509
οὗτοι δὲ ἀναμνησθέντες, ὁ μὲν Ἕκτορος τοῦ τοὺς ἄνδρας ἀποκτείνοντος,
Și se porniră pe plâns amândoi. Unu-și plânge feciorul,

κλαῖ' ἁδινὰ προπάροιθε ποδῶν Ἀχιλῆος ἐλυσθείς,	510
ἔκλαιεν ἀδιαλείπτως, ἔμπροσθεν τῶν ποδῶν τοῦ Ἀχιλλέως παραλυθείς (κουφισθεὶς) καὶ πεσών·
Plânge cu hohote lungi, întins la picioare-naintea

αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς κλαῖεν ἑὸν πατέρ', ἄλλοτε δ' αὖτε	511
ὁ Ἀχιλλεὺς δὲ ἔκλαιε τὸν ἑαυτοῦ πατέρα, ἄλλοτε δὲ πάλιν
Celuilalt, care iar după tată-său plânge, ba geme

Πάτροκλον· τῶν δὲ στοναχὴ κατὰ δώματ' ὀρώρει.	512
τὸν Πάτροκλον, τούτων δὲ στόνος κατὰ τὰ οἰκήματα ἠγέρθη·
După prieten și casa răsună de plâns și de vaier.

αὐτὰρ ἐπεί ῥα γόοιο τετάρπετο δῖος Ἀχιλλεύς,	513
ἐπεὶ δὲ θρήνου ἀπέλαυσεν ὁ ἐνδοξότατος Ἀχιλλεὺς
După ce-Ahile se satură de tânguit și suspinuri

καί οἱ ἀπὸ πραπίδων ἦλθ' ἵμερος ἠδ' ἀπὸ γυίων,	514
καὶ αὐτῷ ἀπὸ τῆς διανοίας ἀνεχώρησεν ἡ ἐπιθυμία, καὶ ἀπὸ τῶν μελῶν·
Și de pe piept își descarcă povara de dor și de jale,

αὐτίκ' ἀπὸ θρόνου ὦρτο, γέροντα δὲ χειρὸς ἀνίστη	515
παραχρῆμα ἀπανέστη τοῦ θρόνου· τὸν γέροντα δὲ ἀπὸ τῆς χειρὸς ἀνέστησεν
Sare din scaun îndată, de mână ridică pe craiul,

οἰκτίρων πολιόν τε κάρη πολιόν τε γένειον,	516
ἐλεῶν τήν τε λευκὴν κεφαλήν, καὶ τὸν λευκὸν πώγωνα,
Milă fiindu-i de capul cărunt și de barba căruntă

καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·	517
καὶ φωνήσας πρὸς αὐτὸν ἔλεγε λόγους ταχεῖς.
Și-nduioșat dup-aceea lui Priam așa-i cuvântează·

ἆ δείλ', ἦ δὴ πολλὰ κάκ' ἄνσχεο σὸν κατὰ θυμόν.	518
ὦ ἄθλιε, ὄντως δὴ πολλὰ δεινὰ ὑπέμεινας κατὰ τὴν σαυτοῦ ψυχήν·
„Nenorocite, e drept că multe dureri te răzbiră.

πῶς ἔτλης ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν ἐλθέμεν οἶος	519
πῶς ἠνέσχου παραγενέσθαι μόνος
Mare curaj ai avut să vii singur aici la corăbii

ἀνδρὸς ἐς ὀφθαλμοὺς ὅς τοι πολέας τε καὶ ἐσθλοὺς	520
εἰς τὰς ναῦς τῶν Ἑλλήνων εἰς ἀνδρὸς ὀφθαλμούς, ὅς σοι πολλοὺς καὶ ἀγαθούς
Și să dai ochi cu un om care-o droaie de fii îți răpuse,

υἱέας ἐξενάριξα; σιδήρειόν νύ τοι ἦτορ.	521
υἱοὺς ἀπέκτεινα; σιδηρὰ δή σοι ψυχὴ ἔνεστιν.
Tineri cu toții voinici. Ești tare la suflet ca fierul.

ἀλλ' ἄγε δὴ κατ' ἄρ' ἕζευ ἐπὶ θρόνου, ἄλγεα δ' ἔμπης	522
ἀλλ᾽ ἄγε δὴ κάθισον ἐπὶ τοῦ θρόνου, τὰς λύπας δὲ ὁμοίως
Scoală și șezi, odihnește-te-acolo pe scaun, mai bine-i

ἐν θυμῷ κατακεῖσθαι ἐάσομεν ἀχνύμενοί περ·	523
ἐν ψυχῇ μένειν καταλίπωμεν καίπερ ἀλγοῦντες καὶ πάσχοντες·
Să îngropăm în noi înșine-amarul, măcar că ne doare.

οὐ γάρ τις πρῆξις πέλεται κρυεροῖο γόοιο·	524
οὐ γάρ τις πρᾶξις καὶ μηχανή (ἄνυσις) ὑπάρχει τοῦ χαλεποῦ θρήνου·
Bocetul cel fioros și plânsul nimic nu ne-ajută;

ὡς γὰρ ἐπεκλώσαντο θεοὶ δειλοῖσι βροτοῖσι	525
οὕτω γὰρ ἐπεμοίρησαν καὶ εἱμαρμένον ἐποίησαν οἱ θεοὶ τοῖς ἀθλίοις ἀνθρώποις,
Asta e soarta ce zeii croiră sărmanilor oameni,

ζώειν ἀχνυμένοις· αὐτοὶ δέ τ' ἀκηδέες εἰσί.	526
ζῇν λυπουμένους καὶ ἀλγοῦντας· αὐτοὶ δὲ ἄλυποι καὶ εὔθυμοι τυγχάνουσιν.
Viața să-și ducă-n durere, iar lor de nimic nu le pasă.

δοιοὶ γάρ τε πίθοι κατακείαται ἐν Διὸς οὔδει	527
δύο γὰρ πίθοι κατάκεινται ἐν τῷ οἰκήματι τοῦ Διὸς δομάτων,
Două butoaie se află-n Olimp pe podeala lui Zeus,

δώρων οἷα δίδωσι κακῶν, ἕτερος δὲ ἑάων·	528
ὧν ὁ μὲν ἐνέχυρα δίδωσι κακῶν, ὁ ἕτερος δὲ ἀγαθῶν·
Unu-i butoiul de rele, celalt e butoiul de bunuri.

ᾧ μέν κ' ἀμμίξας δώῃ Ζεὺς τερπικέραυνος,	529
ᾧ τινι μὲν οὖν καταμίξας καὶ ἑνώσας δῷ ὁ Ζεὺς ὁ τρέπων τοὺς ἐναντίους τῷ κεραυνῷ
Când un amestec din ele cuiva între oameni dă Zeus,

ἄλλοτε μέν τε κακῷ ὅ γε κύρεται, ἄλλοτε δ' ἐσθλῷ·	530
ποτὲ μὲν οὗτός γε κακοῖς διατρίβεται ποτὲ δὲ ἀγαθοῖς·
Nenorocirea-l așteaptă, dar are și parte de bine.

ᾧ δέ κε τῶν λυγρῶν δώῃ, λωβητὸν ἔθηκε,	531
ᾧ τινι δ᾽ ἂν ἀπὸ τῶν δεινῶν μόνον δῷ βεβλαμμένον ἐποίησε,
Dacă-i dă însă necazuri, îl face batjocura lumii,

καί ἑ κακὴ βούβρωστις ἐπὶ χθόνα δῖαν ἐλαύνει,	532
καὶ μεγάλη ἀνία καὶ λύπη αὐτὸν διώκει κατὰ τὴν ἔνδοξον γῆν,
Foamea pe sfântul pământ îl adulmecă fără de milă

φοιτᾷ δ' οὔτε θεοῖσι τετιμένος οὔτε βροτοῖσιν.	533
περιέρχεται δὲ οὔτε ὑπὸ θεῶν τιμώμενος, οὔτε ὑπὸ ἀνθρώπων·
Și-umblă săracul pribeag, oropsit de zei și de oameni.

ὣς μὲν καὶ Πηλῆϊ θεοὶ δόσαν ἀγλαὰ δῶρα	534
οὕτω δὴ καὶ τῷ Πηλεῖ ἔδωκαν οἱ θεοὶ δῶρα λαμπρὰ
Daruri frumoase din naștere-i deteră zeii tot astfel

ἐκ γενετῆς· πάντας γὰρ ἐπ' ἀνθρώπους ἐκέκαστο	535
ἐκ γενέσεως· ὑπὲρ (εἰς) πάντας γὰρ τοὺς ἀνθρώπους ἐκεκόσμητο (ἐδοξάζετο)
Tatălui nostru Peleu, de n-avea potrivă pe lume

ὄλβῳ τε πλούτῳ τε, ἄνασσε δὲ Μυρμιδόνεσσι,	536
φρονήσει τε καὶ παιδεύσει καὶ πλούτῳ, ἐβασίλευσε δὲ τῶν Μυρμιδόνων
De norocos și bogat. Sub sceptru-i erau mirmidonii

καί οἱ θνητῷ ἐόντι θεὰν ποίησαν ἄκοιτιν.	537
καὶ θνητῷ ὄντι αὐτῷ, θεὰν ἐποίησαν γαμετήν, τὴν Θέτιν δηλονότι·
Și-l însoțiseră zeii cu o zeiță pe el, muritorul.

ἀλλ' ἐπὶ καὶ τῷ θῆκε θεὸς κακόν, ὅττί οἱ οὔ τι	538
ἀλλ' ἐπέθηκεν αὐτῷ ὁ θεὸς δεινόν, ὅτι αὐτῷ οὔτε
Dar și asupra-i osânda trimise un zeu ca să fie

παίδων ἐν μεγάροισι γονὴ γένετο κρειόντων,	539
τέκνων ἐν τοῖς οἴκοις γόνος ἐγένετο ἡγεμονευόντων.
Nemoștenit de-a lui viță domnească-n palat și-n domnie;

ἀλλ' ἕνα παῖδα τέκεν παναώριον· οὐδέ νυ τόν γε	540
ἀλλ᾿ ἕνα υἱὸν ἐγέννησε παντελῶς ἄωρον, οὐδὲ γε αὐτὸν
Singurul fiu care-l are, menit e să moară devreme.

γηράσκοντα κομίζω, ἐπεὶ μάλα τηλόθι πάτρης	541
γηρῶντα γηροτροφῶ· ἐπειδὴ πάνυ πόρρωθεν τῆς πατρίδος
Nu pot eu grijă să-i port, deși bătrânețea-l ajunse,

ἧμαι ἐνὶ Τροίῃ, σέ τε κήδων ἠδὲ σὰ τέκνα.	542
κάθημαι ἐν τῇ Τροίᾳ σέ τε λυπῶν (κακῶν) καὶ τοὺς σοὺς παῖδας·
Prea sunt departe de el, ca să chinui pe-ai săi și pe tine.

καὶ σὲ γέρον τὸ πρὶν μὲν ἀκούομεν ὄλβιον εἶναι·	543
καὶ δὴ καὶ σέ, ὦ γέρον, τὸ πρότερον μὲν ἀκούομεν εὐδαίμονα εἶναι,
Odinioară auzeam că și tu aveai parte de bine

ὅσσον Λέσβος ἄνω Μάκαρος ἕδος ἐντὸς ἐέργει	544
καθ᾽ ὅσον ἡ Λέσβος ἀνείργει καὶ δι(περι)ορίζει ἐντὸς τὸ ἔδαφος τοῦ Μάκαρος.
Și că din Lesbos, ostrovul domnit de Macar, până-n țara

καὶ Φρυγίη καθύπερθε καὶ Ἑλλήσποντος ἀπείρων,	545
καὶ ἡ Φρυγία ὑπεράνωθεν καὶ ὁ ἐπιμήκης Ἑλλήσποντος·
Frigiei și până unde se-ntinde la deal Helespontul

τῶν σε γέρον πλούτῳ τε καὶ υἱάσι φασὶ κεκάσθαι.	546
τούτων πάντων, ὦ γέρον, πλούτῳ καὶ ὑοῖς φασί σε προέχειν·
Nemărginit, erai tată și Domn fericit ca nici unul.

