Greaca homerică

Textul homeric & parafrază în greaca koine de Theodorus Gaza & traducere în limba română de George Murnu

ὣς οἳ μὲν στενάχοντο κατὰ πτόλιν· αὐτὰρ Ἀχαιοὶ	001
οὕτως οὗτοι μὲν ἐστέναζον καὶ ἐθρήνουν ἐν τῇ πόλει· οἱ Ἕλληνες δὲ
Astfel cu toții plângeau în cetate. Între acestea Danaii

ἐπεὶ δὴ νῆάς τε καὶ Ἑλλήσποντον ἵκοντο,	002
ἐπειδὴ παρὰ τὰς ναῦς καὶ τὸν Ἑλλήσποντον ἀφίκοντο,
La Helespontos ajunseră-n tabăra lor și acolo

οἳ μὲν ἄρ' ἐσκίδναντο ἑὴν ἐπὶ νῆα ἕκαστος,	003
οἱ μὲν ἄλλοι διεμερίσθησαν ἕκαστος ἐπὶ τὴν ἑαυτοῦ ναῦν.
Se-mprăștiară, apucând spre corabia lui fiecare.

Μυρμιδόνας δ' οὐκ εἴα ἀποσκίδνασθαι Ἀχιλλεύς,	004
τοὺς Μυρμιδόνας δὲ οὐκ ἠφίει ὁ Ἀχιλλεὺς ἀποχωρίζεσθαι·
Numai Ahile, nevrând să dea mirmidonilor drumul,

ἀλλ' ὅ γε οἷς ἑτάροισι φιλοπτολέμοισι μετηύδα·	005
ἀλλ᾽ οὗτός γε ἐν τοῖς ἑαυτοῦ φίλοις τοῖς πολεμικοῖς καὶ ἀνδρείοις ἔλεγεν·
Zise oprindu-și tovarășii cei bucuroși de războaie·

Μυρμιδόνες ταχύπωλοι ἐμοὶ ἐρίηρες ἑταῖροι	006
ὦ Μυρμιδόνες ταχεῖς ἔχοντες ἵππους· ἐμοὶ δεξιοὶ καὶ εὐάρμοστοι φίλοι,
„Soților mei preaiubiți, voi repezi în lupta cu carul,

μὴ δή πω ὑπ' ὄχεσφι λυώμεθα μώνυχας ἵππους,	007
μήπω δὴ ὑπὸ τοῖς ὀχήμασιν ἀπολύσωμεν τοὺς μονώνυχας ἵππους·
Noi telegarii acuma să nu-i deshămăm de la care,

ἀλλ' αὐτοῖς ἵπποισι καὶ ἅρμασιν ἆσσον ἰόντες	008
ἀλλὰ σὺν τοῖς ἵπποις, καὶ τοῖς ἅρμασι πλησίον· ἐλθόντες
Ci mai încoace în carele voastre veniți ca să plângem

Πάτροκλον κλαίωμεν· ὃ γὰρ γέρας ἐστὶ θανόντων.	009
κλαίωμεν τὸν Πάτροκλον· τοῦτο γὰρ ὑπάρχει τιμὴ τῶν τεθνεώτων.
Și să jelim pe Patroclu, căci asta-i a morților parte.

αὐτὰρ ἐπεί κ' ὀλοοῖο τεταρπώμεσθα γόοιο,	010
ἐπειδὰν δὲ τοῦ ὀλεθρίου θρήνου ἀπολαύσωμεν,
După ce sufletul ne-om răcori cu jălanie amară,

ἵππους λυσάμενοι δορπήσομεν ἐνθάδε πάντες.	011
τοὺς ἵππους ἀπολύσαντες δειπνήσομεν ἐνταῦθα πάντες·
Caii apoi slobozind, să ne punem la praznic cu toții.”

ὣς ἔφαθ', οἳ δ' ᾤμωξαν ἀολλέες, ἦρχε δ' Ἀχιλλεύς.	012
οὕτως εἶπεν· αὐτοὶ δὲ ᾤμωξαν συνηθροισμένοι· ἡγεῖτο δὲ τῆς οἰμωγῆς ὁ Ἀχιλλεύς·
Zise, și toți după el începură-mpreună bocitul;

οἳ δὲ τρὶς περὶ νεκρὸν ἐΰτριχας ἤλασαν ἵππους	013
οὗτοι δὲ τρὶς περὶ τὸν νεκρὸν περιήγαγον τοὺς καλλίτριχας ἵππους
Mortul de trei ori jălind în carele lor ocoliră.

μυρόμενοι· μετὰ δέ σφι Θέτις γόου ἵμερον ὦρσε.	014
κλαίοντες· ἐν αὐτοῖς δὲ θρήνου ἐπιθυμίαν διήγειρεν ἡ Θέτις·
Tetis stătea între ei stârnindu-le-ndemnul bocirii;

δεύοντο ψάμαθοι, δεύοντο δὲ τεύχεα φωτῶν	015
ἐβρέχετο ἡ ἄμμος, ἐβρέχοντο τὰ ὅπλα τῶν ἀνδρῶν
Prundul udau ei cu lacrimi pe mal, își udau armătura

δάκρυσι· τοῖον γὰρ πόθεον μήστωρα φόβοιο.	016
ὑπὸ τῶν δακρύων. τοιοῦτον γὰρ ἐπιστήμονα τοῦ πολέμου ἐπόθουν·
Cea de pe ei din părere de rău după Menețianul,

τοῖσι δὲ Πηλεΐδης ἁδινοῦ ἐξῆρχε γόοιο	017
ἐν τούτοις δὲ ὁ τοῦ Πηλέως ἡγεῖτο θρήνου οἰκτροῦ καὶ ἀθρόου,
Groaza dușmanilor. Bocetu-ncepe-ntre dânșii Ahile

χεῖρας ἐπ' ἀνδροφόνους θέμενος στήθεσσιν ἑταίρου·	018
τὰς ἀνδροκτόνους χεῖρας ἐπιθεὶς ἐν τοῖς στήθεσι τοῦ φίλου.
După ce-și pune pe pieptul ortacului mânile crunte·

χαῖρέ μοι ὦ Πάτροκλε καὶ εἰν Ἀΐδαο δόμοισι·	019
χαῖρέ μοι, ὦ Πάτροκλε, καὶ ἐν τοῖς οἴκοις τοῦ Ἅιδου.
„Și în al morții locaș mi te bucură, scumpe Patrocle,

πάντα γὰρ ἤδη τοι τελέω τὰ πάροιθεν ὑπέστην	020
πάντα γὰρ ἤδη σοι πληρώσω, ἃ πρότερον ὑπεσχόμην,
Iată c-aduc la-mplinire ce eu juruisem; pe Hector,

Ἕκτορα δεῦρ' ἐρύσας δώσειν κυσὶν ὠμὰ δάσασθαι,	021
τὸν Ἕκτορα ἐνθάδε ἑλκύσας δώσειν τοῖς κυσὶν ὠμῶς ἀπομερίσασθαι καὶ καταφαγεῖν.
După ce-ncoa-l adusei, îl dau cânilor crud să-l înghită

δώδεκα δὲ προπάροιθε πυρῆς ἀποδειροτομήσειν	022
δώδεκα δὲ ἔμπροσθεν τῆς πυρᾶς ἀποκεφαλίσω
Și o să-njunghi la mormântu-ți vlăstare dușmane

Τρώων ἀγλαὰ τέκνα σέθεν κταμένοιο χολωθείς.	023
λαμπροὺς υἱοὺς τῶν Τρῴων ἕνεκα σοῦ ἀναιρεθέντος ὀργισθείς.
Douăsprezece pe-ales și am să răzbun a ta moarte.”

ἦ ῥα καὶ Ἕκτορα δῖον ἀεικέα μήδετο ἔργα	024
εἶπε δή, καὶ τὸν ἐνδοξότατον Ἕκτορα εἰργάζετο ἔργα ἀπρεπῆ,
Zise și iar i-abătu să-i facă necinste lui Hector.

πρηνέα πὰρ λεχέεσσι Μενοιτιάδαο τανύσσας	025
κατὰ πρόσωπον παρὰ τῇ στρωμνῇ τοῦ υἱοῦ τοῦ Μενοιτίου ἐκτείνας
Trupu-i trânti el cu fața prin pulbere aproape de patul

ἐν κονίῃς· οἳ δ' ἔντε' ἀφωπλίζοντο ἕκαστος	026
ἐν τοῖς χώμασιν. οὗτοι δὲ ἅπαντες τὰ ὅπλα ἀπεδύοντο
Unde Patroclu sta mort. Descinseră atunci de pe dânșii

χάλκεα μαρμαίροντα, λύον δ' ὑψηχέας ἵππους,	027
τὰ τῷ σιδήρῳ περιλάμποντα· ἔλυον δὲ τοὺς ὑψαύχενας ἵππους.
Armele lucii de aramă, apoi sloboziră sirepii

κὰδ δ' ἷζον παρὰ νηῒ ποδώκεος Αἰακίδαο	028
ἐκάθιζον δὲ παρὰ τῇ νηὶ τοῦ ταχύποδος Ἀχιλλέως
Nechezători și cu miile se așezară spre vasul

μυρίοι· αὐτὰρ ὃ τοῖσι τάφον μενοεικέα δαίνυ.	029
πλεῖστοι· οὗτος δὲ αὐτοῖς τὸ ἐπιτάφιον δεῖπνον παρεσκεύαζε.
Domnului lor, că un praznic Ahile găti după voie.

πολλοὶ μὲν βόες ἀργοὶ ὀρέχθεον ἀμφὶ σιδήρῳ	030
πολλοὶ μὲν οὖν βόες εἰλίποδες (λευκοί, πίονες) ἐμυκῶντο περὶ τὸν σίδηρον
Tauri bălani horcăiau, cu fierul tăiați, o grămadă

σφαζόμενοι, πολλοὶ δ' ὄϊες καὶ μηκάδες αἶγες·	031
ἀναιρούμενοι· πολλὰ δὲ πρόβατα καὶ αἶγες τοκάδες.
Și se zbăteau înjunghiate mulțime de oi și de capre

πολλοὶ δ' ἀργιόδοντες ὕες θαλέθοντες ἀλοιφῇ	032
πολλοὶ δὲ λευκόδοντες χοῖροι θάλλοντες λίπει
Mehăietoare și vieri o grămadă, colțați, de grăsime

εὑόμενοι τανύοντο διὰ φλογὸς Ἡφαίστοιο·	033
ἀποκαιόμενον τὰς τρίχας ἐξετείνοντο διὰ τῆς φλογὸς τοῦ πυρός·
Doldora,-ntinși la frigare erau pârjoliți de văpaie.

πάντῃ δ' ἀμφὶ νέκυν κοτυλήρυτον ἔρρεεν αἷμα.	034
πανταχοῦ δὲ περὶ τὸν νεκρὸν αἷμα ἔρρει τοσοῦτον ὥστε κοτύλῃ ἀρύσασθαι.
Astfel în prejmetul mortului sângele curse pâraie.

αὐτὰρ τόν γε ἄνακτα ποδώκεα Πηλεΐωνα	035
τὸν δέ γε ταχύποδα υἱὸν τοῦ Πηλέως τὸν βασιλέα,
Dar căpitanii Aheilor s-apropiară de-Ahile

εἰς Ἀγαμέμνονα δῖον ἄγον βασιλῆες Ἀχαιῶν	036
πρὸς τὸν Ἀγαμέμνονα τὸν ἔνδοξον ἦγον οἱ βασιλεῖς τῶν Ἑλλήνων
Și se grăbiră să-l ducă la craiul Atrid Agamemnon,

σπουδῇ παρπεπιθόντες ἑταίρου χωόμενον κῆρ.	037
μετὰ σπουδῆς, παρηγοροῦντες καὶ πείθοντες τὴν ψυχὴν αὐτοῦ, ὀργιζομένην ἕνεκα τοῦ φίλου.
Însă d-abia îl porniră, că tot mai jălea pe prieten.