αὐτὰρ ἐπεί τοι πῆμα τόδ' ἤγαγον Οὐρανίωνες	547
ἐπεὶ δέ σοι τήνδε τὴν βλάβην ἐπήνεγκαν οἱ ἐπουράνιοι,
Însă din ziua când pacostea asta ți-aduseră zeii,

αἰεί τοι περὶ ἄστυ μάχαι τ' ἀνδροκτασίαι τε.	548
ἀεί σοι περὶ τὴν πόλιν πόλεμοι καὶ φόνοι ἀνδρῶν·
Ai împrejur la cetate tot crunte bătăi și măceluri.

ἄνσχεο, μὴ δ' ἀλίαστον ὀδύρεο σὸν κατὰ θυμόν·	549
ὑπόμενε, μηδὲ ἀπαύστως ὀδύρου καὶ θρήνει κατὰ τὴν σαυτοῦ ψυχήν·
Rabdă și nu-ți strica inima-n veci cu jelitul, mâhnirea

οὐ γάρ τι πρήξεις ἀκαχήμενος υἷος ἑῆος,	550
οὐ γάρ τι πράξεις λυπούμενος ἕνεκα τοῦ ἀγαθοῦ υἱοῦ,
După viteazul tău fiu nu poate nimic să-i ajute,

οὐδέ μιν ἀνστήσεις, πρὶν καὶ κακὸν ἄλλο πάθῃσθα.	551
οὐδὲ ἀναστήσεις αὐτὸν πρὶν ἂν καὶ ἄλλο κακὸν πάθῃς.
N-o să-l învii, ba mai iute pe cap o să-ți vie și alta.”

τὸν δ' ἠμείβετ' ἔπειτα γέρων Πρίαμος θεοειδής·	552
πρὸς τοῦτον δὲ ἀπεκρίνατο μετὰ ταῦτα ὁ θεοειδής γέρων Πρίαμος·
Dar arătosul bătrân așa lui Ahile-i răspunde·

μή πω μ' ἐς θρόνον ἵζε διοτρεφὲς ὄφρά κεν Ἕκτωρ	553
μή πω με εἰς θρόνον κάθιζε, ὦ ἐνδοξότατα τεθραμμένε, ἕως ἂν ὁ Ἕκτωρ
„Nu mă sili să mai șed, preamăritule, până ce Hector

κεῖται ἐνὶ κλισίῃσιν ἀκηδής, ἀλλὰ τάχιστα	554
κέηται ἐν ταῖς σκηναῖς ἄμοιρος κηδείας καὶ ἐνταφιασμοῦ, ἀλλ᾿ ὡς τάχος
Neîngropat e în cort, ci dă-mi-l tu mie mai bine,

λῦσον ἵν' ὀφθαλμοῖσιν ἴδω· σὺ δὲ δέξαι ἄποινα	555
ἐλευθέρωσον, ὅπως αὐτὸν θεάσωμαι τοῖς ὀφθαλμοῖς· σὺ δὲ ἀπόδεξαι τὰ λύτρα
Lasă cu ochii să-l văd; în schimb de la mine primește

πολλά, τά τοι φέρομεν· σὺ δὲ τῶνδ' ἀπόναιο, καὶ ἔλθοις	556
πολλὰ ἅ σοι φέρομεν· σὺ δὲ τούτων ἀπολαύσειας εἰς ὠφέλειαν, καὶ παραγένοιο
Multele daruri ce-aduc. Dea Domnul s-ai parte de ele

σὴν ἐς πατρίδα γαῖαν, ἐπεί με πρῶτον ἔασας	557
εἰς τὴν σὴν πατρίδα γῆν, ἐπειδή με τὴν ἀρχὴν εἴασας
Și să te-ntorci în olatul părinților tăi, căci pe mine

αὐτόν τε ζώειν καὶ ὁρᾶν φάος ἠελίοιο.	558
ζῆν τε καὶ ὁρᾶν τὸ φῶς τοῦ ἡλίου·
Tu m-ai lăsat să trăiesc, să mai văd încă raza de soare.”

τὸν δ' ἄρ' ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·	559
πρὸς τοῦτον δὲ δεινῶς ὑποβλεψάμενος εἶπεν ὁ ταχύπους Ἀχιλλεύς·
Dar, pe sub gene privind, așa se-ncruntă Peleianul·

μηκέτι νῦν μ' ἐρέθιζε γέρον· νοέω δὲ καὶ αὐτὸς	560
μηκέτι νῦν με παρόξυνε, ὦ γέρον, διανοοῦμαι δὲ καὶ ἐγὼ
„Nu mă mai scoate din fire, bătrâne. Și eu doar pe Hector

Ἕκτορά τοι λῦσαι, Διόθεν δέ μοι ἄγγελος ἦλθε	561
ἐλευθερῶσαί σοι τὸν Ἕκτορα, ἐκ Διὸς δέ μοι ἄγγελος παρεγένετο
Tot mă socot să ți-l dau. Venitu-mi-a chiar de la Zeus

μήτηρ, ἥ μ' ἔτεκεν, θυγάτηρ ἁλίοιο γέροντος.	562
ἡ μήτηρ, ἥτις με ἔτεκεν, ἡ θυγάτηρ τοῦ θαλασσίου γέροντος·
Veste de asta prin mama, copila Bătrânului mării.

καὶ δέ σε γιγνώσκω Πρίαμε φρεσίν, οὐδέ με λήθεις,	563
καὶ δὴ καὶ σὲ ἐπίσταμαι, ὦ Πρίαμε, κατὰ διάνοιαν, οὐδὲ λανθάνεις με
Bine-mi dau seama, de altfel, și nu mă înșel, că tu fost-ai

ὅττι θεῶν τίς σ' ἦγε θοὰς ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν.	564
ὅτι σέ τις τῶν θεῶν ἤγαγεν ἐπὶ τὰς ταχείας ναῦς τῶν Ἑλλήνων,
Călăuzit de un zeu, ca teafăr s-ajungi la corăbii.

οὐ γάρ κε τλαίη βροτὸς ἐλθέμεν, οὐδὲ μάλ' ἡβῶν,	565
οὐ γὰρ ἂν ἀνάσχοιτό τις ἄνθρωπος ἐλθεῖν, οὐδὲ πάνυ ἀκμάζων,
N-ar cuteza nici un om în tabăra noastră să vie,

ἐς στρατόν· οὐδὲ γὰρ ἂν φυλάκους λάθοι, οὐδέ κ' ὀχῆα	566
εἰς τὸν στρατόν· οὐ γὰρ ἂν δὴ τοὺς φύλακας λάθοι, οὐδ᾽ ἂν τοὺς μοχλούς
Chiar și un tânăr voinic; nu poate să scape de strajă,

ῥεῖα μετοχλίσσειε θυράων ἡμετεράων.	567
ῥᾳδίως παρακινήσειε τῶν θυρῶν τῶν ἡμετέρων·
Nici nu e lesne să-mpingă zăvorul la porțile noastre.

τὼ νῦν μή μοι μᾶλλον ἐν ἄλγεσι θυμὸν ὀρίνῃς,	568
δι᾽ ὃ νῦν μή μοι μᾶλλον ἐν λύπαις τὴν ψυχὴν ταράξῃς,
De-asta fă bine și-ascultă și nu mă-nteți în durerea

μή σε γέρον οὐδ' αὐτὸν ἐνὶ κλισίῃσιν ἐάσω	569
μήποτε, ὦ γέρον, οὐδὲ σὲ αὐτὸν ἐν ταῖς σκηναῖς καταλίπω,
Care m-apasă, de vrei tu în cort să te cruț ca pe unul

καὶ ἱκέτην περ ἐόντα, Διὸς δ' ἀλίτωμαι ἐφετμάς.	570
καίπερ ὄντα παρακλήτορα, τοῦ Διὸς δὲ ἀθετήσω τὰς ἐντολάς·
Care-mi veni rugător, și să nu calc porunca lui Zeus.”

ὣς ἔφατ', ἔδεισεν δ' ὃ γέρων καὶ ἐπείθετο μύθῳ.	571
οὕτως εἶπεν· ἐφοβήθη δὲ ὁ γέρων καὶ ἐπείσθη τῷ λόγῳ·
Asta el zice. Bătrânul se sperie și se supune.

Πηλεΐδης δ' οἴκοιο λέων ὣς ἆλτο θύραζε	572
ὁ υἱὸς δὲ τοῦ Πηλέως ὥσπερ λέων ἐκ τοῦ οἴκου ἐπήδησεν ἔξω
Repede-atunci ca un leu Ahile se saltă pe-afară,

οὐκ οἶος, ἅμα τῷ γε δύω θεράποντες ἕποντο	573
οὐ μόνος, σὺν αὐτῷ δύο θεράποντες εἵποντο,
Unde-l urmează pe el tovarășii cei mai de-aproape,

ἥρως Αὐτομέδων ἠδ' Ἄλκιμος, οὕς ῥα μάλιστα	574
ὁ ἥρως Αὐτομέδων καὶ Ἄλκιμος, οὓς δὴ μάλιστα
Automedonte bărbatul și-Alchimos, la care viteazul

τῖ' Ἀχιλεὺς ἑτάρων μετὰ Πάτροκλόν γε θανόντα,	575
τῶν ἑταίρων ἐτίμα καὶ ἐφίλει ὁ Ἀχιλλεὺς μετὰ τὸν ἀποθανόντα Πάτροκλον·
După Patroclu ținea mai vârtos. Ei încep să deshame

οἳ τόθ' ὑπὸ ζυγόφιν λύον ἵππους ἡμιόνους τε,	576
οἳ τότε ὑπὸ τὸν ζυγὸν ἔλυον τοὺς ἵππους καὶ τὰς(οὺς) ἡμιόνους,
Caii curând de la car și mulii-nhămați la căruță

ἐς δ' ἄγαγον κήρυκα καλήτορα τοῖο γέροντος,	577
εἰσήγαγον δὲ τὸν εὔψυχον κήρυκα τοῦ γέροντος,
Duc înăuntru pe crainicul care venise cu Priam

κὰδ δ' ἐπὶ δίφρου εἷσαν· ἐϋξέστου δ' ἀπ' ἀπήνης	578
ἐκάθισαν δὲ ἐπὶ τοῦ δίφρου, ἀπὸ δὲ τῆς εὐξέστου καὶ καλῶς εἰργασμένης ἀμάξης
Și pe un scaun să șadă-l poftesc. După asta ridică

ᾕρεον Ἑκτορέης κεφαλῆς ἀπερείσι' ἄποινα.	579
ἐλάμβανον τὰ τῆς κεφαλῆς τοῦ Ἕκτορος πλεῖστα λύτρα,
Multele daruri din bine-nrotata căruță și lasă

κὰδ δ' ἔλιπον δύο φάρε' ἐΰννητόν τε χιτῶνα,	580
κατέλιπον δὲ δύο ἱμάτια, καὶ καλῶς εἰργασμένον χιτῶνα,
Numai vreo două mantale și-un strai țesut bine, cu care

ὄφρα νέκυν πυκάσας δοίη οἶκον δὲ φέρεσθαι.	581
ὅπως τὸν νεκρὸν εἱλύσας καὶ (περι)καλύψας δῶ ἐνεγκεῖν εἰς τὸν οἶκον,
Leșul să fie-nvelit ca să poată să-l ia în cetate.

δμῳὰς δ' ἐκκαλέσας λοῦσαι κέλετ' ἀμφί τ' ἀλεῖψαι	582
τὰς δούλας δὲ καλέσας ἔξω, λοῦσαι προσέταξε καὶ περιαλεῖψαι
Cheamă pe urmă femei și le pune să-l spele, să-l ungă.