οἳ δ' ὅτε δὴ κλισίην Ἀγαμέμνονος ἷξον ἰόντες,	038
οὗτοι δὲ ἐπειδὴ πορευόμενοι ἀφίκοντο εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ Ἀγαμέμνονος,
Cum ei ajunser-acolo la cort, la Atrid Agamemnon,

αὐτίκα κηρύκεσσι λιγυφθόγγοισι κέλευσαν	039
παραχρῆμα τοῖς ὀξυφώνοις κήρυξιν ἐπέταξαν
Numaidecât porunciră strigacilor crainici să puie

ἀμφὶ πυρὶ στῆσαι τρίποδα μέγαν, εἰ πεπίθοιεν	040
στῆσαι ἐν τῷ πυρὶ λέβητα μέγαν, εἰ καταπείσειεν
Apă pe foc într-o mare căldare, că poate vor face

Πηλεΐδην λούσασθαι ἄπο βρότον αἱματόεντα.	041
τὸν τοῦ Πηλέως λούσασθαι καὶ ἀπονίξαι τὸν ἐκ τοῦ αἵματος λύθρον.
Ei pe Ahile în baie să-și spele măcșala de sânge,

αὐτὰρ ὅ γ' ἠρνεῖτο στερεῶς, ἐπὶ δ' ὅρκον ὄμοσσεν·	042
οὗτος δὲ ἐξηρνεῖτο ὁλοσχερῶς, καὶ ὅρκον ἐπώμοσεν·
Ci el stătea neclintit, se jura și zicea împotrivă·

οὐ μὰ Ζῆν', ὅς τίς τε θεῶν ὕπατος καὶ ἄριστος,	043
οὐ μὰ τὸν Δία, ὅστις ἐστὶ τιμιώτατος καὶ ἰσχυρότατος τῶν Θεῶν,
„Nu, nicidecum, și vă rog pe cel mai puternic, mai mare

οὐ θέμις ἐστὶ λοετρὰ καρήατος ἆσσον ἱκέσθαι	044
οὐχ ὅσιόν ἐστι λουτρὰ παραγενέσθαι πλησίον τῆς κεφαλῆς,
Zeu care-i Zeus, păcat e s-apropii de capul meu baia

πρίν γ' ἐνὶ Πάτροκλον θέμεναι πυρὶ σῆμά τε χεῦαι	045
πρὶν θεῖναι τὸν Πάτρακλον ἐν τῷ πυρὶ καὶ μνῆμα ἐπιχέαι
Până nu-l punem pe rug și nu-l astrucăm pe Patroclu,

κείρασθαί τε κόμην, ἐπεὶ οὔ μ' ἔτι δεύτερον ὧδε	046
καὶ ἀποκόψαι τὴν κόμην· ἐπειδὴ οὐκέτι μου αὖθις οὕτω
Până eu chica nu-mi tund, ca așa, cât am parte de viață,

ἵξετ' ἄχος κραδίην ὄφρα ζωοῖσι μετείω.	047
λύπη καταλήψεται τὴν καρδίαν, ἕως ἂν ἐν τοῖς ζῶσιν ὑπάρχω.
Nenorocire ca asta să nu-mi fie dat să mai sufăr.

ἀλλ' ἤτοι νῦν μὲν στυγερῇ πειθώμεθα δαιτί·	048
ἀλλὰ νυνὶ μὲν τῇ μισητῇ πεισθῶμεν εὐωχίᾳ.
Dar ne supunem acum la nevoia ospățului jalnic;

ἠῶθεν δ' ὄτρυνον ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον	049
ἕωθεν δὲ πρότρεψον, ὦ βασιλεῦ τοῦ στρατοῦ Ἀγάμεμνον,
Mâne pe urmă din zori, tu crai Agamemnon, trimite

ὕλην τ' ἀξέμεναι παρά τε σχεῖν ὅσσ' ἐπιεικὲς	050
ξύλα τε ἄξειν καὶ παρασχεῖν ὡς ἔστιν εἰκὸς
Oameni să care la lemne, să facă ce trebuie-n cinstea

νεκρὸν ἔχοντα νέεσθαι ὑπὸ ζόφον ἠερόεντα,	051
ἔχοντα τὸν νεκρὸν πορεύεσθαι ἐπὶ τὸν ζόφον τὸν σκοτεινόν,
Mortului, pentru ca el să coboare în lumea noptie;

ὄφρ' ἤτοι τοῦτον μὲν ἐπιφλέγῃ ἀκάματον πῦρ	052
ὅπως τοῦτον μὲν κατακαύσῃ τὸ ἀκαταπόνητον πῦρ καὶ ποιήσῃ
Trupul să-i mistuie aprigul foc și mai iute din fața

θᾶσσον ἀπ' ὀφθαλμῶν, λαοὶ δ' ἐπὶ ἔργα τράπωνται.	053
τάχιον ἀπὸ τῆς ὄψεως ἡμῶν, ὁ στρατὸς δὲ χωρήσῃ ἐπὶ τὰ ἔργα.
Ochilor noștri să piară, ca oastea să-și caute de lucru.”

ὣς ἔφαθ', οἳ δ' ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδὲ πίθοντο.	054
οὕτως εἶπεν· οὗτοι δὲ πάνυ δὴ ἤκουον αὐτοῦ καὶ ἐπείθοντο·
Zise și ei bucuros îi făcură pe voie-auzindu-l.

ἐσσυμένως δ' ἄρα δόρπον ἐφοπλίσσαντες ἕκαστοι	055
σπουδαίως δ᾽ οὖν τὸ δεῖπνον παρασκευάσαντες ἅπαντες
Grabnic comândul gătind, fiecare se puse la masă

δαίνυντ', οὐδέ τι θυμὸς ἐδεύετο δαιτὸς ἐΐσης.	056
εὐωχοῦντο· οὐδέτινος ψυχὴ ἐνδεὴς ἦν εὐωχίας κοινῇ προκειμένης ἅπασιν.
Și ospăta din belșug; aveau parte totuna cu toții.

αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,	057
ἐπειδὴ δὲ τῆς πόσεως καὶ τῆς τροφῆς τὸν ἔρωτα ἐξεπλήρωσαν,
Dar mai în urmă, când foamea și setea de tot și-alinară,

οἳ μὲν κακκείοντες ἔβαν κλισίην δὲ ἕκαστος,	058
οὗτοι μὲν ἐπὶ τὰς σκηνὰς ἐπορεύθησαν ἅπαντες ὑπνώσοντες·
Ei la odihnă spre corturi se duseră și se culcară.

Πηλεΐδης δ' ἐπὶ θινὶ πολυφλοίσβοιο θαλάσσης	059
ὁ υἱὸς δὲ τοῦ Πηλέως ἐπὶ τῷ αἰγιαλῷ τῆς πολυταράχου θαλάσσης
Sta și Ahile culcat între cetele-i multe pe locul

κεῖτο βαρὺ στενάχων πολέσιν μετὰ Μυρμιδόνεσσιν	060
ἔκειτο βαρέως στενάζων, ἐν τοῖς πολλοῖς Μυρμιδόσιν
Gol de corăbii, la marginea mării, pe unde bat valuri

ἐν καθαρῷ, ὅθι κύματ' ἐπ' ἠϊόνος κλύζεσκον·	061
ἐν τόπῳ καθαρῷ, ὅπου τὰ κύματα παρὰ τὸν αἰγιαλὸν προσέκλυζον, καὶ προσέβαλλον.
Și este vuietul mult, și ofta cu durere din suflet.

εὖτε τὸν ὕπνος ἔμαρπτε λύων μελεδήματα θυμοῦ	062
ὁπηνίκα δ' αὐτὸν ὁ ὕπνος κατέλαβε λύων τὰς φροντίδας τῆς ψυχῆς,
Cum ațipi mai târziu și somnul, topindu-i necazul,

νήδυμος ἀμφιχυθείς· μάλα γὰρ κάμε φαίδιμα γυῖα	063
δυσέκδυτος περιχυθείς· πάνυ γὰρ ἐκοπίασε τὰ λαμπρὰ μέλη,
Dulce-l cuprinse pe el, că dalbele lui mădulare

Ἕκτορ' ἐπαΐσσων προτὶ Ἴλιον ἠνεμόεσσαν·	064
τὸν Ἕκτορα διώκων πρὸς τὴν ὑψηλὴν Ἴλιον·
Prea-și obosise gonind după Hector ’naintea cetății,

ἦλθε δ' ἐπὶ ψυχὴ Πατροκλῆος δειλοῖο	065
ἐπῆλθε δὲ ἡ ψυχὴ τοῦ ἀθλίου Πατρόκλου παρομοία
Iată-i s-apropie sufletul, bietul prieten Patroclu,

πάντ' αὐτῷ μέγεθός τε καὶ ὄμματα κάλ' ἐϊκυῖα	066
αὐτῷ καὶ κατὰ τὸ μέγεθος καὶ κατὰ τὸ περικαλλὲς πρόσωπον
El întru toate leit la stat și la ochii cei galeși

καὶ φωνήν, καὶ τοῖα περὶ χροῒ εἵματα ἕστο·	067
καὶ τὴν φωνήν, καὶ τοιαῦτα περὶ τὸ σῶμα ἱμάτια ἦν ἐνδεδυμένη·
Ca și la glas și la haina purtată pe trupu-i de dânsul.

στῆ δ' ἄρ' ὑπὲρ κεφαλῆς καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπεν·	068
ἔστη δὲ ἄνωθεν ἐκ τῆς κεφαλῆς καὶ εἶπε πρὸς αὐτὸν λόγον.
Sufletul stete la creștetul lui și-ncepu să-i cuvânte·

εὕδεις, αὐτὰρ ἐμεῖο λελασμένος ἔπλευ Ἀχιλλεῦ.	069
ὑπνώττεις; ἐμοῦ δὲ ἐπιλελησμένος ὑπάρχεις, ὦ Ἀχιλλεῦ;
„Dormi și de mine uitat-ai cu totul Ahile? Eu nu sunt

οὐ μέν μευ ζώοντος ἀκήδεις, ἀλλὰ θανόντος·	070
οὐ μὴν ἐμοῦ ζῶντος ἠφροντίστεις καὶ ἠμέλεις, ἀλλ᾽ ἀποθανόντος.
Printre cei vii, ci sunt mort și-i păcat că de mine nu-ți pasă.

θάπτέ με ὅττι τάχιστα πύλας Ἀΐδαο περήσω.	071
θάψον με ὅτι τάχος, ὅπως περάσω τὰς πύλας τοῦ ᾅδου·
Pune-mă-n groapă curând, ca așa să pot trece pe poarta

τῆλέ με εἴργουσι ψυχαὶ εἴδωλα καμόντων,	072
πόρρω γάρ με ἀπείργουσι καὶ κωλύουσι διελθεῖν αἱ ψυχαὶ τὰ εἴδωλα τῶν ἀποθανόντων,
Iadului. Umbrele morților, dusele suflete, acolo

οὐδέ μέ πω μίσγεσθαι ὑπὲρ ποταμοῖο ἐῶσιν,	073
οὐδέ με συμμίξαι πω ἀφιᾶσιν πέραν τοῦ ποταμοῦ.
Calea mi-ațin peste râu și-ncă nu mă primesc între ele;

ἀλλ' αὔτως ἀλάλημαι ἀν' εὐρυπυλὲς Ἄϊδος δῶ.	074
ἀλλ᾽ οὕτω πλανῶμαι κατὰ τὸν οἶκον τοῦ Ἅιδου τὸν τὰς πλατείας ἔχοντα πύλας·
De-asta zadarnic mă vântur la poartă pe lumea cealaltă,

καί μοι δὸς τὴν χεῖρ'· ὀλοφύρομαι, οὐ γὰρ ἔτ' αὖτις	075
καί μοι δὸς τὴν χεῖρα ἵνα ἀνακλαύσωμαι· οὐκέτι γὰρ αὖθις
Mâna-ți întinde-mi s-o strâng. Vai mie, de-acolo din noapte

νίσομαι ἐξ Ἀΐδαο, ἐπήν με πυρὸς λελάχητε.	076
ἐπανέλθω ἐκ τοῦ ᾅδου ἐπειδάν μοι πυρὸς μεταδῶτε·
Nu mai viu eu înapoi dacă trupul pe rug îmi veți arde,

οὐ μὲν γὰρ ζωοί γε φίλων ἀπάνευθεν ἑταίρων	077
οὐ γάρ τοι ζῶντες πόρρωθεν τῶν ἀγαπητῶν φίλων
N-o să mai stăm împreună noi vii ca prieteni deoparte

βουλὰς ἑζόμενοι βουλεύσομεν, ἀλλ' ἐμὲ μὲν κὴρ	078
καθεζόμενοι βουλὰς βουλευσόμεθα. ἀλλ᾿ ἐμὲ μὲν
Sfat între noi sfătuind, că moarte cumplită pe mine

ἀμφέχανε στυγερή, ἥ περ λάχε γιγνόμενόν περ·	079
ἡ θανατηφόρος μοῖρα κατέπιεν ἡ μισητή, ἥτις με ἔλαχε γεννώμενόν γε·
M-a înghițit după cum de la naștere-mi fuse osânda.