νόσφιν ἀειράσας, ὡς μὴ Πρίαμος ἴδοι υἱόν,	583
πορρωτέρω ἐνεγκούσας ἵνα μὴ ὁ Πρίαμος θεάσηται τὸν υἱόν,
Dar mai departe, ca nu cumva tatăl să-și vadă feciorul,

μὴ ὃ μὲν ἀχνυμένῃ κραδίῃ χόλον οὐκ ἐρύσαιτο	584
μὴ οὗτος μὲν λελυπημένῃ καρδίᾳ τὸν θρῆνον οὐκ ἐπίσχοι
Doar se putea ca bătrânul să nu-și înfrâneze necazul

παῖδα ἰδών, Ἀχιλῆϊ δ' ὀρινθείη φίλον ἦτορ,	585
θεασάμενος τὸν υἱόν, τῷ Ἀχιλλεῖ δὲ παραχθείη ἡ προσφιλής ψυχὴ
Fiul văzându-și, și-Ahile să-și iasă cumva din sărite

καί ἑ κατακτείνειε, Διὸς δ' ἀλίτηται ἐφετμάς.	586
καὶ φονεύσειεν αὐτόν, τοῦ Διὸς δὲ ἀθετήσειε τὰς ἐντολάς.
Și să-l omoare pe el și să calce porunca lui Zeus.

τὸν δ' ἐπεὶ οὖν δμῳαὶ λοῦσαν καὶ χρῖσαν ἐλαίῳ,	587
τοῦτον δὲ ἐπειδὴ αἱ δοῦλαι ἔλουσαν καὶ ἔχρισαν ἐλαίῳ,
După ce trupul spălară femeile și-l miruiră

ἀμφὶ δέ μιν φᾶρος καλὸν βάλον ἠδὲ χιτῶνα,	588
περιέβαλον δὲ αὐτὸν φᾶρος περικαλλὲς καὶ χιτῶνα,
Și-l îmbrăcară cu straiul și haina purtată deasupra,

αὐτὸς τόν γ' Ἀχιλεὺς λεχέων ἐπέθηκεν ἀείρας,	589
αὐτὸς ὁ Ἀχιλλεὺς τοῦτον ἐπὶ τῶν(ῆς) δεμνίων (στρωμνῆς) ἔθηκε κουφίσας (ἄρας),
Însuși Ahile pe brațe luându-l, îl duse pe-o targă

σὺν δ' ἕταροι ἤειραν ἐϋξέστην ἐπ' ἀπήνην.	590
συνανεκούφισαν δὲ καὶ οἱ ἑταῖροι, ἐπὶ τὴν καλῶς εἰργασμένην ἅμαξαν.
Și-oamenii lui laolaltă-l urcară pe urmă-n căruță.

ᾤμωξέν τ' ἄρ' ἔπειτα, φίλον δ' ὀνόμηνεν ἑταῖρον·	591
στενάξας δὲ ἐβόησε μετὰ ταῦτα, καὶ τὸν ἀγαπητὸν φίλον ὠνόμασε λέγων.
Zise cu vaiet atunci, la prieten gândindu-se Ahile·

μή μοι Πάτροκλε σκυδμαινέμεν, αἴ κε πύθηαι	592
μή μοι, ὦ Πάτροκλε, ὀργίζου ἐὰν ἀκούσῃς,
„Nu te-nciuda, o, Patrocle, cumva dacă tu auzi-vei

εἰν Ἄϊδός περ ἐὼν ὅτι Ἕκτορα δῖον ἔλυσα	593
καίπερ ἐν Ἅιδου γε ὤν, ὅτι τὸν ἐνδοξότατον Ἕκτορα ἠλευθέρωσα
Chiar pe tărâmul celalt, că eu am dat leșul lui Hector

πατρὶ φίλῳ, ἐπεὶ οὔ μοι ἀεικέα δῶκεν ἄποινα.	594
τῷ ἀγαπητῷ πατρί· ἐπειδὴ οὐκ ἀπρεπῆ λύτρα μοι ἔδωκε,
Tatălui său, luând de la el cuvenitul răscumpăr;

σοὶ δ' αὖ ἐγὼ καὶ τῶνδ' ἀποδάσσομαι ὅσσ' ἐπέοικεν.	595
σοὶ δὲ ἐγὼ καὶ τούτων ἀπομερίσομαι, ὅσα προσήκει.
Parte din daruri ți-oi face și ție precum ți se cade.”

ἦ ῥα, καὶ ἐς κλισίην πάλιν ἤϊε δῖος Ἀχιλλεύς,	596
εἶπε δὴ καὶ εἰς τὴν σκηνὴν ὀπίσω ἐπορεύθη ὁ ἐνδοξότατος Ἀχιλλεύς,
Asta grăi și în cort se întoarse-napoi Peleianul

ἕζετο δ' ἐν κλισμῷ πολυδαιδάλῳ ἔνθεν ἀνέστη	597
ἐκάθισε δὲ ἐν καθέδρᾳ ποικιλωτάτῃ, ὅθεν ἀνέστη,
Și așezându-se ei în jețu-nflorat de la care

τοίχου τοῦ ἑτέρου, ποτὶ δὲ Πρίαμον φάτο μῦθον·	598
ἀπὸ τοῦ ἐξ ἐναντίας τοίχου· εἶπε δὲ πρὸς τὸν Πρίαμον λόγον.
Se ridicase, pe partea cealalt-a peretelui, zise·

υἱὸς μὲν δή τοι λέλυται γέρον ὡς ἐκέλευες,	599
ὁ υἱὸς μὲν οὖν σοι ἠλευθέρωται, ὦ γέρον, καθάπερ παρεκάλεις,
„Iată c-ai voie să-ți iei pe fecior cum ai vrut, o, bătrâne.

κεῖται δ' ἐν λεχέεσσ'· ἅμα δ' ἠοῖ φαινομένηφιν	600
κεῖται δὲ ἐν τῇ στρωμνῇ, ἅμα δὲ τῇ ἡμέρᾳ φαινομένῃ
El e pe-o targă culcat. Dimineața în zorile zilei,

ὄψεαι αὐτὸς ἄγων· νῦν δὲ μνησώμεθα δόρπου.	601
θεάσῃ σὺ ἄγων· νυνὶ δὲ μνημονεύσωμεν δείπνου, καὶ δειπνήσωμεν,
Poți să ți-l vezi și să-l duci, dar acum să ne punem la masă.

καὶ γάρ τ' ἠΰκομος Νιόβη ἐμνήσατο σίτου,	602
καὶ γὰρ καὶ ἡ καλλίκομος Νιόβη ἐμνήσθη τροφῆς καὶ ἔφαγε,
Pofta mâncării simți mai demult și pletoasa Niobe

τῇ περ δώδεκα παῖδες ἐνὶ μεγάροισιν ὄλοντο	603
ᾗγε δώδεκα παῖδες ἐν τοῖς οἴκοις ἀπέθανον.
După ce douăsprezece odrasle acasă-și pierduse,

ἓξ μὲν θυγατέρες, ἓξ δ' υἱέες ἡβώοντες.	604
ἓξ μὲν θυγατέρες, ἓξ δὲ υἱοὶ ἀκμάζοντες,
Șase copile și șase copii, și toți tineri în floare.

τοὺς μὲν Ἀπόλλων πέφνεν ἀπ' ἀργυρέοιο βιοῖο	605
τούτους μὲν ὁ Ἀπόλλων ἐφόνευσεν ἀπὸ τοῦ ἀργυροῦ τόξου,
Febos Apolon, de ciudă pe dânsa, răpuse cu arcul

χωόμενος Νιόβῃ, τὰς δ' Ἄρτεμις ἰοχέαιρα,	606
ὀργισθεὶς τῇ Νιόβῃ, ταύτας δέ, ἡ τοῖς ὀϊστοῖς χαίρουσα Ἄρτεμις,
Cel de argint pe băieți, iar pe fete Artemis, arcașa,

οὕνεκ' ἄρα Λητοῖ ἰσάσκετο καλλιπαρῄῳ·	607
διότι δὴ τῇ Λητοῖ ἐξισοῦτο τῇ ὡραιοτάτῃ·
Pentru că ea se ținea deopotrivă făloasă cu mândra

φῆ δοιὼ τεκέειν, ἣ δ' αὐτὴ γείνατο πολλούς·	608
ἔφη γὰρ δύο τεκεῖν, αὐτὴ δὲ ἔτεκε πολλούς,
Maic-a lor Leto, c-avea o mulțime de fii, pe când Leto

τὼ δ' ἄρα καὶ δοιώ περ ἐόντ' ἀπὸ πάντας ὄλεσσαν.	609
οὗτοι δὲ καίπερ ὄντες δύω, ἀπώλεσαν ἅπαντας·
Numai cei doi, care totuși pe fiii cei mulți săgetară.

οἳ μὲν ἄρ' ἐννῆμαρ κέατ' ἐν φόνῳ, οὐδέ τις ἦεν	610
οὗτοι μὲν οὖν ἐννέα ἡμέρας ἔκειντο ἐν ᾧ τόπῳ ἐφονεύθησαν, οὐδέ τις ἦν
Dânșii stătuseră-n sânge scăldați după asta vr’o nouă

κατθάψαι, λαοὺς δὲ λίθους ποίησε Κρονίων·	611
καταθάψαι, τὸν δῆμον δὲ λίθους ἐποίησεν ὁ υἱὸς τὸ Κρόνου,
Zile, că nu era cine pe ei să-i îngroape, că-n stane

τοὺς δ' ἄρα τῇ δεκάτῃ θάψαν θεοὶ Οὐρανίωνες.	612
τούτους δὲ τῇ δεκάτῃ ἔθαψαν οἱ ἐπουράνιοι θεοί,
Zeus schimbase pe oameni, și zeii cerești într-a zecea

ἣ δ' ἄρα σίτου μνήσατ', ἐπεὶ κάμε δάκρυ χέουσα.	613
αὐτὴ δὲ τροφῆς ἐμνήσθη, ἐπειδὴ κέκμηκε δακρυρροῦσα·
Zi-i astrucară pe morți. Niobe, sleită de lacrimi,

νῦν δέ που ἐν πέτρῃσιν ἐν οὔρεσιν οἰοπόλοισιν	614
νῦν δέ που ἐν πέτραις ἐν ὄρεσιν, ἐρήμοις ἀνθρώπων, καὶ ἐν οἷς μόνος τις ἀναστρέφεται,
Pâne-a poftit. Iar acuma-i pe-o culme de stânci, pe pustiul

ἐν Σιπύλῳ, ὅθι φασὶ θεάων ἔμμεναι εὐνὰς	615
ἐν Σιπύλῳ πόλει τῆς Λυδίας, ὅπου φασὶν εἶναι τὰς κοίτας (διατριβὰς)
Munte Sipilos, pe unde se zice că este adăpostul

νυμφάων, αἵ τ' ἀμφ' Ἀχελώϊον ἐρρώσαντο,	616
τῶν θεῶν τῶν νυμφῶν, αἵτινες περὶ τὸ ὕδωρ τοῦ Ἀχελῴου ποταμοῦ ὠρχήσαντο ἐρρωμένως.
Zânelor, care se-nșiră la horă pe lâng-Aheloos;

ἔνθα λίθος περ ἐοῦσα θεῶν ἐκ κήδεα πέσσει.	617
ἔνθα καίπερ οὖσα λίθος, ἐκ θεῶν λύπας πεπαίνει καὶ διαφέρει·
Ea împietrită-și-ndură osânda ce-i deteră zeii.