καὶ δὲ σοὶ αὐτῷ μοῖρα, θεοῖς ἐπιείκελ' Ἀχιλλεῦ,	080
καὶ δὴ καὶ σοὶ αὐτῷ εἵμαρτο, ὦ Θεοῖς ὅμοιε Ἀχιλλεῦ,
Dar, o, Ahile, și ție măcar că te-asemeni cu zeii,

τείχει ὕπο Τρώων εὐηφενέων ἀπολέσθαι.	081
ὑπὸ τῷ τείχει τῶν εὐγενῶν Τρῴων ἀναιρεθῆναι.
Dat e sub zidul cetății la Troia să-ți fie sfârșitul.

ἄλλο δέ τοι ἐρέω καὶ ἐφήσομαι αἴ κε πίθηαι·	082
ἄλλο δέ σοι λέξω καὶ παραγγελῶ ἐάν μοι πείθῃ·
De-asta eu rogu-te, încă și cer să-mi asculți rugămintea·

μὴ ἐμὰ σῶν ἀπάνευθε τιθήμεναι ὀστέ' Ἀχιλλεῦ,	083
μὴ καταθεῖναι τὰ ἐμὰ ὀστέα πόρρω τῶν σῶν Ἀχιλλεῦ,
Oasele mele să nu le pui tu osebit de-ale tale,

ἀλλ' ὁμοῦ ὡς ἐτράφημεν ἐν ὑμετέροισι δόμοισιν,	084
ἀλλ' ὁμοῦ ὥσπερ ἀνετράφημεν ἐν τοῖς ὑμετέροις οἴκοις,
Ci împreună să fie cum furăm acasă la tine,

εὖτέ με τυτθὸν ἐόντα Μενοίτιος ἐξ Ὀπόεντος	085
ὅτε με μικρὸν ὄντα ὁ Μενοίτιος ἐκ τοῦ Ὀποῦντος
Când de la noi, din Opunta, d-abia un copil, m-adusese

ἤγαγεν ὑμέτερόνδ' ἀνδροκτασίης ὕπο λυγρῆς,	086
ἤγαγεν εἰς τὸν ὑμέτερον οἶκον ὑπὸ τῆς χαλεπῆς παιδοφονίας
Tata Menețiu la voi, după moartea de om ce făcusem;

ἤματι τῷ ὅτε παῖδα κατέκτανον Ἀμφιδάμαντος	087
τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ, ὅτε ἀνεῖλον τὸν παῖδα τοῦ Ἰφιδάμαντος,
Știi că pe-al lui Amfidamas fecior am ucis din prostie,

νήπιος οὐκ ἐθέλων ἀμφ' ἀστραγάλοισι χολωθείς·	088
ὁ ἀνόητος, ἄκων καὶ μὴ βουλόμενος, ὀργισθεὶς ἕνεκα τῶν ἀστραγάλων·
Dar pe nevrute, fiind supărat după jocul de-arșice.

ἔνθά με δεξάμενος ἐν δώμασιν ἱππότα Πηλεὺς	089
ὅπου δεξάμενός με ἐν τοῖς οἴκοις ὁ ἱππικὸς Πηλεύς,
Bine primindu-mă acasă la el călărețul Peleus,

ἔτραφέ τ' ἐνδυκέως καὶ σὸν θεράποντ' ὀνόμηνεν·	090
ἀνέτρεφεν ἐπιμελῶς, καὶ σὸν θεράποντα ὠνόμασεν·
M-a îngrijit părintește și ție m-a dat ca tovarăș.

ὣς δὲ καὶ ὀστέα νῶϊν ὁμὴ σορὸς ἀμφικαλύπτοι	091
οὕτω δὴ καὶ τὰ ὀστᾶ ἡμῶν ἡ αὐτὴ σορὸς περικαλύπτοι
Fie-nsoțite și oasele noastre-n ulciorul de aur,

χρύσεος ἀμφιφορεύς, τόν τοι πόρε πότνια μήτηρ.	092
ὁ χρυσοῦς ἀμφιφορεύς, ὅν σοι ἔδωκεν ἡ σεβαστὴ μήτηρ.
Vasul cu gemene torți dăruit de-a ta mamă cinstită.”

τὸν δ' ἀπαμειβόμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·	093
πρὸς τοῦτον δὲ ἀποκρινόμενος εἶπεν ὁ ταχύπους Ἀχιλλεύς.
Dar lui Patroclu îndată-i răspunse șoimanul Ahile·

τίπτέ μοι ἠθείη κεφαλὴ δεῦρ' εἰλήλουθας	094
τί δήποτέ μοι, ὦ αἰδεσιμωτάτη κεφαλή, ἐνθάδε ἀφίκου,
„Dragul meu, suflete scump, de ce vii la mine și-aceste

καί μοι ταῦτα ἕκαστ' ἐπιτέλλεαι; αὐτὰρ ἐγώ τοι	095
καί μοι ταῦτα πάντα ἐντέλλῃ καὶ ἐπιτάττεις. ἐγὼ δέ σοι
Tu mi le spui și pe rând mi le ceri câte una? Eu toate

πάντα μάλ' ἐκτελέω καὶ πείσομαι ὡς σὺ κελεύεις.	096
πάντα πάνυ πληρώσω καὶ ὑπακούσομαι, καθάπερ σὺ ἐπιτάττεις.
Ți le voi face deplin după cum ți-i dorința și voia.

ἀλλά μοι ἆσσον στῆθι· μίνυνθά περ ἀμφιβαλόντε	097
ἀλλά μοι πλησίον γενοῦ, ἵνα καίπερ ἐπ' ὀλίγον, περιβαλόντες
Dar mi te-apropie, vino să stăm împreună o clipă

ἀλλήλους ὀλοοῖο τεταρπώμεσθα γόοιο.	098
ἀλλήλους ὀλεθρίου ἀπολαύσωμεν θρήνου·
Îmbrățișați amândoi ostoindu-ne jalea și plânsul.”

ὣς ἄρα φωνήσας ὠρέξατο χερσὶ φίλῃσιν	099
οὕτω δὴ εἰπὼν ἐξέτεινε τὰς ἀγαπητὰς χεῖρας,
Asta i-a zis și s-a-ntins cu brațele el, ci pe dânsul

οὐδ' ἔλαβε· ψυχὴ δὲ κατὰ χθονὸς ἠΰτε καπνὸς	100
οὐκ ἔλαβε δέ. ἡ γάρ τοι ψυχὴ ὑπὸ τὴν γῆν καθάπερ καπνὸς
Nu-l putu strânge, că sufletul, tocmai ca fumul, sub glie

ᾤχετο τετριγυῖα· ταφὼν δ' ἀνόρουσεν Ἀχιλλεὺς	101
ἀπῆλθεν, ἐλεεινῶς βοῶσα. ἐκπλαγεὶς ἀνώρμησεν ὁ Ἀχιλλεύς,
S-a risipit țârâind. Uimit dar Ahile se scoală,

χερσί τε συμπλατάγησεν, ἔπος δ' ὀλοφυδνὸν ἔειπεν·	102
καὶ ταῖς χερσὶ συνεκρότησε καὶ κτύπον ἀπετέλεσε, λόγον δὲ θρηνητικὸν εἶπε.
Bate din mâni și mirându-se, așa între ai lui cuvântează·

ὢ πόποι ἦ ῥά τίς ἐστι καὶ εἰν Ἀΐδαο δόμοισι	103
φεῦ φεῦ. ὄντως δή τις ἔστι καὶ ἐν τοῖς οἴκοις τοῦ Ἅιδου
„Doamne, e drept că aieve pe lumea cealaltă mai este

ψυχὴ καὶ εἴδωλον, ἀτὰρ φρένες οὐκ ἔνι πάμπαν·	104
ψυχὴ καὶ εἴδωλον, σῶμα δὲ οὐδόλως ἔχει·
Sufletul, umbra de om, dar neîntrupat e cu totul.

παννυχίη γάρ μοι Πατροκλῆος δειλοῖο	105
δι᾽ ὅλης γὰρ τῆς νυκτός μοι ἡ τοῦ ἀθλίου Πατρόκλου
Chiar astă-noapte văzui cum stete la capul meu umbra

ψυχὴ ἐφεστήκει γοόωσά τε μυρομένη τε,	106
ψυχὴ παρίστατο θρηνοῦσα τε καὶ ὀδυρομένη,
Bietului nostru Patroclu și cum el cu plâns și cu gemet

καί μοι ἕκαστ' ἐπέτελλεν, ἔϊκτο δὲ θέσκελον αὐτῷ.	107
καί μοι πάντα ἐπέταττεν· ὁμοία δὲ ἦν αὐτῷ πρὸς ὑπερβολήν.
Mult mă ruga câte toate; la chip era-ntocmai ca dânsul.”

ὣς φάτο, τοῖσι δὲ πᾶσιν ὑφ' ἵμερον ὦρσε γόοιο·	108
οὕτως εἶπε· τούτοις δὲ ἅπασι διήγειρεν ἐπιθυμίαν θρήνου·
Zise și jale stârni tuturor și se tot văietară,

μυρομένοισι δὲ τοῖσι φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠὼς	109
κλαίουσι δὲ τούτοις ἐφάνη ἡ ῥοδόχρους καὶ περικαλλὴς ἡμέρα
Până ce rumene zori îi găsiră jălind pe la trupul

ἀμφὶ νέκυν ἐλεεινόν. ἀτὰρ κρείων Ἀγαμέμνων	110
περὶ τὸν ἄθλιον καὶ οἰκτρὸν νεκρόν· ὁ βασιλεὺς δὲ Ἀγαμέμνων
Mortului vrednic de plâns. Iar craiul Atrid Agamemnon

οὐρῆάς τ' ὄτρυνε καὶ ἀνέρας ἀξέμεν ὕλην	111
τοὺς οὐρέας παρώξυνε καὶ τοὺς ἄνδρας ἄξειν ξύλα,
Oameni din corturi, de-oriunde, porni și catâri ca s-aducă

πάντοθεν ἐκ κλισιῶν· ἐπὶ δ' ἀνὴρ ἐσθλὸς ὀρώρει	112
πανταχόθεν ἐκ τῶν σκηνῶν· ἀνὴρ δὲ γενναῖος διανέστη
Lemne, și-a mers înainte bărbatul ales Merione,

Μηριόνης θεράπων ἀγαπήνορος Ἰδομενῆος.	113
ὁ Μηριόνης ὁ θεράπων τοῦ ἀνδρείου Ἰδομενέως·
Soțul de arme-a lui Idomeneu, îndrăgitul vârtuții.

οἳ δ' ἴσαν ὑλοτόμους πελέκεας ἐν χερσὶν ἔχοντες	114
οὗτοι δὲ ἐπορεύοντο ἔχοντες ἐν ταῖς χερσὶ τοὺς δενδροτόμους πελέκεις,
Dânșii pășesc cu securi tăietoare de lemn și cu funii

σειράς τ' εὐπλέκτους· πρὸ δ' ἄρ' οὐρῆες κίον αὐτῶν.	115
καὶ τὰς καλῶς πεπλεγμένας σχοίνους. ἔμπροσθεν δὲ αὐτῶν ἐπορεύοντο οἱ οὐρεῖς,
Bine-mpletite tot merg țăcănind înainte,

πολλὰ δ' ἄναντα κάταντα πάραντά τε δόχμιά τ' ἦλθον·	116
πολλὰ δὲ ἀνάντη κατάντη καὶ ὁμαλὰ καὶ πλάγια διῆλθον·
Cale-ndelungă la vale, la deal și cotiș și de-a dreptul.