ἀλλ' ἄγε δὴ καὶ νῶϊ μεδώμεθα δῖε γεραιὲ	618
ἀλλ' ἄγε δὴ καὶ ἡμεῖς φροντίσωμεν, ἐνδοξότατε γέρον,
Hai dar și noi să ne punem la masă, mărite bătrâne,

σίτου· ἔπειτά κεν αὖτε φίλον παῖδα κλαίοισθα	619
τροφῆς· μετὰ ταῦτα δ᾽ ἂν κλαύσειας τὸν ἀγαπητὸν υἱὸν
Foamea și noi s-alinăm; destul îți vei plânge feciorul,

Ἴλιον εἰσαγαγών· πολυδάκρυτος δέ τοι ἔσται.	620
ἀγαγὼν εἰς τὸ Ἴλιον, πολύκλαυστος δέ σοι ἔσται·
Dus el la Troia fiind, că-i vrednic de prea multă jale.”

ἦ καὶ ἀναΐξας ὄϊν ἄργυφον ὠκὺς Ἀχιλλεὺς	621
εἶπε καὶ ἀναστὰς κριὸν λευκὸν ὁ ταχὺς Ἀχιλλεὺς
Zice, se scoală din scaun și-o albă oiță înjunghie;

σφάξ'· ἕταροι δ' ἔδερόν τε καὶ ἄμφεπον εὖ κατὰ κόσμον,	622
ἔσφαξε, οἱ ἑταῖροι δὲ ἐξέδερόν τε καὶ ἐνήργουν καλῶς καὶ κοσμίως,
Oamenii lui o jupesc și bine-o gătesc de friptură,

μίστυλλόν τ' ἄρ' ἐπισταμένως πεῖράν τ' ὀβελοῖσιν,	623
ἔκοψάν τε δὴ εἰς μικρὰ ἐμπείρως καὶ διεπερόνησαν τοῖς ὀβελοῖς,
Cu-ndemânare o taie felii și-o trec în frigare

ὄπτησάν τε περιφραδέως, ἐρύσαντό τε πάντα.	624
καὶ ὤπτησαν συνετῶς, καὶ ἐξείλκυσαν ἅπαντα·
Și rumenind-o frumos, o trag de pe foc dup-aceea.

Αὐτομέδων δ' ἄρα σῖτον ἑλὼν ἐπένειμε τραπέζῃ	625
ὁ Αὐτομέδων δὲ ἄρτους λαβών, διαμερίσας ἐπέθηκε τῇ τραπέζῃ
Automedonte bărbatul ia pânea din dalbe panere

καλοῖς ἐν κανέοισιν· ἀτὰρ κρέα νεῖμεν Ἀχιλλεύς.	626
ἐν περικαλλέσι κανισκίοις, τὰ κρέατα δὲ διεμέρισεν ὁ Ἀχιλλεύς·
Și o împarte la masă, iar carnea-mpărțită-i de Ahile;

οἳ δ' ἐπ' ὀνείαθ' ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον.	627
οὗτοι δὲ ἐπὶ τὰ πρόχειρα(ως) κείμενα βρώματα τὰς χεῖρας ἔβαλλον·
Mânile apoi și le-ntind la bucatele gata din față.

αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,	628
ἐπεὶ δὲ τῆς πόσεως καὶ βρώσεως τὸν ἔρωτα ἐπλήρωσαν,
După ce dânșii în cort mâncară de-ajuns și băură,

ἤτοι Δαρδανίδης Πρίαμος θαύμαζ' Ἀχιλῆα	629
ὁ μὲν ἔκ(ἀπό)γονος τοῦ Δαρδάνου Πρίαμος ἐθαύμαζε τὸν Ἀχιλλέα
Priam întors spre Ahile stătea cu mirare privindu-l

ὅσσος ἔην οἷός τε· θεοῖσι γὰρ ἄντα ἐῴκει·	630
ὅσος ἦν, καὶ οἷος· ἄντικρυς γὰρ θεοῖς ἦν ὅμοιος·
Cât e de falnic și mare,-i părea că e-ntocmai ca zeii;

αὐτὰρ ὃ Δαρδανίδην Πρίαμον θαύμαζεν Ἀχιλλεὺς	631
τὸν ἔκγονον δὲ τοῦ Δαρδάνου Πρίαμον ἐθαύμαζεν ὁ Ἀχιλλεὺς
Dar și Ahile se tot minuna înaintea lui Priam,

εἰσορόων ὄψίν τ' ἀγαθὴν καὶ μῦθον ἀκούων.	632
θεώμενος αὐτὸν καὶ κατὰ ὄψιν ἀγαθόν, καὶ τὸν λόγον αὐτοῦ ἀκούων·
Ce arătos e bătrânul și ce înțelept e la vorbă.

αὐτὰρ ἐπεὶ τάρπησαν ἐς ἀλλήλους ὁρόωντες,	633
ἐπεὶ δὲ εὐφράνθησαν πρὸς ἀλλήλους ὁρῶντες,
După ce-și satură ochii privindu-se unul cu altul,

τὸν πρότερος προσέειπε γέρων Πρίαμος θεοειδής·	634
πρὸς τοῦτον πρότερον εἶπεν ὁ θεοειδής γέρων Πρίαμος.
Vorba deschide moș Priam întâi lui Ahile zicându-i·

λέξον νῦν με τάχιστα διοτρεφές, ὄφρα καὶ ἤδη	635
κοίμησον νῦν με ὡς τάχος, ὦ ἐνδοξότατα τεθραμμένε, ὅπως ἂν ἤδη
„Lasă-mă cât mai curând să mă culc, o mărite viteze,

ὕπνῳ ὕπο γλυκερῷ ταρπώμεθα κοιμηθέντες·	636
καὶ ὕπνῳ ἡδίστῳ εὐφρανθῶμεν ὑπνώσαντες,
Ca să dormim, s-avem parte de-a somnului dulce odihnă.

οὐ γάρ πω μύσαν ὄσσε ὑπὸ βλεφάροισιν ἐμοῖσιν	637
οὔπω γὰρ ἐκάμυσαν οἱ ὀφθαλμοὶ ὑπὸ τοῖς ἐμοῖς βλεφάροις,
Nu mi se-nchiseră ochii o clipă sub pleoape din ziua

ἐξ οὗ σῇς ὑπὸ χερσὶν ἐμὸς πάϊς ὤλεσε θυμόν,	638
ἐξ οὗ ὑπὸ τῶν σῶν χειρῶν ἀπώλεσε τὴν ψυχὴν ὁ ἐμὸς υἱός·
Când pe feciorul meu scump îl răpuseră mânile tale.

ἀλλ' αἰεὶ στενάχω καὶ κήδεα μυρία πέσσω	639
ἀλλ' ἀεὶ στενάζω καὶ λύπας ἀναριθμήτους πεπαίνω
Veșnic mă vaiet de-atunci și sufăr noian de durere

αὐλῆς ἐν χόρτοισι κυλινδόμενος κατὰ κόπρον.	640
ἐν τῇ τῆς αὐλῆς εὐρυχωρίᾳ κυλιόμενος κατὰ τὴν γῆν.
Și tăvălindu-mă, zac pe gunoi și pe iarba din curte.

νῦν δὴ καὶ σίτου πασάμην καὶ αἴθοπα οἶνον	641
νυνὶ δὲ καὶ τροφῆς ἐγευσάμην, καὶ οἶνον θερμὸν
Numai acum am luat din bucate puțin și gâtlejul

λαυκανίης καθέηκα· πάρος γε μὲν οὔ τι πεπάσμην.	642
διὰ τοῦ λαιμοῦ καθῆκα καὶ ἐνέβαλον· πρότερόν γε μὴν οὐδὲν προηνεγκάμην.
Mi-a răcorit băutura, ’nainte nimic nu gustasem.”

ἦ ῥ', Ἀχιλεὺς δ' ἑτάροισιν ἰδὲ δμῳῇσι κέλευσε	643
εἶπε δή· ὁ Ἀχιλλεὺς δὲ τοῖς ἑταίροις καὶ ταῖς δούλαις προσέταξε,
Zise. Și-Ahile demândă la oamenii lui și la roabe

δέμνι' ὑπ' αἰθούσῃ θέμεναι καὶ ῥήγεα καλὰ	644
στρωμνὴν ὑπὸ τῇ προστόῳ ποιήσαι, καὶ περικαλλῆ ἱμάτια (στρώματα) βεβαμμένα
Paturi în tindă s-așeze, s-aștearnă mândrețe de perne

πορφύρε' ἐμβαλέειν, στορέσαι τ' ἐφύπερθε τάπητας,	645
πορφυρᾶ ἐμβαλεῖν, καὶ στρῶσαι τάπητας ἄνωθεν,
Și-nvelitori porfirii, să întindă deasupra covoare

χλαίνας τ' ἐνθέμεναι οὔλας καθύπερθεν ἕσασθαι.	646
καὶ καλύπτρας ἐνθεῖναι ἁπαλὰς ἄνωθεν ὥστε εἰληθῆναι, καὶ περιβληθῆναι,
Și peste toate să puie veșminte mai groase de lână.

αἳ δ' ἴσαν ἐκ μεγάροιο δάος μετὰ χερσὶν ἔχουσαι,	647
αὗται δὲ ἐξήλθοσαν τοῦ οἴκου, φῶς ἐν χερσὶ κατέχουσαι,
Fetele-ndat-au ieșit din odaie cu torțele-n mână

αἶψα δ' ἄρα στόρεσαν δοιὼ λέχε' ἐγκονέουσαι.	648
ταχέως δὲ ἔστρωσαν δύο κοίτας ἐνεργοῦσαι καὶ ποιοῦσαι.
Și sârguindu-se iute-au gătit două paturi în tindă.

τὸν δ' ἐπικερτομέων προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·	649
πρὸς τοῦτον δὲ παραλογιζόμενος εἶπεν ο ταχύπους Ἀχιλλεύς.
Dar după asta cârtind mai adaose șoimanul Ahile·

ἐκτὸς μὲν δὴ λέξο γέρον φίλε, μή τις Ἀχαιῶν	650
ἔξω μὲν οὖν κοιμήθητι, ἀγαπητέ γέρον· μή τις τῶν Ἑλλήνων
„Culcă-te, moșule, afară, mi-e teamă cumva să nu vie

ἐνθάδ' ἐπέλθῃσιν βουληφόρος, οἵ τέ μοι αἰεὶ	651
ἐνταῦθα ἀφίκηται γνωμοδότης, οἳ δή μοι ἀεὶ
Fără de veste pe-aici un mai-mare de-ai noștri ca sfetnic

βουλὰς βουλεύουσι παρήμενοι, ἣ θέμις ἐστί·	652
βουλὰς ποιοῦνται παρακαθήμενοι, οἷα πρέπον ἐστί·
Cum e-obiceiul de vin totdeauna să steie la sfaturi.

τῶν εἴ τίς σε ἴδοιτο θοὴν διὰ νύκτα μέλαιναν,	653
τούτων εἴ τις σε θεάσαιτο κατὰ τὴν ταχεῖαν σκοτεινὴν νύκτα,
Poate cumva să te vadă în noaptea cea neagră și iute

αὐτίκ' ἂν ἐξείποι Ἀγαμέμνονι ποιμένι λαῶν,	654
παραχρῆμα ἂν ἀναγγείλας Ἀγαμέμνονι τῷ βασιλεῖ τοῦ στρατοῦ,
Și să te spuie pe loc căpeteniei oștilor noastre,

καί κεν ἀνάβλησις λύσιος νεκροῖο γένηται.	655
καὶ γένοιτ' ἂν ἀναβολὴ καὶ ὑπέρθεσις τῆς ἐλευθερίας τοῦ νεκροῦ.
Lui Agamemnon, și are să fie amânată predarea

ἀλλ' ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον,	656
ἀλλ᾽ ἄγε εἰπέ μοι τοῦτο, καὶ ἀληθῶς ἑρμήνευσον·
Mortului. Dar încă una să-mi spui, însă drept, fără înconjur·

ποσσῆμαρ μέμονας κτερεϊζέμεν Ἕκτορα δῖον,	657
πόσας ἡμέρας προθυμῇ ἐνταφιάζειν τὸν ἐνδοξότατον Ἕκτορα·
Cât vrei să ție jelania și-ngropăciunea lui Hector,

ὄφρα τέως αὐτός τε μένω καὶ λαὸν ἐρύκω.	658
ἵν' ἐν τούτῳ ἐγώ τε παραμένω καὶ τὸν στρατὸν διακωλύω καὶ κατέχω.
Pentru ca eu pân-atunci să stau și să-mpiedic oștirea?”

τὸν δ' ἠμείβετ' ἔπειτα γέρων Πρίαμος θεοειδής·	659
πρὸς τοῦτον δὲ μετὰ ταῦτα ἀπεκρίνατο ὁ θεοειδής γέρων Πρίαμος·
Vorba întoarse la asta bătrânul chipos ca și zeii·

εἰ μὲν δή μ' ἐθέλεις τελέσαι τάφον Ἕκτορι δίῳ,	660
εἴ με δὴ βούλει ἐκτελέσαι ἐπιτάφια τῷ ἐνδοξοτάτῳ Ἕκτορι,
„Dacă-mi dai voie și lași să serbez îngroparea lui Hector

ὧδέ κέ μοι ῥέζων Ἀχιλεῦ κεχαρισμένα θείης.	661
οὕτως ἂν μοι πράττων, ὦ Ἀχιλλεῦ, τὰ πρὸς χάριν ποιήσειας·
Și-mi dai răgazul dorit, ce bine mi-ai face, Ahile!

οἶσθα γὰρ ὡς κατὰ ἄστυ ἐέλμεθα, τηλόθι δ' ὕλη	662
οἶδας γὰρ ὅτι κατὰ τὴν πόλιν ἐγκεκλείσμεθα· πόρρωθι δὲ ὁ δρυμὸς
Știi că suntem în cetate închiși și că noi de departe

ἀξέμεν ἐξ ὄρεος, μάλα δὲ Τρῶες δεδίασιν.	663
ὥστε ἀγαγεῖν ἐκ τοῦ ὄρους· πάνυ δὲ οἱ Τρῷες φοβοῦνται·
Lemnele-aducem, din munți, și au strașnică teamă Troienii.

ἐννῆμαρ μέν κ' αὐτὸν ἐνὶ μεγάροις γοάοιμεν,	664
ἐννέα μὲν οὖν ἡμέρας αὐτὸν ἐν τοῖς οἴκοις κλαίομεν ἂν,
Mortul acas-am putea să ni-l plângem în vreme de nouă

τῇ δεκάτῃ δέ κε θάπτοιμεν δαινῦτό τε λαός,	665
τῇ δεκάτῃ δὲ θάπτοιμεν ἂν, καὶ ὁ λαὸς εὐωχοῖτο·
Zile și să-l îngropăm într-a zecea, să-i dăm și comândul,

ἑνδεκάτῃ δέ κε τύμβον ἐπ' αὐτῷ ποιήσαιμεν,	666
τῇ ἑνδεκάτῃ δὲ μνῆμα ἐπ᾿ αὐτῷ ποιήσαιμεν ἂν,
Și-n următoarea să-i facem deasupra cenușii mormântul,

τῇ δὲ δυωδεκάτῃ πολεμίξομεν εἴ περ ἀνάγκη.	667
τῇ δωδεκάτῃ δὲ πολεμήσομεν εἰ ἔστιν ἀνάγκη·
Iar într-a douăsprezecea ne-om bate din nou la nevoie.”

τὸν δ' αὖτε προσέειπε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς·	668
πρὸς τοῦτον δὲ εἶπεν ὁ ταχύπους ἐνδοξότατος Ἀχιλλεύς·
Zise la asta-nvoindu-se Ahile cel iute ca șoimul·

ἔσται τοι καὶ ταῦτα γέρον Πρίαμ' ὡς σὺ κελεύεις·	669
ἔσται σοι καὶ ταῦτα, ὦ γέρον Πρίαμε, καθάπερ σὺ λέγεις·
„Fie așa cum dorești și ceri de la mine, bătrâne,

σχήσω γὰρ πόλεμον τόσσον χρόνον ὅσσον ἄνωγας.	670
ἐπισχήσω γὰρ καὶ διακωλύσω ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον τὸν πόλεμον, ὅσον ἐκέλευσας.
Eu în răstimpul de tine cerut voi opri bătălia.”

ὣς ἄρα φωνήσας ἐπὶ καρπῷ χεῖρα γέροντος	671
οὕτω δὴ εἰπὼν τὴν χεῖρα τοῦ γέροντος παρὰ τῷ καρπῷ
Astfel îi dete cuvânt și-l strânse de mână cu dreapta

ἔλλαβε δεξιτερήν, μή πως δείσει' ἐνὶ θυμῷ.	672
ἐκράτησε τὴν δεξιάν, ἵνα μὴ φοβηθῇ ἐν τῇ ψυχῇ.
Prietenos pe bătrân ca să n-aibă din parte-i vr’o teamă,

οἳ μὲν ἄρ' ἐν προδόμῳ δόμου αὐτόθι κοιμήσαντο	673
οὗτοι μὲν οὖν ἐν τῇ προστῴῳ τοῦ οἴκου αὐτόθι ἐκοιμήθησαν
Ei se culcară în tindă pe-afară și-acolo dormiră,

κῆρυξ καὶ Πρίαμος πυκινὰ φρεσὶ μήδε' ἔχοντες,	674
ὅτε κῆρυξ καὶ ὁ Πρίαμος πυκνὰ καὶ συνετὰ βουλεύματα κατά διάνοιαν ἔχοντες.
Priam și crainicul lui, bătrânii cuminți, iar în fundul

αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς εὗδε μυχῷ κλισίης ἐϋπήκτου·	675
ὁ Ἀχιλλεὺς δὲ ὕπνωσεν ἐν τῷ ἐνδοτέρῳ τῆς καλῶς εἰργασμένης σκηνῆς.
Cortului trainic al său se puse să doarmă și-Ahile

τῷ δὲ Βρισηῒς παρελέξατο καλλιπάρῃος.	676
παρ' αὐτῷ δὲ ἡ τοῦ Βρισέως θυγάτηρ ἡ περικαλλής κατεκλίθη.
Și-mbujorata Briseis culcată pe alături de dânsul.

ἄλλοι μέν ῥα θεοί τε καὶ ἀνέρες ἱπποκορυσταὶ	677
οἱ ἄλλοι μὲν οὖν θεοὶ καὶ πολεμισταὶ ἄνδρες
Somnul cu farmecul său în odihnă pe toți domolise,

εὗδον παννύχιοι μαλακῷ δεδμημένοι ὕπνῳ·	678
ὑπνῶττον δι' ὅλης τῆς νυκτός, ἁπαλῷ ὕπνῳ κεκρατημένοι·
Cât era noapte, dormeau și bărbații războinici și zeii;

ἀλλ' οὐχ Ἑρμείαν ἐριούνιον ὕπνος ἔμαρπτεν	679
ἀλλ᾽ οὐ τὸν πολυωφελῆ Ἑρμῆν ὕπνος κατελάμβανε,
Zeul câștigului, Hermes, el singur, veghea și pe gânduri

ὁρμαίνοντ' ἀνὰ θυμὸν ὅπως Πρίαμον βασιλῆα	680
δαινούμενον κατά ψυχὴν ὅπως Πρίαμον τὸν βασιλέα,
Noaptea stătea socotind cum el, amăgind pe străjerii

νηῶν ἐκπέμψειε λαθὼν ἱεροὺς πυλαωρούς.	681
τῶν νεῶν ἐκπέμψειε καὶ ἀπαγάγοιεν, λαθὼν τοὺς ἱεροὺς φύλακας τῶν πυλῶν,
Cei de la poartă,-l va duce pe Priam ’napoi de la vase.

στῆ δ' ἄρ' ὑπὲρ κεφαλῆς καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπεν·	682
ἔστη δὲ ὑπεράνω τῆς κεφαλῆς καὶ εἶπε πρὸς αὐτὸν λόγον·
De-asta și merse la el și de aproape la creștet îi zise·

ὦ γέρον οὔ νύ τι σοί γε μέλει κακόν, οἷον ἔθ' εὕδεις	683
ὦ γέρον, οὐδέν σοι ἐν φροντίδι ἐστὶ τὸ δεινόν· ὢ πῶς ἔτι καθεύδεις
„Nu vrei, bătrâne, să știi de primejdie și fără grijă

ἀνδράσιν ἐν δηΐοισιν, ἐπεί σ' εἴασεν Ἀχιλλεύς.	684
ἐν πολεμίοις ἀνδράσιν, ἐπειδή σε εἴασε ζῆν ὁ Ἀχιλλεύς,
Printre dușmani încă dormi, fiindc-avu milă de tine

καὶ νῦν μὲν φίλον υἱὸν ἐλύσαο, πολλὰ δ' ἔδωκας·	685
καὶ νῦν μὲν τὸν ἀγαπητὸν υἱὸν ἐλυτρώσω, πολλὰ δὲ ἔδωκας,
Și te scuti Peleianul. Acum, ca să poți să-ți răscumperi

σεῖο δέ κε ζωοῦ καὶ τρὶς τόσα δοῖεν ἄποινα	686
σοῦ δὲ ζῶντος, καὶ τρὶς τοσαῦτα δοῖεν ἂν λύτρα
Fiul, ai dat sumedenii de daruri; de trei ori atâtea

παῖδες τοὶ μετόπισθε λελειμμένοι, αἴ κ' Ἀγαμέμνων	687
οἱ μετὰ ταῦτά σοι ὑπολειφθέντες ὑοί, ἐὰν Ἀγαμέμνων
Da-vor ai voștri de-acasă ca viața să-ți fie cruțată,

γνώῃ σ' Ἀτρεΐδης, γνώωσι δὲ πάντες Ἀχαιοί.	688
ἐπίστηταί σε ὁ τοῦ Ἀτρέως, γνῶσι δὲ καὶ πάντες οἱ Ἕλληνες.
Când Agamemnon Atrid și-Aheii vor ști despre tine.”

ὣς ἔφατ', ἔδεισεν δ' ὃ γέρων, κήρυκα δ' ἀνίστη.	689
οὕτως εἶπεν· ἐφοβήθη δὲ ὁ γέρων, τὸν κήρυκα δὲ ἀνέστησε,
Astfel îi zice. De teamă bătrânul deșteaptă pe crainic.

τοῖσιν δ' Ἑρμείας ζεῦξ' ἵππους ἡμιόνους τε,	690
τούτοις δὲ Ἑρμῆς ἔζευξε τοὺς ἵππους καὶ τὰς ἡμιόνας,
Zeul înhamă catârii și caii și-i mână el însuși

ῥίμφα δ' ἄρ' αὐτὸς ἔλαυνε κατὰ στρατόν, οὐδέ τις ἔγνω.	691
ταχέως δὲ αὐτὸς ἦγε κατὰ τὸν στρατόν, οὐδέ τις ἐνόησεν,
Fuga prin tabără, fără ca vr’unul să prindă de veste.

ἀλλ' ὅτε δὴ πόρον ἷξον ἐϋρρεῖος ποταμοῖο	692
ἀλλ᾽ ὁπηνίκα δὴ ἀφίκοντο εἰς τὴν διάβασιν τοῦ καλῶς ῥέοντος ποταμοῦ,
Când au ajuns pe la vadul frumos-curgătorului Xantos

Ξάνθου δινήεντος, ὃν ἀθάνατος τέκετο Ζεύς,	693
-
Cel cu vârtejuri adânci, care vine din cer, de la Zeus,

Ἑρμείας μὲν ἔπειτ' ἀπέβη πρὸς μακρὸν Ὄλυμπον,	694
ὁ μὲν Ἑρμῆς μετὰ ταῦτα ἀπῆλθεν εἰς τὸν ὑψηλὸν οὐρανόν·
El, pe bătrân părăsind, s-a întors pe-a Olimpului culme.