ἀλλ' ὅτε δὴ κνημοὺς προσέβαν πολυπίδακος Ἴδης,	117
ἀλλ᾿ ὁπηνίκα ἔφθασαν εἰς τὰς τῶν ὁρῶν προβάσεις τῆς πολλὰς πηγὰς ἐχούσης Ἴδης,
Cum ei pe coastele apoaselor plaiuri din Ida sosiră,

αὐτίκ' ἄρα δρῦς ὑψικόμους ταναήκεϊ χαλκῷ	118
παραχρῆμα δὴ δρῦς ὑψηλὰς σιδήρῳ ὀξεῖ καὶ ἠκονημένῳ
Repede-nalții stejari începură să taie cu-arama

τάμνον ἐπειγόμενοι· ταὶ δὲ μεγάλα κτυπέουσαι	119
ἔκοπτον ἐπειγόμενοι· αὗται δὲ μεγάλως κτυποῦσαι
Lung-ascuțită, de zor; trosnind cu putere copacii

πῖπτον· τὰς μὲν ἔπειτα διαπλήσσοντες Ἀχαιοὶ	120
κατέπιπτον· ταύτας μὲν οὖν διασχίζοντες οἱ Ἕλληνες
Se prăbușeau, iar Aheii îi tot despicau și de vite

ἔκδεον ἡμιόνων· ταὶ δὲ χθόνα ποσσὶ δατεῦντο	121
ἐξῆπτον τῶν ἡμιόνων· αὗται δὲ τοῖς ποσὶν ἐμερίζοντο τὴν γῆν καὶ ἐπορεύοντο
Trunchiuri de lemne legau înapoi năzuind spre câmpie,

ἐλδόμεναι πεδίοιο διὰ ῥωπήϊα πυκνά.	122
ἐπιθυμοῦσαι τοῦ πεδίου καὶ τῶν συνεχῶν φριγάνων
Mulii țărâna scurmau cu copita prin dese stufișuri.

πάντες δ' ὑλοτόμοι φιτροὺς φέρον· ὡς γὰρ ἀνώγει	123
πάντες δὲ οἱ τὰ δένδρα κόπτοντες κορμούς ἔφερον· οὕτω γὰρ προσέταξε
Și la sosire lemnarii – buștenii cărau după-ndemnul

Μηριόνης θεράπων ἀγαπήνορος Ἰδομενῆος.	124
Μηριόνης ὁ θεράπων τοῦ ἀνδρείου Ἰδομενέως,
Lui Merione, ortacul lui Idomeneus bărbatul,

κὰδ δ' ἄρ' ἐπ' ἀκτῆς βάλλον ἐπισχερώ, ἔνθ' ἄρ' Ἀχιλλεὺς	125
κατἔβαλον δὲ ἐπὶ τοῦ αἰγιαλοῦ ἐφεξῆς κατὰ τάξιν, ὅπου δὴ ὁ Ἀχιλλεὺς
Și-i așezară pe rând grămadă la mal unde-Ahile

φράσσατο Πατρόκλῳ μέγα ἠρίον ἠδὲ οἷ αὐτῷ.	126
διενοήσατο γενέσθαι μέγα μνημεῖον τῷ τε Πατρόκλῳ καὶ ἑαυτῷ.
Vru să ridice un mare mormânt lui Patroclu și sieși.

αὐτὰρ ἐπεὶ πάντῃ παρακάββαλον ἄσπετον ὕλην	127
ἐπεὶ δὲ πανταχοῦ κατέβαλον τὰ πλεῖστα ξύλα,
După ce-alături făcură-o cogeamite cladă de lemne,

ἥατ' ἄρ' αὖθι μένοντες ἀολλέες. αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς	128
ἐκάθηντο δὴ αὐτόθι παραμένοντες ἠθροισμένοι· ὁ Ἀχιλλεὺς δὲ
Oastea pe-acolo șezând pe-ndelete aștepta, iar Ahile

αὐτίκα Μυρμιδόνεσσι φιλοπτολέμοισι κέλευσε	129
παραχρῆμα τοῖς πολεμικοῖς καὶ ἀνδρείοις Μυρμιδόσιν ἐπέταξε
Dete poruncă la toți mirmidonii cei dimprejuru-i,

χαλκὸν ζώννυσθαι, ζεῦξαι δ' ὑπ' ὄχεσφιν ἕκαστον	130
ζώννυσθαι τὸν σίδηρον καὶ ὁπλίζεσθαι, καὶ συνδυάσαι ὑπὸ τοῖς ὀχήμασιν ἕκαστον
Armele-ndată să-și puie și caii să-nhame la care.

ἵππους· οἳ δ' ὄρνυντο καὶ ἐν τεύχεσσιν ἔδυνον,	131
τοὺς ἵππους· οὗτοι δὲ διανίσταντο καὶ ἐνεδύοντο τὰ ὅπλα
Ei se sculară de jos și armele și le-mbrăcară

ἂν δ' ἔβαν ἐν δίφροισι παραιβάται ἡνίοχοί τε,	132
ἀνέβησαν δὲ εἰς τοὺς δίφρους οἵ τε ἐπὶ τῶν ἁρμάτων πολεμοῦντες καὶ οἱ τὰς ἡνίας κατέχοντες.
Și se suiră-n telegi războinicii și mânătorii

πρόσθε μὲν ἱππῆες, μετὰ δὲ νέφος εἵπετο πεζῶν	133
ἔμπροσθεν μὲν οὖν οἱ ἱππεῖς μετ᾿ αὐτοὺς δὲ ἠκολούθει τὸ πλῆθος τῶν πεζῶν
Toți, călărimea-nainte, în urmă un nor de pedeștri,

μυρίοι· ἐν δὲ μέσοισι φέρον Πάτροκλον ἑταῖροι.	134
πλεῖστοι· ἐν τῷ μέσῳ δὲ ἔφερον τὸν Πάτροκλον οἱ φίλοι,
Mii de bărbați, și-ntre ei Patroclu-i purtat de prieteni

θριξὶ δὲ πάντα νέκυν καταείνυσαν, ἃς ἐπέβαλλον	135
ταῖς θριξὶ δὲ πάντα τὸν νεκρὸν κατεκάλυπτον, ἃς κατέβαλλον ἐπ᾿ αὐτῷ
Și-acoperit i-a fost trupul de smocuri din plete tăiate

κειρόμενοι· ὄπιθεν δὲ κάρη ἔχε δῖος Ἀχιλλεὺς	136
τέμνοντες αὐτάς, ὄπισθεν δὲ ἀνεῖχε τὴν κεφαλὴν ὁ ἐνδοξότατος Ἀχιλλεὺς
Și presărate de ei. Ahile din urmă, țiindu-i

ἀχνύμενος· ἕταρον γὰρ ἀμύμονα πέμπ' Ἄϊδος δέ.	137
λυπούμενος· τὸν γὰρ ἀμώμητον φίλον ἔπεμπεν εἰς Ἅιδου·
Capul, pășește obidit, că pe lumea cealaltă-și petrece

οἳ δ' ὅτε χῶρον ἵκανον ὅθί σφισι πέφραδ' Ἀχιλλεὺς	138
οὗτοι δέ, ὁπηνίκα ἀφίκοντο παρὰ τὸν τόπον, ὅπου αὐτοῖς διετάξατο ὁ Ἀχιλλεύς,
Marele soț. Și sosind la locul ales de Ahile,

κάτθεσαν, αἶψα δέ οἱ μενοεικέα νήεον ὕλην.	139
κατέθηκαν. ταχέως δὲ αὐτῷ τὴν πρέπουσαν ὕλην ἐσόρευον.
Mortul ei puseră jos și un munte de rug înălțară,

ἔνθ' αὖτ' ἄλλ' ἐνόησε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς·	140
τότε δὲ ἄλλα διενοήθη πράττειν ὁ ἐνδοξότατος ταχύπους Ἀχιλλεύς·
Și-alta, gândindu-se-atunci, în minte-i veni lui Ahile·

στὰς ἀπάνευθε πυρῆς ξανθὴν ἀπεκείρατο χαίτην,	141
στὰς πόρρωθεν τοῦ πυρὸς ἀπέτεμε τὴν ξανθὴν κόμην,
Stând mai deoparte de stivă, își tunse el coama bălaie,

τήν ῥα Σπερχειῷ ποταμῷ τρέφε τηλεθόωσαν·	142
ἣν δὴ ἔτρεφε περικαλλῆ καὶ ἀκμαίαν Σπερχειῷ τῷ ποταμῷ.
Părul crescut înadins ca să fie-nchinat lui Sperheos

ὀχθήσας δ' ἄρα εἶπεν ἰδὼν ἐπὶ οἴνοπα πόντον·	143
στενάξας δὲ εἶπε θεασάμενος ἐπὶ τὸν μελανόχρουν πόντον.
Râul, și zise cu gemet privind către apele mării·

Σπερχεί' ἄλλως σοί γε πατὴρ ἠρήσατο Πηλεὺς	144
ὦ Σπερχειέ, εἰκῆ καὶ μάτην ηὔξατο σοί γε ὁ Πηλεύς.
„Vai, că zadarnic în ruga-i părintele meu, o, Sperheos,

κεῖσέ με νοστήσαντα φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν	145
ἐκεῖσέ με ὑποστρέψαντα εἰς τὴν ἀγαπητὴν γῆν τὴν πατρίδα·
Ți-a juruit că la-ntorsu-mi acasă la mine în țară

σοί τε κόμην κερέειν ῥέξειν θ' ἱερὴν ἑκατόμβην,	146
σοί τε τὰς τῆς κεφαλῆς τρίχας ἀποκόψειν, καὶ θυσίαν ἁγίαν ποιήσειν
Pletele-mi ție am să-nchin și face-voi jertfa cea mare

πεντήκοντα δ' ἔνορχα παρ' αὐτόθι μῆλ' ἱερεύσειν	147
πεντήκοντα δὲ ὄρχεις ἔχοντα πρόβατα αὐτόθι θύσειν
Și înjunghia-voi acolo cincizeci de berbeci la izvoare,

ἐς πηγάς, ὅθι τοι τέμενος βωμός τε θυήεις.	148
παρὰ τὰς πηγάς· ὅπου σοι ὁ ἀνατεθειμένος τόπος, καὶ ὁ εὐώδης ναός·
Unde ți-i sfânta dumbravă și pururea-ți fumeg-altarul.

ὣς ἠρᾶθ' ὃ γέρων, σὺ δέ οἱ νόον οὐκ ἐτέλεσσας.	149
οὕτως εὔχετο ὁ γέρων· σὺ δὲ αὐτῷ τὴν βούλησιν οὐκ ἐτελείωσας·
Asta rugarea i-a fost, dar, Doamne, tu n-ai împlinit-o.

νῦν δ' ἐπεὶ οὐ νέομαί γε φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν	150
νυνὶ δὲ ἐπειδὴ οὐκ ἐπανέρχομαι εἰς τὴν ἀγαπητὴν γῆν τὴν πατρίδα,
Dacă eu nu mă întorc înapoi în iubita mea țară,

Πατρόκλῳ ἥρωϊ κόμην ὀπάσαιμι φέρεσθαι.	151
τῷ ἥρωι Πατρόκλῳ τὰς τρίχας παρέχω.
Iată eu pletele-mi dau să le ducă cu el răposatul.”

ὣς εἰπὼν ἐν χερσὶ κόμην ἑτάροιο φίλοιο	152
οὕτως εἰπών, ἐν ταῖς χερσὶ τοῦ ἀγαπητοῦ φίλου τὰς τρίχας
Asta viteazul rostind, în mânile mortului puse

θῆκεν, τοῖσι δὲ πᾶσιν ὑφ' ἵμερον ὦρσε γόοιο.	153
ἔθηκε· τούτοις δὲ ἅπασι διήγειρε θρήνου ἐπιθυμίαν·
Pletele sale și toți din adânc suspinau de durere

καί νύ κ' ὀδυρομένοισιν ἔδυ φάος ἠελίοιο	154
καὶ δὴ ἂν ὀλοφυρομένοις κατέδυ τὸ φῶς τοῦ ἡλίου,
Și tânguindu-se-acolo s-ar fi pomenit ei cu noaptea.