Ἠὼς δὲ κροκόπεπλος ἐκίδνατο πᾶσαν ἐπ' αἶαν,	695
ἡ ἡμέρα δὲ ἡ τὸ κροκοειδὲς ἱμάτιον ἔχουσα διεχύθη ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν,
Zorile-n văl șofraniu luminaseră-ntinderea lumii,

οἳ δ' εἰς ἄστυ ἔλων οἰμωγῇ τε στοναχῇ τε	696
οὗτοι δὲ εἰς τὴν πόλιν ἤλαυνον σὺν στεναγμῷ καὶ θρήνῳ
Iar călătorii cu plâns și suspinuri mânau spre cetate

ἵππους, ἡμίονοι δὲ νέκυν φέρον. οὐδέ τις ἄλλος	697
τοὺς ἵππους, αἱ ἡμίονοι δὲ τὸν νεκρὸν ἔφερον, οὐδέ τις ἄλλος
Caii, căruța-ncărcată cu mortul. Și nu-i văzu nimeni

ἔγνω πρόσθ' ἀνδρῶν καλλιζώνων τε γυναικῶν,	698
ἐνόησε πρότερον τῶν τε ἀνδρῶν καὶ τῶν περικαλλεῖς ζώνας ἐχουσῶν γυναικῶν,
Dintre bărbați și femei fără numai Casandra domnița,

ἀλλ' ἄρα Κασσάνδρη ἰκέλη χρυσῇ Ἀφροδίτῃ	699
ἀλλὰ ἡ Κασσάνδρα ἡ ὁμοία τῇ χρυσῇ Ἀφροδίτῃ,
Care, de sus din Pergam, frumoasă ca zâna de aur

Πέργαμον εἰσαναβᾶσα φίλον πατέρ' εἰσενόησεν	700
ἀναβᾶσα εἰς τὴν ἀκρόπολιν τὸν ἀγαπητὸν πατέρα ἐθεάσατο
A frumuseții, zări pe părintele ei în teleagă

ἑσταότ' ἐν δίφρῳ, κήρυκά τε ἀστυβοώτην·	701
ἑστῶτα ἐπὶ τοῦ ὀχήματος, καὶ τὸν κήρυκα τὸν κατὰ τὴν πόλιν βοῶντα,
Cum el venea împreună cu crainicul său spre cetate

τὸν δ' ἄρ' ἐφ' ἡμιόνων ἴδε κείμενον ἐν λεχέεσσι·	702
τοῦτον δὲ ἐπὶ τῶν ἡμιόνων ἐθεάσατο κείμενον ἐν τῇ στρωμνῇ·
Și mai văzu după asta pe mortul întins în căruță.

κώκυσέν τ' ἄρ' ἔπειτα γέγωνέ τε πᾶν κατὰ ἄστυ·	703
ὠλόλυξε γοῦν μετὰ ταῦτα καὶ ἐφώνησε κατὰ πᾶσαν τὴν πόλιν.
Dete ea țipăt și vaietul ei răsună în cetate·

ὄψεσθε Τρῶες καὶ Τρῳάδες Ἕκτορ' ἰόντες,	704
ἴδετε, ὦ Τρῷες, καὶ Τρῳάδες, τὸν Ἕκτορα ἐλθόντες,
„Repede hai să vedeți, voi oameni din Troia, pe Hector,

εἴ ποτε καὶ ζώοντι μάχης ἐκνοστήσαντι	705
εἴποτε καὶ ζῶντι ἐκ τῆς μάχης ὑποστρέψαντι
Voi care odată vă tot bucurați la întorsu-i din luptă

χαίρετ', ἐπεὶ μέγα χάρμα πόλει τ' ἦν παντί τε δήμῳ.	706
ἐχαίρετε· ἐπειδὴ μεγάλη χαρὰ τῇ τε πόλει ἦν καὶ παντὶ τῷ δήμῳ.
Când era viu, că doar el v-a fost bucuria cea mare.”

ὣς ἔφατ', οὐδέ τις αὐτόθ' ἐνὶ πτόλεϊ λίπετ' ἀνὴρ	707
οὕτως εἶπεν οὐδέ τις αὐτόθι ἐν τῇ πόλει ἀνὴρ ὑπελείφθη
Asta ea zise, și nu mai sta nici un bărbat în cetate,

οὐδὲ γυνή· πάντας γὰρ ἀάσχετον ἵκετο πένθος·	708
οὐδὲ γυνή· πάντας γὰρ ἀκάθεκτον πένθος κατέλαβε,
Nici o femeie, căci toți erau duși, copleșiți de durere·

ἀγχοῦ δὲ ξύμβληντο πυλάων νεκρὸν ἄγοντι.	709
ἐγγὺς δὲ τῶν πυλῶν συνέβαλον ἄγοντι τὸν νεκρόν·
Se-nghesuiră la poartă, ieșiră-naintea lui Priam;

πρῶται τόν γ' ἄλοχός τε φίλη καὶ πότνια μήτηρ	710
πρῶται αὐτῷ ἡ ἀγαπητὴ γαμετὴ καὶ σεβαστὴ μήτηρ
Merseră-n fruntea mulțimii nevasta și mama lui Hector.

τιλλέσθην ἐπ' ἄμαξαν ἐΰτροχον ἀΐξασαι	711
τὰς τρίχας ἀνέσπων, ἐπὶ τὴν εὐπετῶς τρέχουσαν (καλούς τρόχους ἔχουσαν) ἅμαξαν ὁρμήσασαι,
Ele, ’nainte sărind la căruță, punând mâna pe capul

ἁπτόμεναι κεφαλῆς· κλαίων δ' ἀμφίσταθ' ὅμιλος.	712
ἁπτόμεναι τῆς κεφαλῆς, κλαίων δὲ περιίστατο ὁ λαός.
Mortului, părul își smulg și-n jurul lor plânge norodul.

καί νύ κε δὴ πρόπαν ἦμαρ ἐς ἠέλιον καταδύντα	713
καὶ δὴ ἂν πᾶσαν τὴν ἡμέραν μέχρι τῆς καταδύσεως τοῦ ἡλίου
Și-ar fi rămas ei la poarta cetății din zori până-n seară,

Ἕκτορα δάκρυ χέοντες ὀδύροντο πρὸ πυλάων,	714
τὸν Ἕκτορα κλαίοντες ἐθρήνουν, ἔμπροσθεν τῶν πυλῶν,
Tot tânguind și jălind pe Hector atunci, dacă Priam

εἰ μὴ ἄρ' ἐκ δίφροιο γέρων λαοῖσι μετηύδα·	715
εἰ μὴ ἄρα ἐκ τοῦ ὀχήματος ὁ γέρων ἐν τῷ πλήθει εἶπεν·
Nu cuvânta către oameni zorindu-i așa din teleagă·

εἴξατέ μοι οὐρεῦσι διελθέμεν· αὐτὰρ ἔπειτα	716
ὑποχωρήσατέ μοι τοῖς ἡμίοσι διελθεῖν, μετὰ ταῦτα δὲ
„Faceți-mi loc ca să poată străbate căruța și plângeți

ἄσεσθε κλαυθμοῖο, ἐπὴν ἀγάγωμι δόμον δέ.	717
ἐμπλησθήσεσθε κλαυθμοῦ, ἐπὰν ἀγάγοιμι αὐτὸν εἰς τὸν οἶκον.
Până la saț dup-aceea, când duce-voi mortul acasă.”

ὣς ἔφαθ', οἳ δὲ διέστησαν καὶ εἶξαν ἀπήνῃ.	718
οὕτως εἶπεν· οὗτοι δὲ διεχωρίσθησαν καὶ ὑπεχώρησαν τῇ ἁμάξῃ,
Oamenii-n lături feriră și loc îi făcură căruței.

οἳ δ' ἐπεὶ εἰσάγαγον κλυτὰ δώματα, τὸν μὲν ἔπειτα	719
οὗτοι δὲ ἐπειδὴ εἰσήγαγον εἰς τὰ ἔνδοξα οἰκήματα, τοῦτον μὲν μετὰ ταῦτα
După ce-l duseră în minunatul palat, așezară

τρητοῖς ἐν λεχέεσσι θέσαν, παρὰ δ' εἷσαν ἀοιδοὺς	720
ἐν τοῖς τετρημένοις λέχεσιν ἔθηκαν· παρεκάθισαν δὲ θρηνῳδούς,
Trupul pe patul strujit și puser-alături să ție

θρήνων ἐξάρχους, οἵ τε στονόεσσαν ἀοιδὴν	721
οἳ τῶν θρήνων ἡγοῦνται καὶ τῆς τῶν στεναγμῶν ᾠδῆς·
Hangul bocitului doi cântăreți, care-ndată porniră

οἳ μὲν ἄρ' ἐθρήνεον, ἐπὶ δὲ στενάχοντο γυναῖκες.	722
οὗτοι μὲν οὖν ἐθρήνουν, ἐπεστέναζον δὲ αἱ γυναῖκες·
Cântecul tânguitor; femeile oftau de durere.

τῇσιν δ' Ἀνδρομάχη λευκώλενος ἦρχε γόοιο	723
ταύταις δὲ ἡ λευκοβραχίων Ἀνδρομάχη ἡγεῖτο τοῦ θρήνου,
Bocetu-ncepe întâi Andromaha, soția lui Hector,

Ἕκτορος ἀνδροφόνοιο κάρη μετὰ χερσὶν ἔχουσα·	724
τοῦ ἀνδροκτόνου Ἕκτορος τὴν κεφαλὴν ἐν ταῖς χερσὶν ἔχουσα.
După ce brațele-i albe-și aruncă și capu-i cuprinde·

ἆνερ ἀπ' αἰῶνος νέος ὤλεο, κὰδ δέ με χήρην	725
ὦ ἄνερ, νέος ἐξεκόπης τῆς ζωῆς, ἐμὲ δὲ χήραν
„Tânăr te-ai dus de pe lume, bărbate, și-n casă pe mine

λείπεις ἐν μεγάροισι· πάϊς δ' ἔτι νήπιος αὔτως	726
καταλείπεις ἐν τοῖς οἴκοις, ὁ παῖς δ' ἔτι βρέφος οὕτως ἐστίν,
Văduvă m-ai părăsit și ni-i încă un prunc copilul,

ὃν τέκομεν σύ τ' ἐγώ τε δυσάμμοροι, οὐδέ μιν οἴω	727
ὃν ἐγεννήσαμεν σύ τε καὶ ἐγὼ οἱ δυστυχεῖς καὶ ἄθλιοι, οὐδὲ οἴομαι αὐτὸν
Care-l născurăm sărmanii de noi, și mă tem că pe dânsul

ἥβην ἵξεσθαι· πρὶν γὰρ πόλις ἥδε κατ' ἄκρης	728
εἰς ἡλικίαν ἐλεύσεσθαι· πρότερον γὰρ ἥδε ἡ πόλις κατά κορυφῆς (κατακράτος)
N-o să-l văd mare; -nainte-o să cadă cetatea surpată

πέρσεται· ἦ γὰρ ὄλωλας ἐπίσκοπος, ὅς τέ μιν αὐτὴν	729
ἐκπορθήσεται. ὄντως γὰρ ἐφθάρης ὁ ἔφορος καὶ φύλαξ σύ, ὃς αὐτὴν
Din temelie, căci tu ai pierit, veghetorul și turnul

ῥύσκευ, ἔχες δ' ἀλόχους κεδνὰς καὶ νήπια τέκνα,	730
ἔσωζες, κατεῖχες δὲ καὶ συνετήρεις τὰς σεμνὰς γαμετὰς καὶ τὰ νεογνὰ τέκνα
Care-o păzeai, ocrotind pe-ai noștri copii și pe mame.