εἰ μὴ Ἀχιλλεὺς αἶψ' Ἀγαμέμνονι εἶπε παραστάς·	155
εἰ μὴ ταχέως παραγενόμενος ὁ Ἀχιλλεὺς εἶπε τῷ Ἀγαμέμνονι·
Dar la Atride s-a dus și de-aproape i-a zis Peleianul·

Ἀτρεΐδη, σοὶ γάρ τε μάλιστά γε λαὸς Ἀχαιῶν	156
ὦ υἱὲ τοῦ Ἀτρέως, σοὶ μὲν μᾶλλον τῶν ἄλλων ὁ τῶν Ἑλλήνων στρατὸς
„Crai Agamemnon Atride, că tu ești mai mare și-Aheii

πείσονται μύθοισι, γόοιο μὲν ἔστι καὶ ἆσαι,	157
πεισθήσονται λόγοις, τοῦ μὲν θρήνου δυνατόν ἐστιν ἐμπλησθῆναι καὶ ὕστερον·
Ție mai mult se supun, destul cu bocitul și plânsul.

νῦν δ' ἀπὸ πυρκαϊῆς σκέδασον καὶ δεῖπνον ἄνωχθι	158
νῦν δὲ διαμέρισον αὐτοὺς ἀπὸ τῆς πυρᾶς καὶ δεῖπνον κέλευσον
Armia-mprăștie acum de la rug și trimite-o să-și cate

ὅπλεσθαι· τάδε δ' ἀμφὶ πονησόμεθ' οἷσι μάλιστα	159
εὐτρεπίσαι· ταῦτα δὲ διαπραξόμεθα, οἷς μάλιστα
De ospătat, că de mort îngriji-ne-vom noi, mirmidonii.

κήδεός ἐστι νέκυς· παρὰ δ' οἵ τ' ἀγοὶ ἄμμι μενόντων.	160
ταφῆς ἐστιν ἄξιος ὁ νεκρός· παραμενέτωσαν δὲ ἡμῖν οἱ ἡγεμόνες.
El doar ni-i nouă mai scump, numai Domnii cu noi să rămâie.”

αὐτὰρ ἐπεὶ τό γ' ἄκουσεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων,	161
ἐπεὶ δὲ τοῦτο ἤκουσεν ὁ βασιλεὺς τῶν ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων
Zisele lui auzind mai-marele Domn Agamemnon

αὐτίκα λαὸν μὲν σκέδασεν κατὰ νῆας ἐΐσας,	162
παραχρῆμα δὲ τὸν λαὸν ὃν μὲν διεμέρισεν ἐπὶ τὰς ἴσας ναῦς·
Iute făcu să se-mprăștie armia pe la corăbii;

κηδεμόνες δὲ παρ' αὖθι μένον καὶ νήεον ὕλην,	163
οἱ στρατηγοί δὲ αὐτόθι παρέμενον καὶ ἐσόρευον τὰ ξύλα·
Locului steteră ai mortului îngrijitori și clădiră

ποίησαν δὲ πυρὴν ἑκατόμπεδον ἔνθα καὶ ἔνθα,	164
ἐποίησαν δὲ πυρκαϊὰν ποδῶν ἑκατὸν τῇδε κἀκεῖσε·
Cu lemnăria un rug în pătrat de o sută picioare;

ἐν δὲ πυρῇ ὑπάτῃ νεκρὸν θέσαν ἀχνύμενοι κῆρ.	165
ἐν δὲ τῷ ἀνωτάτω, αὐτῆς μέρει, κατέθηκαν τὸν νεκρὸν λυπούμενοι κατὰ ψυχήν·
Puseră apoi cu mâhnire în creștetul rugului trupul.

πολλὰ δὲ ἴφια μῆλα καὶ εἰλίποδας ἕλικας βοῦς	166
πολλὰ δὲ πιόνα πρόβατα, καὶ βοῦς συστρέφοντας ἐν τῷ πορεύεσθαι τοὺς πόδας, καὶ περικεκαμμένα τα κέρατα ἔχοντας,
Multe oi grase și tauri greoi și cornaci înaintea

πρόσθε πυρῆς ἔδερόν τε καὶ ἄμφεπον· ἐκ δ' ἄρα πάντων	167
ἔμπροσθεν τῆς πυρκαϊᾶς ἐξέδερόν τε καὶ ἐμέλιζον· ἐκ πάντων δὲ
Rugului ei jupuiră și bucătăriră. Grăsimea

δημὸν ἑλὼν ἐκάλυψε νέκυν μεγάθυμος Ἀχιλλεὺς	168
τὸ λίπος λαβὼν περιεκάλυψε τὸν νεκρὸν ὁ μεγαλόψυχος Ἀχιλλεύς,
Jertfelor toate luând, înveli pe de-a-ntregul Ahile

ἐς πόδας ἐκ κεφαλῆς, περὶ δὲ δρατὰ σώματα νήει.	169
ἐκ τῆς κεφαλῆς μέχρι τῶν ποδῶν· περὶ αὐτὸν καὶ σώματα ἐκδεδαρμένα ἐσόρευσεν.
Mortul într-însa, în juru-i ticsi jupuitele cărnuri

ἐν δ' ἐτίθει μέλιτος καὶ ἀλείφατος ἀμφιφορῆας	170
ἐνέθηκε δὲ μέλιτος καὶ πιμελῆς πίθους
Și răzimă de-a lui raclă mai multe ulcioare cu miere

πρὸς λέχεα κλίνων· πίσυρας δ' ἐριαύχενας ἵππους	171
πρὸς τὴν στρωμνὴν παρακλίνων. τέσσαρας δὲ μεγαλαύχενας ἵππους
Și mirodenii, trânti el pripit și cu gemet din suflet

ἐσσυμένως ἐνέβαλλε πυρῇ μεγάλα στεναχίζων.	172
ἐσπευσμένως ἐνέβαλεν εἰς τὸ πῦρ, μεγάλως στενάζων.
Încă vr’o patru sirepi cu coarde-nălțate și mândre.

ἐννέα τῷ γε ἄνακτι τραπεζῆες κύνες ἦσαν,	173
ἐννέα τῷ βασιλεῖ Ἀχιλλεῖ κύνες παρεστῶτες τῇ τραπέζῃ ὑπῆρχον·
Cânii ce-i stau pe la masă erau numai nouă; dintr-înșii

καὶ μὲν τῶν ἐνέβαλλε πυρῇ δύο δειροτομήσας,	174
καὶ δὴ καὶ τούτων δύο ἀποκεφαλίσας ἐνέβαλεν εἰς τὸ πῦρ.
Doi înjunghiindu-i pe loc i-azvârli peste rug; pe deasupra

δώδεκα δὲ Τρώων μεγαθύμων υἱέας ἐσθλοὺς	175
δώδεκα δὲ γενναίους υἱοὺς τῶν μεγαλοψύχων Τρῴων
Doispre’ce tineri voinici, feciori de fruntași de la Troia,

χαλκῷ δηϊόων· κακὰ δὲ φρεσὶ μήδετο ἔργα·	176
σιδήρῳ ἀποκτείνων ἐνέβαλε. κακὰ δὲ διενοεῖτο ποιεῖν κατὰ διάνοιαν.
El cu arama-i jertfi, cruzime cumplită, și-n urmă

ἐν δὲ πυρὸς μένος ἧκε σιδήρεον ὄφρα νέμοιτο.	177
ἐνέβαλε δὲ τὴν τοῦ πυρὸς ἰσχυροτάτην δύναμιν, ὅπως ἅπαντα καταφάγοι·
Focul aprinse, ca vajnica-i pară să mistuie totul.

ᾤμωξέν τ' ἄρ' ἔπειτα, φίλον δ' ὀνόμηνεν ἑταῖρον·	178
ἐστέναξε δὲ μετέπειτα καὶ τὸν ἀγαπητὸν ὠνόμασε φίλον·
Și dup-aceea cu vaiet zicea și chema pe prieten·

χαῖρέ μοι ὦ Πάτροκλε καὶ εἰν Ἀΐδαο δόμοισι·	179
χαῖρέ μοι, ὦ Πάτροκλε, καὶ ἐν τοῖς οἴκοις τοῦ Ἅιδου.
„Chiar și pe lumea cealaltă te bucură, scumpe Patrocle!

πάντα γὰρ ἤδη τοι τελέω τὰ πάροιθεν ὑπέστην,	180
πάντα γὰρ ἤδη σοι τελῶ, ἅπερ τὸ πρὶν ὑπεσχόμην·
Iat-am adus la-mplinire ce eu juruisem ’nainte,

δώδεκα μὲν Τρώων μεγαθύμων υἱέας ἐσθλοὺς	181
δώδεκα μὲν γενναίους υἱοὺς τῶν μεγαλοψύχων Τρῴων,
Doispre’ce tineri voinici, feciori de fruntași de la Troia,

τοὺς ἅμα σοὶ πάντας πῦρ ἐσθίει· Ἕκτορα δ' οὔ τι	182
τούτους σὺν σοὶ ἅπαντας καταναλίσκει τὸ πῦρ. Ἕκτορα δὲ οὐδαμῶς
Focul îi arde-mpreună cu tine pe rug, dar pe Hector

δώσω Πριαμίδην πυρὶ δαπτέμεν, ἀλλὰ κύνεσσιν.	183
παραδώσω τὸν τοῦ Πριάμου τῷ πυρὶ κατεσθίειν, ἀλλὰ τοῖς κυσίν.
Nu-l dau să-l mistuie focul, pe el o să-l sfâșie cânii.”

ὣς φάτ' ἀπειλήσας· τὸν δ' οὐ κύνες ἀμφεπένοντο,	184
οὕτως εἶπε διατεινάμενος· τοῦτον οὐ κύνες ἐσπάρασσον,
Astfel Ahile amenință, dar trupul lui Hector dulăii

ἀλλὰ κύνας μὲν ἄλαλκε Διὸς θυγάτηρ Ἀφροδίτη	185
ἀλλὰ τοὺς μὲν κύνας ἀπεσόβει ἡ τοῦ Διὸς θυγάτηρ Ἀφροδίτη
Nu-l dumicară; îl păzi înadins Afrodita și-l unse

ἤματα καὶ νύκτας, ῥοδόεντι δὲ χρῖεν ἐλαίῳ	186
νύκτωρ καὶ μεθημέραν· ἔχριε δὲ ἐλαίῳ εὐώδει
Ziua și noaptea ea însăși cu mir de minune, cu balsam

ἀμβροσίῳ, ἵνα μή μιν ἀποδρύφοι ἑλκυστάζων.	187
θείῳ· ὅπως μὴ αὐτὸν καταγέοι ἕλκων καὶ ἐπισύρων·
De trandafiri, ca de pietre cumva scrijelit să nu fie

τῷ δ' ἐπὶ κυάνεον νέφος ἤγαγε Φοῖβος Ἀπόλλων	188
μέλαν δὲ νέφος ἐπήγαγεν αὐτῷ ὁ λαμπρότατος Ἀπόλλων
Când va mai fi tăvălit, și aduse din cer pe câmpie

οὐρανόθεν πεδίον δέ, κάλυψε δὲ χῶρον ἅπαντα	189
ἐκ τοῦ οὐρανοῦ εἰς τὸ πεδίον, περιεκάλυψε δὲ τὸν τόπον ἅπαντα,
Febos un nour umbros și acoperi-mprejurimea

ὅσσον ἐπεῖχε νέκυς, μὴ πρὶν μένος ἠελίοιο	190
ὅσον περιεῖχεν ὁ νεκρός· μὴ πρότερον ἡ τοῦ ἡλίου δύναμις
Unde sta leșul întins, ca să nu-i mai usuce devreme

σκήλει' ἀμφὶ περὶ χρόα ἴνεσιν ἠδὲ μέλεσσιν.	191
σκελετῶδες καὶ καταξηρὸν ποιήσειεν τὸ σῶμα, νεύροις τε καὶ μέλεσιν.
Arșița soarelui carnea la vine și la mădulare.