αἳ δή τοι τάχα νηυσὶν ὀχήσονται γλαφυρῇσι,	731
αἳ δή σοι ταχέως ἐν ταῖς κοίλαις ναυσὶν ἐποιχήσονται καὶ ἐν αὐτοῖς πορεύσονται,
Bietele acum pe corăbii curând vor fi duse-n robie,

καὶ μὲν ἐγὼ μετὰ τῇσι· σὺ δ' αὖ τέκος ἢ ἐμοὶ αὐτῇ	732
καὶ δὴ καὶ ἐγὼ μετὰ τούτων· σὺ δέ, ὦ τέκνον, ἢ ἐμοὶ αὐτῇ
Fi-voi cu ele și eu. Tu, scumpe copile, ori fi-vei

ἕψεαι, ἔνθά κεν ἔργα ἀεικέα ἐργάζοιο	733
ἀκολουθήσεις, ὅπου ἔργα ἀπρεπῆ ἐργάζοιο ἂν
Rob laolaltă cu mine și-acolo robi-vei în slujba

ἀθλεύων πρὸ ἄνακτος ἀμειλίχου, ἤ τις Ἀχαιῶν	734
ταλαιπωρῶν ἔμπροσθεν κυρίου ἀπηνοῦς, ἤ τις τῶν Ἑλλήνων
Josnic-a unui stăpân fără suflet, ori poate pe acolo

ῥίψει χειρὸς ἑλὼν ἀπὸ πύργου λυγρὸν ὄλεθρον	735
ῥιπτήσει, ἀπὸ τῆς χειρὸς κρατήσας, ἐκ τοῦ πύργου (τείχους) θάνατον χαλεπὸν
Vreun dușman, apucându-te învierșunat, de pe ziduri

χωόμενος, ᾧ δή που ἀδελφεὸν ἔκτανεν Ἕκτωρ	736
ὀργιζόμενος· ᾧτινι δή που ἢ ἀδελφὸν ἀπέκτεινεν ὁ Ἕκτωρ
Te va trânti zdrumecându-te jalnic, de ciudă că Hector

ἢ πατέρ' ἠὲ καὶ υἱόν, ἐπεὶ μάλα πολλοὶ Ἀχαιῶν	737
ἢ πατέρα ἢ καὶ υἱὸν· ἐπειδὴ πάνυ πολλοὶ τῶν Ἑλλήνων
I-o fi ucis la război pe un tată, un fiu ori un frate.

Ἕκτορος ἐν παλάμῃσιν ὀδὰξ ἕλον ἄσπετον οὖδας.	738
ἐν ταῖς παλάμαις τοῦ Ἕκτορος τοῖς ὀδοῦσιν ἔλαβον τὸ μέγα ἔδαφος,
Pentru că Hector pe mulți îi făcuse să muște pământul,

οὐ γὰρ μείλιχος ἔσκε πατὴρ τεὸς ἐν δαῒ λυγρῇ·	739
οὐ γὰρ προσηνὴς καὶ ἥμερος ἦν ὁ σὸς πατὴρ ἐν τῇ χαλεπῇ μάχῃ,
N-avea doară milă părintele tău în bătaia cea cruntă;

τὼ καί μιν λαοὶ μὲν ὀδύρονται κατὰ ἄστυ,	740
δι᾿ ὃ καὶ οἱ λαοὶ μὲν θρηνοῦσιν αὐτὸν ἐν τῇ πόλει,
De-asta și toți după el se vaietă acum în cetate.

ἀρητὸν δὲ τοκεῦσι γόον καὶ πένθος ἔθηκας	741
ἐπιβλαβὲς δὲ καὶ ἐπάρατον πένθος καὶ θρῆνον ἐποίησας τοῖς γονεῦσιν,
Hector, lăsat-ai părinților jale și-obidă nespusă,

Ἕκτορ· ἐμοὶ δὲ μάλιστα λελείψεται ἄλγεα λυγρά.	742
ὦ Ἕκτωρ, ἐμοὶ δὲ μᾶλλον καταλειφθήσονται λύπαι χαλεπαί·
Dar mai amară-i durerea ce mie murind mi-ai lăsat-o·

οὐ γάρ μοι θνῄσκων λεχέων ἐκ χεῖρας ὄρεξας,	743
οὐ γὰρ μοι ἀποθνήσκων ἐκ τῆς στρωμνῆς τὰς χεῖρας ἐξέτεινας,
Mânile nu mi-ai întins din patu-ți în clipele morții,

οὐδέ τί μοι εἶπες πυκινὸν ἔπος, οὗ τέ κεν αἰεὶ	744
οὐδέ τινά μοι εἶπας λόγον πυκνὸν καὶ συνετὸν οὗ γ᾽ ἂν ἀεὶ
Nu mi-ai rostit un cuvânt, o vorbă frumoasă, de care

μεμνῄμην νύκτάς τε καὶ ἤματα δάκρυ χέουσα.	745
ἐν μνήμῃ ἔχοιμι, νύκτωρ καὶ μεθημέραν δακρύουσα·
Noaptea și ziua să-mi tot amintesc și să plâng după tine.”

ὣς ἔφατο κλαίουσ', ἐπὶ δὲ στενάχοντο γυναῖκες.	746
οὕτως εἶπε κλαίουσα, ἐπεστέναζον δὲ αἱ γυναῖκες·
Astfel bocea și femeile oftau împreună cu dânsa.

τῇσιν δ' αὖθ' Ἑκάβη ἁδινοῦ ἐξῆρχε γόοιο·	747
ταύταις δὲ πάλιν Ἑκάβη συχνοῦ θρήνου ἡγεῖτο·
Dar și Hecuba-ncepu să se jeluie amar între ele·

Ἕκτορ ἐμῷ θυμῷ πάντων πολὺ φίλτατε παίδων,	748
ὦ Ἕκτορ, πολλῷ προσφιλέστατε πάντων τῶν υἱῶν τῇ ἐμῇ ψυχῇ,
„Hector, iubitul meu fiu, odorul meu scump ca nici unul,

ἦ μέν μοι ζωός περ ἐὼν φίλος ἦσθα θεοῖσιν·	749
ὄντως μέν μοι ὅτε ἔζης προσφιλὴς ἐτύγχανες τοῖς θεοῖς·
Drag ai fost zeilor cât ai trăit pe pământ și de-aceea

οἳ δ' ἄρα σεῦ κήδοντο καὶ ἐν θανάτοιό περ αἴσῃ.	750
οὗτοι δέ σου ἐφρόντιζον καὶ ἐν τῇ μοίρᾳ γε τοῦ θανάτου·
Ei îngrijiră de tine păzindu-te și după moarte.

ἄλλους μὲν γὰρ παῖδας ἐμοὺς πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεὺς	751
τοὺς ἄλλους μὲν γὰρ ἐμοὺς υἱοὺς ὁ ταχύπους Ἀχιλλεὺς
Fiii ceilalți, care-mi fuseră prinși la război de Ahile,

πέρνασχ' ὅν τιν' ἕλεσκε πέρην ἁλὸς ἀτρυγέτοιο,	752
ἐπέρα καὶ διεβίβαζεν ὅντινα ἐλάμβανεν, πέραν τῆς ἀκαταπονήτου (ἀκάρπου) θαλάσσης
Fură de dânsul vânduți mai departe pe marea pustie,

ἐς Σάμον ἔς τ' Ἴμβρον καὶ Λῆμνον ἀμιχθαλόεσσαν·	753
εἰς τὴν Σάμον, καὶ εἰς τὴν Ἴμβρον, καὶ τὴν Λῆμνον τὴν ἀπρόσμικτον (ὀμιχλώδη)·
Pe la ostroave, în Samos, în Imbros și-n Lemnos pâclosul;

σεῦ δ' ἐπεὶ ἐξέλετο ψυχὴν ταναήκεϊ χαλκῷ,	754
σοῦ δὲ ἐπειδὴ ἐξείλετο τὴν ψυχὴν ἐπιμήκει σιδήρῳ,
Numai pe tine, când el la război te răpuse, de trei ori

πολλὰ ῥυστάζεσκεν ἑοῦ περὶ σῆμ' ἑτάροιο	755
πολλάκις ἐπέσυρε περὶ τὸ μνῆμα τοῦ ἑαυτοῦ ἑταίρου
Te-a tăvălit împrejurul mormântului unde-ngropase

Πατρόκλου, τὸν ἔπεφνες· ἀνέστησεν δέ μιν οὐδ' ὧς.	756
Πατρόκλου, ὃν ἀπέκτεινας, οὐδὲ οὕτως δὲ αὐτὸν ἀνέστησε·
El pe Patroclu ucisul de tine, dar totuși pe dânsul

νῦν δέ μοι ἑρσήεις καὶ πρόσφατος ἐν μεγάροισι	757
νυνὶ δὲ μοι ἔνδροσος καὶ χλωρὸς ἐν τοῖς οἴκοις
Nu l-a-nviat, pe când tu ești în casă tot fraged și proaspăt

κεῖσαι, τῷ ἴκελος ὅν τ' ἀργυρότοξος Ἀπόλλων	758
κεῖσαι, τούτῳ ὅμοιος, ὅν ὁ καλλίτοξος Ἀπόλλων
Tocmai ca unul pe care cu blânde săgeți îl ucide

οἷς ἀγανοῖσι βέλεσσιν ἐποιχόμενος κατέπεφνεν.	759
τοῖς ἑαυτοῦ πραέσι βέλεσιν ἐπελθὼν ἐφόνευσεν.
Febos Apolon, din arcu-i de-argint fără veste lovindu-l.”

ὣς ἔφατο κλαίουσα, γόον δ' ἀλίαστον ὄρινε.	760
οὕτως εἶπε κλαίουσα, θρῆνον δὲ ἄπαυστον ἤγειρε·
Astfel bocindu-se- a zis, și în juru-i stârnit-a un vaiet

τῇσι δ' ἔπειθ' Ἑλένη τριτάτη ἐξῆρχε γόοιο·	761
ταύταις δὲ πάλιν Ἑλένη τρίτη θρήνου ἡγεῖτο·
Nepotolit. Și-a treia-l jeli după asta Elena·

Ἕκτορ ἐμῷ θυμῷ δαέρων πολὺ φίλτατε πάντων,	762
ὦ Ἕκτορ· τῇ ἐμῇ ψυχῇ πολλῷ προσφιλέστατε πάντων τῶν ἀνδραδέλφων,
„Hector, cumnate, tu, inimii mele mai scump ca oricare

ἦ μέν μοι πόσις ἐστὶν Ἀλέξανδρος θεοειδής,	763
ὄντως μέν μοι ἀνὴρ ἐστιν Ἀλέξανδρος ὁ θείαν μορφὴν ἔχων,
Dintre cei mulți cumnați, că doară bărbat îmi e Paris

ὅς μ' ἄγαγε Τροίηνδ'· ὡς πρὶν ὤφελλον ὀλέσθαι.	764
ὅς με ἤγαγεν εἰς τὴν Τροίαν, ὡς εἴθε πρὶν ὦφλε φθαρῆναι,
Care m-aduse la Troia, mai bine muream înainte!