οὐδὲ πυρὴ Πατρόκλου ἐκαίετο τεθνηῶτος·	192
οὐδὲ ἡ πυρκαϊὰ ἐκαίετο τοῦ ἀποθανόντος Πατρόκλου.
Dar lemnăria cu mortul asupra-i din lips-adierii

ἔνθ' αὖτ' ἀλλ' ἐνόησε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς·	193
τότε τοίνυν ἄλλα διενοήθη ὁ ἐνδοξότατος ταχύπους Ἀχιλλεὺς
Nu se aprinse, și alta în minte-i veni lui Ahile·

στὰς ἀπάνευθε πυρῆς δοιοῖς ἠρᾶτ' ἀνέμοισι	194
στὰς πόρρωθεν τῆς πυρκαϊᾶς εὔχετο τοῖς δυσὶν ἀνέμοις,
Stând mai deoparte de rug începu să se roage de două

Βορέῃ καὶ Ζεφύρῳ, καὶ ὑπίσχετο ἱερὰ καλά·	195
τῷ Βορέᾳ καὶ τῷ Ζεφύρῳ. καὶ ὑπέσχετο θυσίας καλάς·
Vânturi, Munteanul și Crivățul. Jertfe frumoase

πολλὰ δὲ καὶ σπένδων χρυσέῳ δέπαϊ λιτάνευεν	196
πάνυ δὲ καὶ λείβων διὰ τοῦ χρυσοῦ ποτηρίου παρεκάλει αὐτοὺς
Le juruia și stropind din cupa de aur să vie

ἐλθέμεν, ὄφρα τάχιστα πυρὶ φλεγεθοίατο νεκροί,	197
ἀφικέσθαι, ὅπως ὡς τάχος τῇ πυρκαϊᾷ κατακαύσειαν τὸν νεκρόν,
El îi ruga și mai iute să ardă mormanul de trupuri,

ὕλη τε σεύαιτο καήμεναι. ὦκα δὲ Ἶρις	198
καὶ ξύλα ἐπειχθεῖεν καῆναι. ἡ ταχεῖα δὲ Ἶρις
Stiva de lemne s-aprindă curând. Auzindu-i rugarea,

ἀράων ἀΐουσα μετάγγελος ἦλθ' ἀνέμοισιν.	199
ἀκούουσα τῶν εὐχῶν ἐπῆλθεν ἄγγελος τοῖς ἀνέμοις·
Iris, zeiț-aripată, s-a dus să dea de veste la Vânturi.

οἳ μὲν ἄρα Ζεφύροιο δυσαέος ἀθρόοι ἔνδον	200
οὗτοι μὲν οὖν ἠθροισμένοι ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ χαλεπῶς πνέοντος Ζεφύρου
Ele-mpreună adunate stăteau la ospăț în locașul

εἰλαπίνην δαίνυντο· θέουσα δὲ Ἶρις ἐπέστη	201
πανδαισίαν εὐωχοῦντο· τρέχουσα δὲ ἡ Ἶρις παρέστη
Vântului vâjâitor Munteanul. Venind repezită,

βηλῷ ἔπι λιθέῳ· τοὶ δ' ὡς ἴδον ὀφθαλμοῖσι	202
ἐν τῷ λιθίνῳ οὐδῷ· οὗτοι δὲ ὅτε ἐθεάσαντο τοῖς ὀφθαλμοῖς,
Stete pe pragul de piatră zeița. Și cum o văzură

πάντες ἀνήϊξαν, κάλεόν τέ μιν εἰς ἓ ἕκαστος·	203
ἅπαντες ὑπανέστησαν· καὶ ἕκαστος ἐκάλει αὐτὴν πρὸς ἑαυτόν·
Toți se sculară grăbiți și-ncepură s-o-mbie la masă,

ἣ δ' αὖθ' ἕζεσθαι μὲν ἀνήνατο, εἶπε δὲ μῦθον·	204
αὕτη δὲ καθέζεσθαι μὲν οὐκ ἠθέλησεν. εἶπε δὲ λόγον οὕτως·
Însă ea nu vru să șadă și zise cuvintele aceste·

οὐχ ἕδος· εἶμι γὰρ αὖτις ἐπ' Ὠκεανοῖο ῥέεθρα	205
οὐκ ἔστι καιρὸς καθίσεως. ἐπάνειμι γὰρ ἐπὶ τὰ ῥεύματα τοῦ Ὠκεανοῦ
„Nu pot să șed, că mă-ntorc înapoi la Ocean în ținutul

Αἰθιόπων ἐς γαῖαν, ὅθι ῥέζουσ' ἑκατόμβας	206
εἰς τὴν γῆν τῶν Αἰθιόπων, ὅπου ποιοῦσι θυσίας
Etiopenilor, unde sunt jertfe mărețe-nchinate

ἀθανάτοις, ἵνα δὴ καὶ ἐγὼ μεταδαίσομαι ἱρῶν.	207
τοῖς ἀθανάτοις θεοῖς, ὅπως δὴ καὶ αὐτὴ ἐνευωχηθῶ καὶ μετάσχω τῶν θυσιῶν.
Zeilor și-o să iau parte și eu între ei la ospețe.

ἀλλ' Ἀχιλεὺς Βορέην ἠδὲ Ζέφυρον κελαδεινὸν	208
ἀλλὰ ὁ Ἀχιλλεὺς Βορέαν καὶ Ζέφυρον τὸν πολύηχον
Roagă-se-Ahile fierbinte de Crivățul și de Munteanul

ἐλθεῖν ἀρᾶται, καὶ ὑπίσχεται ἱερὰ καλά,	209
ἀφικέσθαι εὔχεται, καὶ ὑπόσχεται θυσίας καλὰς καὶ προσηκούσας,
Cel vuitor ca să vie, și juruie dalbe prinoase

ὄφρα πυρὴν ὄρσητε καήμεναι, ᾗ ἔνι κεῖται	210
ὅπως τὴν πυρκαϊὰν παρορμήσητε καῆναι, ἐν ᾗ κεῖται
Focul suflând să-l aprindeți, să mistuie rugul pe care

Πάτροκλος, τὸν πάντες ἀναστενάχουσιν Ἀχαιοί.	211
Πάτροκλος, ὅν ἅπαντες ἀναστενάζουσι καὶ ὀδύρονται οἱ Ἕλληνες.
Zace Patroclu jălit de întreaga oștire danae”.

ἣ μὲν ἄρ' ὣς εἰποῦσ' ἀπεβήσετο, τοὶ δ' ὀρέοντο	212
αὕτη μὲν οὖν οὕτως εἰποῦσα ἀπῆλθεν. οὗτοι δὲ διανέστησαν
Asta vorbi și se duse zeița, iar ei se ridică

ἠχῇ θεσπεσίῃ νέφεα κλονέοντε πάροιθεν.	213
σὺν βοῇ μεγίστῃ καὶ θείᾳ τὰ νέφη κλονοῦντες καὶ ταράσσοντες πρότερον·
C-un vâjâit fioros și din față-le mătură norii.

αἶψα δὲ πόντον ἵκανον ἀήμεναι, ὦρτο δὲ κῦμα	214
ταχέως δὲ ἐπὶ τὴν θάλασσαν ἀφίκοντο πνέειν. διηγέρθη δὲ τὸ κῦμα
Iute pe mare sosesc șuierând cu suflare de vifor

πνοιῇ ὕπο λιγυρῇ· Τροίην δ' ἐρίβωλον ἱκέσθην,	215
ὑπὸ τῆς ὀξείας πνοῆς. ἔφθασαν δὲ εἰς τὴν μεγαλόβωλον καὶ εὔγειον Τροίαν.
Undele tot răscolesc, se lasă pe șesul din Troia,

ἐν δὲ πυρῇ πεσέτην, μέγα δ' ἴαχε θεσπιδαὲς πῦρ.	216
ἐνέπεσον δὲ καὶ ἐπέπνευσαν τῇ πυρκαϊᾷ. μεγάλως δὲ ἤχησε τὸ θεσπεσίως καιόμενον πῦρ·
Suflă năvalnic în stivă și vulvuie vajnic văpaia.

παννύχιοι δ' ἄρα τοί γε πυρῆς ἄμυδις φλόγ' ἔβαλλον	217
δι ὅλης τοιγαροῦν τῆς νυκτὸς ἔπνεον ὁμοῦ τὴν τῆς πυρκαϊᾶς φλόγα,
Bat cât e noaptea amândoi și vulvori întețesc împreună

φυσῶντες λιγέως· ὃ δὲ πάννυχος ὠκὺς Ἀχιλλεὺς	218
φυσῶντες ὀξέως· ὁ ταχύπους δὲ Ἀχιλλεὺς δι' ὅλης τῆς νυκτὸς
Tot vâjâind. Peste noapte și iutele-Ahile veghează.

χρυσέου ἐκ κρητῆρος ἑλὼν δέπας ἀμφικύπελλον	219
ἐκ κρατῆρος χρυσοῦ λαβὼν ποτήριον περιφερὲς
Toarnă din cană de aur în cupă cu două mânere

οἶνον ἀφυσσόμενος χαμάδις χέε, δεῦε δὲ γαῖαν	220
οἶνον ἀντλῶν εἰς γῆν κατέχεε, ἔβρεχε δὲ τὴν γῆν,
Vin și închină la zei și stropește țărâna și cheamă

ψυχὴν κικλήσκων Πατροκλῆος δειλοῖο.	221
τὴν ψυχὴν καλῶν τοῦ ἀθλίου Πατρόκλου.
Sufletul bietului dus. Și cum un părinte cu vaiet

ὡς δὲ πατὴρ οὗ παιδὸς ὀδύρεται ὀστέα καίων	222
ὥσπερ δὲ πατὴρ ὀλοφύρεται καὶ θρηνεῖ καίων τὰ ὀστᾶ τοῦ ἑαυτοῦ παιδὸς
Plânge, când arde-osămintele fiului său, care-i tânăr

νυμφίου, ὅς τε θανὼν δειλοὺς ἀκάχησε τοκῆας,	223
τοῦ νυμφίου, ὃς ἀποθανὼν τὰ μάλιστ᾽ ἐλύπησε τοὺς ἀθλίους γονέας,
Însurățel și murind după dânsul își lasă părinții

ὣς Ἀχιλεὺς ἑτάροιο ὀδύρετο ὀστέα καίων,	224
οὕτως ὁ Ἀχιλλεὺς ὠλοφύρετο καὶ ἐθρήνει καίων τὰ ὀστᾶ του φίλου,
Plini de răstriște; tot astfel Ahile jălea pe prieten,

ἑρπύζων παρὰ πυρκαϊὴν ἁδινὰ στεναχίζων.	225
προσερχόμενος τῇ πυρᾷ, πυκνῶς ἀναστενάζων.
Leșul arzându-i și-aproape de rug se târa de durere

ἦμος δ' ἑωσφόρος εἶσι φόως ἐρέων ἐπὶ γαῖαν,	226
ἡνίκα δὲ ὁ κατὰ τὴν ἡμέραν ἐπιτέλλων ἀστὴρ ἔρχεται λέξων τὸ φῶς ἐπὶ τὴν γῆν,
Greu suspinând. În urmă, când zarea-și trimite pe lume

ὅν τε μέτα κροκόπεπλος ὑπεὶρ ἅλα κίδναται ἠώς,	227
ὃν ἡ κροκόχρους καὶ περικαλλὴς ἡμέρα διαχεῖται ὑπὲρ τῆς θαλάσσης,
Solul luminii, luceafărul, și se revarsă pe mare

τῆμος πυρκαϊὴ ἐμαραίνετο, παύσατο δὲ φλόξ.	228
τηνικαῦτα τὸ πῦρ ἐσβέννυτο καὶ ἡ φλόξ ἔληξεν.
Zorile-apoi, ațipi atunci focul, se stinse văpaia.

οἳ δ' ἄνεμοι πάλιν αὖτις ἔβαν οἶκον δὲ νέεσθαι	229
οἱ ἄνεμοι δὲ ἐπανῆλθον εἰς τὸν οἶκον πορεύεσθαι
Iute se-ntoarser-acasă grozavele vânturi pe marea

Θρηΐκιον κατὰ πόντον· ὃ δ' ἔστενεν οἴδματι θύων.	230
διὰ τοῦ Θρᾳκικοῦ πόντου· οὗτος δὲ ἤχει ῥεύμασι σφοδρῶς κινούμενος.
Tracică și clocotind gemeau răscolitele valuri.

Πηλεΐδης δ' ἀπὸ πυρκαϊῆς ἑτέρωσε λιασθεὶς	231
ὁ τοῦ Πηλέως δὲ ἀπὸ τῆς πυρᾶς ἐπ᾿ ἄλλο μέρος ἀποχωρισθείς,
Dar ostenit Peleianul se trase deoparte de-arsură

κλίνθη κεκμηώς, ἐπὶ δὲ γλυκὺς ὕπνος ὄρουσεν·	232
πάνυ κοπιάσας κατεκλίθη· τάχιστα δ᾽ ἐπῆλθεν ὕπνος γλυκύς.
Și se culcase pe acolo și dulce-adormise când iată

οἳ δ' ἀμφ' Ἀτρεΐωνα ἀολλέες ἠγερέθοντο·	233
οἱ δὲ περὶ τὸν υἱὸν τοῦ Ἀτρέως ὁμοῦ πάντες ἠθροίζοντο.
Oamenii toți laolaltă se strânser-alături de-Atride

τῶν μιν ἐπερχομένων ὅμαδος καὶ δοῦπος ἔγειρεν,	234
τούτων προσιόντων, ἡ βοὴ καὶ ὁ κτύπος ἀφύπνιζεν αὐτόν.
Și se trezi după larma și tropotul lor Peleianul,

ἕζετο δ' ὀρθωθεὶς καί σφεας πρὸς μῦθον ἔειπεν·	235
ἐκάθισε δὲ ἀνορθωθείς. καὶ λόγον εἶπε πρὸς αὐτούς·
Care sculându-se-atunci așa începu să-i îndemne·

Ἀτρεΐδη τε καὶ ἄλλοι ἀριστῆες Παναχαιῶν,	236
ὦ υἱοὶ τοῦ Ἀτρέως καὶ ἄλλοι πάντες ἀριστεῖς τῶν Ἑλλήνων,
„Tu, Agamemnon, și voi celelalte mai mari căpetenii,

πρῶτον μὲν κατὰ πυρκαϊὴν σβέσατ' αἴθοπι οἴνῳ	237
πρῶτον μὲν κατασβέσατε τὸ πῦρ οἴνῳ καυστικῷ
Stingeți acuma jăraticul tot până unde se-ntinse

πᾶσαν, ὁπόσσον ἐπέσχε πυρὸς μένος· αὐτὰρ ἔπειτα	238
ἅπαν, καθ᾽ ὅσον περιέσχεν ἡ τοῦ πυρὸς δύναμις· μετὰ ταῦτα δὲ
Focul, vin negru turnând, și noi să culegem pe urmă

ὀστέα Πατρόκλοιο Μενοιτιάδαο λέγωμεν	239
συλλέγωμεν τὰ ὀστᾶ Πατρόκλου τοῦ υἱοῦ τοῦ Μενοιτίου,
Oasele de la cenușa iubitului nostru Patroclu

εὖ διαγιγνώσκοντες· ἀριφραδέα δὲ τέτυκται·	240
καλῶς ἐπιγινώσκοντες· αὐτὰ διάδηλα γὰρ ὑπάρχουσιν·
Bine-osebindu-le; ele doar lesne pot fi cunoscute,

ἐν μέσσῃ γὰρ ἔκειτο πυρῇ, τοὶ δ' ἄλλοι ἄνευθεν	241
ἐν τῷ μέσῳ γὰρ ἔκειτο τῆς πυρκαϊᾶς· οὗτοι ἄλλοι δὲ πόρρωθεν
Dânsul era pe la mijlocul rugului, și pe la margini

ἐσχατιῇ καίοντ' ἐπιμὶξ ἵπποι τε καὶ ἄνδρες.	242
ἐν τῷ κατωτάτῷ μέρει ἐκαίοντο ὁμοῦ οἵ τε ἵπποι καὶ οἱ ἄνδρες.
Arseră-n lături ceilalți, de-a valma bărbații cu caii.

καὶ τὰ μὲν ἐν χρυσέῃ φιάλῃ καὶ δίπλακι δημῷ	243
καὶ ταῦτα μὲν ἐν χρυσῇ φιάλῃ καὶ πιμελῇ διπτύχῳ
Oasele apoi, îndoit învelite în prapuri, le punem

θείομεν, εἰς ὅ κεν αὐτὸς ἐγὼν Ἄϊδι κεύθωμαι.	244
θῶμεν· ἕως ἂν αὐτὸς ἐγὼ ἐναποκρυφθῶ εἰς τὸν ᾅδην.
Într-o ulcică de aur și-acolo să stea până-n ziua

τύμβον δ' οὐ μάλα πολλὸν ἐγὼ πονέεσθαι ἄνωγα,	245
τάφον δὲ οὐ πάνυ πολλῶν ποιεῖν ἐγὼ κελεύω.
Când răposa-voi și eu. Să nu-i fie mare mormântul,

ἀλλ' ἐπιεικέα τοῖον· ἔπειτα δὲ καὶ τὸν Ἀχαιοὶ	246
ἀλλὰ σύμμετρον οὕτω· μετὰ ταῦτα δὲ καὶ τοῦτον Ἕλληνες
Ci potrivit înălțat. După moartea mea numai, prieteni,

εὐρύν θ' ὑψηλόν τε τιθήμεναι, οἵ κεν ἐμεῖο	247
πλατύν τε καὶ ὑψηλὸν ποιείτωσαν· οἳ ἂν ἐμοῦ
Faceți-l mare și-nalt, voi toți care atunci după mine

δεύτεροι ἐν νήεσσι πολυκλήϊσι λίπησθε.	248
ὕστερον ἐν ταῖς πολυκαθέδροις ναυσὶν ὑπολείπησθε.
Veți mai trăi la aceste corăbii cu șiruri de vâsle.”

ὣς ἔφαθ', οἳ δ' ἐπίθοντο ποδώκεϊ Πηλεΐωνι.	249
οὕτως εἶπεν· οὗτοι δὲ ὑπήκουσαν τῷ ταχύποδι υἱῷ τοῦ Πηλέως.
Asta le zice, iar ei îl ascultă pe iutele Ahile.

πρῶτον μὲν κατὰ πυρκαϊὴν σβέσαν αἴθοπι οἴνῳ	250
πρῶτον μὲν τὴν πυρὰν κατέσβεσαν οἴνῳ θερμῷ,
Toarnă vin negru și curmă jăraticul tot până unde

ὅσσον ἐπὶ φλὸξ ἦλθε, βαθεῖα δὲ κάππεσε τέφρη·	251
ὅσον ἐπέσχεν ἡ φλόξ. πλείστη δὲ κατέπεσε τέφρη·
El se lățise și-un mare morman de cenușă se lasă

κλαίοντες δ' ἑτάροιο ἐνηέος ὀστέα λευκὰ	252
κλαίοντες δὲ τὰ λευκὰ ὀστᾶ τοῦ ἐπιεικοῦς καὶ προσηνοῦς φίλου
Și din cenușă aleg osemintele albe ale celui

ἄλλεγον ἐς χρυσέην φιάλην καὶ δίπλακα δημόν,	253
συνέλεγον εἰς τὸ λεβητοειδὲς ἀγγεῖον καὶ τὴν δίπτυχον πιμελήν.
Dus, neuitatul tovarăș, le-nfășură-n prapuri, le-așază

ἐν κλισίῃσι δὲ θέντες ἑανῷ λιτὶ κάλυψαν·	254
καταθέντες δ᾽ ἐν τῇ σκηνῇ περιεκάλυψαν αὐτὰ λεπτῷ ὑφάσματι.
Într-o ulcică de aur și adăpostesc pe la corturi

τορνώσαντο δὲ σῆμα θεμείλιά τε προβάλοντο	255
προδιεγράψαντο δὲ κυκλοτερῶς τὸ μνημεῖον. καὶ τὰ θεμέλια κατεβάλοντο
Vasul frumos împânzit. Și sapă un crug împrejurul

ἀμφὶ πυρήν· εἶθαρ δὲ χυτὴν ἐπὶ γαῖαν ἔχευαν,	256
ἔμπροσθεν περὶ τὴν πυρκαϊάν. εὐθέως δὲ χωστὴν γῆν ἐπέχεαν·
Rugului și-ntemeiază mormântul și-ndată din țărnă

χεύαντες δὲ τὸ σῆμα πάλιν κίον. αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς	257
χέαντες δὲ τὸ μνημεῖον ὑπέστρεψαν. ὁ Ἀχιλλεὺς δὲ
Nalță movilă și pleacă pe urmă-napoi. Iar Ahile

αὐτοῦ λαὸν ἔρυκε καὶ ἵζανεν εὐρὺν ἀγῶνα,	258
αὐτόθι τὸν στρατὸν κατέσχε καὶ ἐκάθισεν αὐτοὺς εἰς τόν, ἐν ᾧ ἀγωνίζονται εὐρύχωρον τόπον·
Ține oștirea pe loc și-o rânduie-n larg-adunare,

νηῶν δ' ἔκφερ' ἄεθλα λέβητάς τε τρίποδάς τε	259
ἐξήνεγκε δὲ τῶν νεῶν ἆθλα· λέβητας καὶ τρίποδας
Jocul deschide, din tabără aduce răsplată la jocuri,

ἵππους θ' ἡμιόνους τε βοῶν τ' ἴφθιμα κάρηνα,	260
καὶ ἵππους καὶ ἡμιόνους, καὶ βοῶν ἰσχυρὰς κεφαλάς,
Scumpe tripeduri, cazane și cai și vârtoși în cerbice

ἠδὲ γυναῖκας ἐϋζώνους πολιόν τε σίδηρον.	261
καὶ γυναῖκας καλλιζώνους καὶ εὐειματούσας, καὶ σίδηρον λευκόν.
Tauri și fier vinețiu și femei cu mândrețe de bete.

ἱππεῦσιν μὲν πρῶτα ποδώκεσιν ἀγλά' ἄεθλα	262
τοῖς ἱππεῦσι μὲν οὖν πρῶτον τοῖς ταχύποσι λαμπρὰ ἔπαθλα
Pune în șirul întâi pentru cine se-ncură cu caii,

θῆκε γυναῖκα ἄγεσθαι ἀμύμονα ἔργα ἰδυῖαν	263
ἔθηκε· γυναῖκα λαβεῖν, ἀμώμητα ἔργα ἐπισταμένην, ἤγουν τεχνῆτιν,
Dalbă răsplată, o șerbă măiastră la lucru de mână

καὶ τρίποδ' ὠτώεντα δυωκαιεικοσίμετρον	264
καὶ τρίποδα ὦτα ἔχοντα, δύο καὶ εἴκοσι χωροῦντα
Celui mai meșter la joc și-un tripodiu cu toarte, de două

τῷ πρώτῳ· ἀτὰρ αὖ τῷ δευτέρῳ ἵππον ἔθηκεν	265
τῷ πρώτῳ νικητῇ. τῷ δευτέρῳ δὲ ἵππον ἔθηκεν
Și douăzeci de măsuri, iar celui de-al doilea o iapă

ἑξέτε' ἀδμήτην βρέφος ἡμίονον κυέουσαν·	266
ἐτῶν ἐξ· μήπω δεδαμασμένην· ἔμβριον ἡμίονον ἐντὸς ἔχουσαν·
Îngreunată și nedomolită, de ani numai șase.