ἤδη γὰρ νῦν μοι τόδε εἰκοστὸν ἔτος ἐστὶν	765
ἤδη γάρ μοι νῦν τοῦτο εἰκοστὸν ἔτος ἐστίν,
Iată că-i al douăzecilea an de când eu, oropsindu-mi

ἐξ οὗ κεῖθεν ἔβην καὶ ἐμῆς ἀπελήλυθα πάτρης·	766
ἐξ οὗ ἐκεῖθεν ἀνεχώρησα, καὶ τῆς ἐμῆς ἀπῆλθον πατρίδος·
Țara părinților mei, venit-am să stau între-ai voștri,

ἀλλ' οὔ πω σεῦ ἄκουσα κακὸν ἔπος οὐδ' ἀσύφηλον·	767
ἀλλ᾿ οὐδαμῶς σοῦ γε ἤκουσα λόγον κακόν, οὐδὲ ἀπαίδευτον,
Totuși tu nu mi-ai spus mie o vorbă urâtă și aspră;

ἀλλ' εἴ τίς με καὶ ἄλλος ἐνὶ μεγάροισιν ἐνίπτοι	768
ἀλλ᾽ εἴ τις μὲν καὶ ἄλλος ἐν τοῖς οἴκοις ἐλοιδόρει
Ba chiar, îndată ce-n casă-ncepea să mă certe vreunul

δαέρων ἢ γαλόων ἢ εἰνατέρων εὐπέπλων,	769
τῶν ἀνδραδέλφων, ἢ τῶν ἀνδραδέλφων, ἢ τῶν εὐειματουσῶν συννύμφων,
Dintre cumnați ori vreuna din mândrele mele cumnate

ἢ ἑκυρή, ἑκυρὸς δὲ πατὴρ ὣς ἤπιος αἰεί,	770
ἢ ἡ πενθερὰ· ὁ γάρ τοι πενθερὸς ἀεὶ προσηνὴς καὶ πρᾶός ἐστιν, ὥσπερ πατὴρ,
Și-uneori soacra, că bun mi-a fost socrul și blând ca un tată,

ἀλλὰ σὺ τὸν ἐπέεσσι παραιφάμενος κατέρυκες	771
ἀλλὰ σὺ τοῦτον λόγοις παραινέσας διεκώλυες καὶ κατεῖχες
Tu te puneai ca un frate, și prietenos și cu gândul

σῇ τ' ἀγανοφροσύνῃ καὶ σοῖς ἀγανοῖς ἐπέεσσι.	772
τῇ σῇ φιλοφροσύνῃ καὶ τοῖς σοῖς ἡμέροις καὶ προσηνέσι λόγοις.
Păsuitor și blajin îi opreai potolindu-i necazul.

τὼ σέ θ' ἅμα κλαίω καὶ ἔμ' ἄμμορον ἀχνυμένη κῆρ·	773
δι' ὃ σέ τε ἅμα κλαίω καὶ ἐμὲ τὴν δυστυχῆ, λυπουμένη κατά ψυχήν·
De-asta din suflet pe tine te plâng și pe mine sărmana,

οὐ γάρ τίς μοι ἔτ' ἄλλος ἐνὶ Τροίῃ εὐρείῃ	774
οὐδεὶς γάρ μοι ἔτι ἄλλος ἐν τῇ εὐρυχώρῳ Τροίᾳ
Nemângâiată fiind, că nu mai e altul în Troia

ἤπιος οὐδὲ φίλος, πάντες δέ με πεφρίκασιν.	775
πρᾶος, οὐδὲ φίλος, πάντες δέ με μισοῦσι καὶ ἀπεχθῶς ὁρῶσιν.
Bun și prieten cu mine, căci spaimă eu sunt tuturora.”

ὣς ἔφατο κλαίουσ', ἐπὶ δ' ἔστενε δῆμος ἀπείρων.	776
οὕτως εἶπε κλαίουσα, ἐπεστέναζε δὲ ὁ πλεῖστος λαός,
Astfel ea plânge și geme mulțimea cea mare de oameni.

λαοῖσιν δ' ὃ γέρων Πρίαμος μετὰ μῦθον ἔειπεν·	777
ἐν τῷ πλήθει δὲ Πρίαμος ὁ γέρων εἶπε λόγον·
Priam bătrânul, atunci pornindu-l, norodului zice·

ἄξετε νῦν Τρῶες ξύλα ἄστυ δέ, μὴ δέ τι θυμῷ	778
ἀγάγετε νῦν, ὦ Τρῷες, ξύλα εἰς τὴν πόλιν, μηδέ τι ἐν τῇ ψυχῇ
„Mergeți acuma, Troieni, și aduceți-mi lemne-n cetate.

δείσητ' Ἀργείων πυκινὸν λόχον· ἦ γὰρ Ἀχιλλεὺς	779
φοβηθῆτε λόχον πυκνὸν τῶν Ἑλλήνων· ὄντως γὰρ ὁ Ἀχιλλεὺς
N-aveți vreo teamă că poate v-așteaptă pândindu-vă Aheii,

πέμπων μ' ὧδ' ἐπέτελλε μελαινάων ἀπὸ νηῶν	780
ἀποπέμπων μὲν δεῦρο ἀπὸ τῶν μελαίνων νεῶν ὑπισχνεῖτο
Căci petrecându-mă Ahile din tabără-mi spuse că dânsul

μὴ πρὶν πημανέειν πρὶν δωδεκάτη μόλῃ ἠώς.	781
μὴ πρότερον βλάψειν, πρὶν ἂν δωδεκάτῃ ἡμέρᾳ ἀφίκηται·
Nu ne va face vreun rău până-n ziua de-a douăsprezecea.”

ὣς ἔφαθ', οἳ δ' ὑπ' ἀμάξῃσιν βόας ἡμιόνους τε	782
οὕτως εἶπεν. οὗτοι δὲ ὑπὸ ταῖς ἁμάξαις τοὺς βόας καὶ τοὺς ἡμιόνους
Asta le zise bătrânul, iar ei la căruță-nhămară

ζεύγνυσαν, αἶψα δ' ἔπειτα πρὸ ἄστεος ἠγερέθοντο.	783
ἐζεύγνυσαν· ταχέως δὲ μετὰ ταῦτα πρὸ τῆς πόλεως συνηθροίσθησαν·
Mule și boi și se strânseră-n grabă-naintea cetății.

ἐννῆμαρ μὲν τοί γε ἀγίνεον ἄσπετον ὕλην·	784
ἐννέα μὲν οὖν ἡμέρας οὔτοι συνῆγον πολλὰ ξύλα,
Merser-apoi în pădure și-aduseră-n vreme de nouă

ἀλλ' ὅτε δὴ δεκάτη ἐφάνη φαεσίμβροτος ἠώς,	785
ἀλλ' ὁπηνίκα δὴ ἐφάνη ἡ δεκάτη ἡμέρα ἡ τὸ φῶς τοῖς ἀνθρώποις παρεχομένη,
Zile puzderii de trunchiuri de lemn și-n a douăsprezecea

καὶ τότ' ἄρ' ἐξέφερον θρασὺν Ἕκτορα δάκρυ χέοντες,	786
καὶ τότε δὴ ἐξήνεγκαν τὸν εὔτολμον Ἕκτορα δακρύοντες,
Zi din odaie cu plânsete scoaseră trupul lui Hector

ἐν δὲ πυρῇ ὑπάτῃ νεκρὸν θέσαν, ἐν δ' ἔβαλον πῦρ.	787
ἐν τῷ ἐσχάτῳ (μέσῳ) δὲ τῆς πυρᾶς τὸν νεκρὸν κατέθηκαν, ἐνέβαλον δὲ πῦρ·
Și-l așezară pe rug și aprinseră clada de lemne.

ἦμος δ' ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,	788
ἡνίκα δὲ ἐφάνη ἡ τὸν ὄρθρον γεννῶσα ῥοδόχρους καὶ περικαλλὴς ἡμέρα,
Iar dimineața, când zorile trandafirii răsăriră,

τῆμος ἄρ' ἀμφὶ πυρὴν κλυτοῦ Ἕκτορος ἔγρετο λαός.	789
τηνικαῦτα δὴ περὶ τὴν πυρκαϊὰν τοῦ ἐνδόξου Ἕκτορος ἠθροίσθη ὁ λαός·
Obștea din Troia se strânse la rugul slăvitului Hector.

αὐτὰρ ἐπεί ῥ' ἤγερθεν ὁμηγερέες τ' ἐγένοντο	790
ἐπεὶ δὲ συνήλθοσαν καὶ ἀθρόοι ἐγένοντο,
După ce se-ntrulocară și se înșirară cu toții,

πρῶτον μὲν κατὰ πυρκαϊὴν σβέσαν αἴθοπι οἴνῳ	791
πρῶτον μὲν τὴν πυρκαϊὰν κατέσβεσαν οἴνῳ θερμῷ
Prinseră-ndată vin negru să toarne și focul să stingă

πᾶσαν, ὁπόσσον ἐπέσχε πυρὸς μένος· αὐτὰρ ἔπειτα	792
πᾶσαν, ὅσον περιέσχεν ἡ δύναμις τοῦ πυρός, μετὰ ταῦτα δὲ
Până pe unde lățit era el. Dup-aceea-ncepură

ὀστέα λευκὰ λέγοντο κασίγνητοί θ' ἕταροί τε	793
τὰ λευκὰ ὀστᾶ συνέλεγον οἱ ἀδελφοὶ καὶ ἑταῖροι
Oasele albe s-adune, prietenii, frații lui Hector,

μυρόμενοι, θαλερὸν δὲ κατείβετο δάκρυ παρειῶν.	794
κλαίοντες, ἀκμαῖον δὲ δάκρυον κατεχεῖτο ἐκ τῶν παρειῶν (γνάθων).
Care cu toții jeleau și aveau fața-necată de lacrimi.

καὶ τά γε χρυσείην ἐς λάρνακα θῆκαν ἑλόντες	795
καὶ ταῦτα μὲν εἰς χρυσῆν θήκην ἔθηκαν λαβόντες,
Oasele albe le puseră ei într-o raclă de aur,

πορφυρέοις πέπλοισι καλύψαντες μαλακοῖσιν.	796
πέπλοις (ἱματίοις) πορφυροῖς μαλακοῖς περικαλύψαντες·
Le înveliră în pânze subțiri porfirii și băgară

αἶψα δ' ἄρ' ἐς κοίλην κάπετον θέσαν, αὐτὰρ ὕπερθε	797
ταχέως δὲ εἰς βαθύ ὄρυγμα κατέθηκαν, ἄνωθεν δὲ
Repede racla în groapa săpată adânc; pe deasupra

πυκνοῖσιν λάεσσι κατεστόρεσαν μεγάλοισι·	798
λίθοις πυκνοῖς κατέστρωσαν εὐμεγέθεσιν,
Stane de piatră-ndesind, rămășițele-i acoperiră

ῥίμφα δὲ σῆμ' ἔχεαν, περὶ δὲ σκοποὶ ἥατο πάντῃ,	799
εὐθέως δὲ μνῆμα ἔχεαν, πανταχοῖ δὲ κατάσκοποι περικαθῆντο
Și moviliră pământul; în vreme ce-n jurul movilei

μὴ πρὶν ἐφορμηθεῖεν ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοί.	800
ἵνα μὴ πρότερον ἐφορμήσειαν οἱ εὔοπλοι Ἕλληνες·
Stau păzitorii veghind ca să nu dea năvală Danaii,

χεύαντες δὲ τὸ σῆμα πάλιν κίον· αὐτὰρ ἔπειτα	801
χέαντες δὲ τὸ μνῆμα εἰς τοὐπίσω ἐπορεύθησαν· μετὰ ταῦτα δὲ
Când era gata mormântul, Troienii ’napoi se-nturnară,

εὖ συναγειρόμενοι δαίνυντ' ἐρικυδέα δαῖτα	802
καλῶς συναθροισθέντες εὐωχοῦντο πολυτελῆ καὶ περίδοξον εὐωχίαν
Și adunați, la un praznic de pomină se așternură

δώμασιν ἐν Πριάμοιο διοτρεφέος βασιλῆος.	803
ἐν τοῖς οἴκοις τοῦ Πριάμου, τοῦ ἐνδοξότατα τεθραμμένου βασιλέως.
Și ospătară cu toții la curtea-mpăratului Priam.

ὣς οἵ γ' ἀμφίεπον τάφον Ἕκτορος ἱπποδάμοιο.	804
οὕτως οὗτοι περιεῖπον, καὶ διενήργουν τὸ ἐπιτάφιον δεῖπνον τοῦ ἱππικοῦ καὶ πολεμικοῦ Ἕκτορος.
Astfel a fost prăznuită de ei îngroparea lui Hector.

ILIADA

Cântul XXIV