αὐτὰρ τῷ τριτάτῳ ἄπυρον κατέθηκε λέβητα	267
τῷ τρίτῳ δὲ κατέθηκε λέβητα μήπω εἰς τὸ πῦρ βεβλημένον
Celui de-al treilea-i dă o mândrețe de sculă, căldare

καλὸν τέσσαρα μέτρα κεχανδότα λευκὸν ἔτ' αὔτως·	268
περικαλλῆ, τέσσαρα μέτρα χωροῦντα, λευκὸν ἔτι καὶ καθαρὸν οὕτω.
Neîncercată la foc, de patru măsuri încăpere;

τῷ δὲ τετάρτῳ θῆκε δύω χρυσοῖο τάλαντα,	269
τῷ τετάρτῳ δὲ ἔθηκε δύο τάλαν τὰ χρυσοῦ·
Celui de-al patrulea-i dă doi talanți, amândoi sunt de aur,

πέμπτῳ δ' ἀμφίθετον φιάλην ἀπύρωτον ἔθηκε.	270
τῷ πέμπτῳ δὲ κατέθηκε φιάλην ἀμφοτέρωθεν θέσιν ἔχουσαν, μήπω εἰς πῦρ βεβλημένην.
Celui de-al cincilea-i dă o tingire cu două mânere

στῆ δ' ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν·	271
ἔστη δὲ ὀρθὸς καὶ λόγον ἐν τοῖς Ἕλλησιν εἶπεν.
Încă nearsă, și-n urmă sculându-se-Aheilor zice·

Ἀτρεΐδη τε καὶ ἄλλοι ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοὶ	272
ὦ υἱοὶ τοῦ Ἀτρέως καὶ ἄλλοι ἀριστεῖς τῶν πάντων Ἑλλήνων,
„Crai Agamemnon, Aheilor, voi cei cu mândre pulpare,

ἱππῆας τάδ' ἄεθλα δεδεγμένα κεῖτ' ἐν ἀγῶνι.	273
τάδε τὰ ἔπαθλα κεῖνται ἐν τῷ ἀγῶνι προσδεχόμενα ἱππέας·
Iată răsplata ce-așteaptă pe cine se-ncură cu caii.

εἰ μὲν νῦν ἐπὶ ἄλλῳ ἀεθλεύοιμεν Ἀχαιοὶ	274
εἰ μὲν οὖν ἐπ' ἄλλῳ ἀγωνιζοίμεθα οἱ Ἕλληνες,
Dacă întrecerea asta de-acum s-ar fi dat întru cinstea

ἦ τ' ἂν ἐγὼ τὰ πρῶτα λαβὼν κλισίην δὲ φεροίμην.	275
ὄντως ἂν αὐτὸς τὰ πρῶτα εἰληφὼς ἤνεγκα ἐπὶ τὴν σκηνήν·
Altuia, eu negreșit de întâia răsplat-aveam parte.

ἴστε γὰρ ὅσσον ἐμοὶ ἀρετῇ περιβάλλετον ἵπποι·	276
οἴδατε γὰρ ὁπόσον ὑπερβάλλουσιν ἀρετῇ οἱ ἐμοὶ ἵπποι·
Caii mei, cum o știți bine, sunt neîntrecuți în putere,

ἀθάνατοί τε γάρ εἰσι, Ποσειδάων δὲ πόρ' αὐτοὺς	277
ἀθάνατοι γὰρ ὑπάρχουσιν, ὁ Ποσειδῶν δὲ παρέσχετο αὐτοὺς
Fără de moarte sunt ei; Poseidon i-a dat lui Peleus,

πατρὶ ἐμῷ Πηλῆϊ, ὃ δ' αὖτ' ἐμοὶ ἐγγυάλιξεν.	278
Πηλεῖ τῷ ἐμῷ πατρί, οὗτος δ᾽ ἐμοὶ ἐδωρήσατο.
Tatălui meu, de la care primitu-i-am eu moștenire.

ἀλλ' ἤτοι μὲν ἐγὼ μενέω καὶ μώνυχες ἵπποι·	279
ἀλλ' ἐγὼ μὲν παραμενῶ καὶ οἱ μονώνυχες ἵπποι·
Dar de la joc eu mă dau la o parte-mpreună cu caii,

τοίου γὰρ κλέος ἐσθλὸν ἀπώλεσαν ἡνιόχοιο	280
τοιούτου γὰρ ἀγαθοῦ καὶ γενναίου ἡνιόχου δύναμιν ἀπέβαλον
Care-și pierdură pe vrednicul hățuitor, pe slăvitul

ἠπίου, ὅς σφωϊν μάλα πολλάκις ὑγρὸν ἔλαιον	281
ἐπιεικοῦς καὶ πρᾴου, ὅς αὐτοῖς πάνυ πολλάκις ἔλαιον ὑγρὸν
Bunul Patroclu, c-adeseori după ce-n apele albe

χαιτάων κατέχευε λοέσσας ὕδατι λευκῷ.	282
κατέχεε τῶν χαιτῶν, καὶ ἔχρισεν αὐτούς, λούσας ὕδατι λευκῷ·
El îi scălda, și ulei curgător le turna peste coame.

τὸν τώ γ' ἑσταότες πενθείετον, οὔδεϊ δέ σφι	283
τοῦτον οὗτοι ἑστῶτες πενθοῦσι, τῷ ἐδάφει δ᾽ αὐτῶν
De-asta-l jălesc amândoi în picioare și-și lasă atârnate

χαῖται ἐρηρέδαται, τὼ δ' ἕστατον ἀχνυμένω κῆρ.	284
αἱ χαῖται ἐπίκεινται· οὗτοι δὲ μένουσι λυπούμενοι κατὰ ψυχήν.
Coamele pân’la pământ și stau nemișcați de mâhnire.

ἄλλοι δὲ στέλλεσθε κατὰ στρατόν, ὅς τις Ἀχαιῶν	285
οἱ ἄλλοι δὲ πορεύεσθε, ὅστις ἐν τῷ στρατῷ τῶν Ἑλλήνων
Dar pregătiți-vă voi și ieșiți înainte cu toții

ἵπποισίν τε πέποιθε καὶ ἅρμασι κολλητοῖσιν.	286
τοῖς τε ἵπποις θαρρεῖ καὶ τοῖς κεκολλημένοις ἅρμασιν·
Care vă-ncredeți în cai și-n tăria telegilor voastre.”

ὣς φάτο Πηλεΐδης, ταχέες δ' ἱππῆες ἄγερθεν.	287
οὕτως εἶπεν ὁ τοῦ Πηλέως· οἱ ταχεῖς δὲ ἱππεῖς ἠθροίσθησαν.
Asta vorbi și se strânseră toți mânătorii cei repezi.

ὦρτο πολὺ πρῶτος μὲν ἄναξ ἀνδρῶν Εὔμηλος	288
ἠγέρθη μὲν οὖν πολλῷ πρῶτος ὁ βασιλεὺς τῶν ἀνδρῶν Εὔμηλος
Cel mai întâi răsări căpitanul de oaste Eumelos

Ἀδμήτου φίλος υἱός, ὃς ἱπποσύνῃ ἐκέκαστο·	289
ὁ ἀγαπητὸς υἱὸς τοῦ Ἀδμήτου, ὃς ἱππικῇ ἐκεκόσμητο·
Admetianul, un meșter de nimeni ajuns la strunitul

τῷ δ' ἐπὶ Τυδεΐδης ὦρτο κρατερὸς Διομήδης,	290
ἐπὶ τούτῳ δὲ ἀνέστη ὁ τοῦ Τυδέως υἱὸς ἰσχυρὸς Διομήδης·
Cailor. Iar după el se sculă Diomede voinicul,

ἵππους δὲ Τρῳοὺς ὕπαγε ζυγόν, οὕς ποτ' ἀπηύρα	291
τοὺς Τρωικοὺς δὲ ἵππους ὑπῆγεν εἰς τὸν ζυγόν, οὕς ποτε ἀφείλετο
Roibii și-i duse la ham, sirepii Troieni ce-i luase

Αἰνείαν, ἀτὰρ αὐτὸν ὑπεξεσάωσεν Ἀπόλλων.	292
τὸν Αἰνείαν, αὐτὸν δὲ ἐρρύσατο καὶ ἔσωσεν ὁ Ἀπόλλων.
De la Eneas, când Febos odată pe-acesta-l scăpase.

τῷ δ' ἄρ' ἐπ' Ἀτρεΐδης ὦρτο ξανθὸς Μενέλαος	293
ἐπὶ τούτῳ δὲ ἀνέστη ὁ τοῦ 'Ἀτρέως υἱὸς ὁ πυρόχρους Μενέλαος
Sare de jos după asta la joc și Menelau bălanul,

διογενής, ὑπὸ δὲ ζυγὸν ἤγαγεν ὠκέας ἵππους	294
ὁ ἐνδοξότατος· ἤγαγε δὲ ὑπὸ τὸν ζυγὸν τοὺς ταχεῖς ἵππους,
Craiul din viță de zei, și-ncepe doi zmei să înhame·

Αἴθην τὴν Ἀγαμεμνονέην τὸν ἑόν τε Πόδαργον·	295
Αἴθην τὴν τοῦ Ἀγαμέμνονος καὶ τὸν ἑαυτοῦ Πόδαργον,
Murga-i a fratelui său Agamemnon și-al lui pintenogul;

τὴν Ἀγαμέμνονι δῶκ' Ἀγχισιάδης Ἐχέπωλος	296
ἣν ἔδωκε τῷ Ἀγαμέμνονι Ἐχέπωλος
Anhisiad Ehepol în dar mai demult i-o dăduse

δῶρ', ἵνα μή οἱ ἕποιθ' ὑπὸ Ἴλιον ἠνεμόεσσαν,	297
δῶρον, ἵνα μὴ ἀκολουθοίη αὐτῷ ἐπὶ τὴν ὑψηλὴν Ἴλιον,
Lui Agamemnon, de teamă să nu-l ia cu oastea la Troia,

ἀλλ' αὐτοῦ τέρποιτο μένων· μέγα γάρ οἱ ἔδωκε	298
ἀλλ' αὐτόθι καθήμενος ἀγάλλοιτο· μέγαν γὰρ αὐτῷ ἐδωρήσατο
Vrând de-avuția cea dată de zei să se bucure-n tihnă

Ζεὺς ἄφενος, ναῖεν δ' ὅ γ' ἐν εὐρυχόρῳ Σικυῶνι·	299
ὁ Ζεὺς πλοῦτον, κατῴκει δ᾽ οὗτος ἐν τῇ μεγάλῃ Σικυῶνι·
Dânsul acasă-n orașul bogat în pământ, Siciona.

τὴν ὅ γ' ὑπὸ ζυγὸν ἦγε μέγα δρόμου ἰσχανόωσαν.	300
ταύτην οὗτος ἤγαγεν ὑπὸ τὸν ζυγόν, μεγάλως τοῦ δρόμου ἐπιθυμοῦσαν.
Iapa Menelau înhamă, ea zburdă dorită s-alerge,

Ἀντίλοχος δὲ τέταρτος ἐΰτριχας ὁπλίσαθ' ἵππους,	301
ὁ 'Ἀντίλοχος δὲ τέταρτος ἡτοίμασε τοὺς καλλίτριχας ἵππους
Caii făloși cu păr lins începe a-și găti și-Antilohos,

Νέστορος ἀγλαὸς υἱὸς ὑπερθύμοιο ἄνακτος	302
ὁ τοῦ Νέστορος λαμπρότατος υἱὸς τοῦ μεγαλοψύχου βασιλέως,
Mândrul fecior al lui Nestor, bătrânul născut de Neleus,

τοῦ Νηληϊάδαο· Πυλοιγενέες δέ οἱ ἵπποι	303
τοῦ υἱοῦ τοῦ Νηλέως, οἳ ἐν τῇ Πύλῳ δὲ ἐτύγχανον γεννηθέντες ἵπποι αὐτοῦ
Mare de suflet în veci. În Pilos născuți erau caii

ὠκύποδες φέρον ἅρμα· πατὴρ δέ οἱ ἄγχι παραστὰς	304
ταχύποδες εἷλκον τὸ ἅρμα. ὁ πατὴρ δὲ πλησίον αὐτοῦ παραγενόμενος,
Care teleaga-i purtau. Părintele alături îi stete

μυθεῖτ' εἰς ἀγαθὰ φρονέων νοέοντι καὶ αὐτῷ·	305
παρεκελεύετο εἰς τὸ ἀγαθὸν φρενοῦν αὐτὸν (ἀγαθὰ καὶ ὠφέλιμα λογιζόμενος), καὶ ἐμβιβάζων ἐπιστάμενον καὶ αὐτόν (νοοῦντι καὶ αὐτῷ).
Și-l învăța numai bine, deși priceput era fiul·

Ἀντίλοχ' ἤτοι μέν σε νέον περ ἐόντ' ἐφίλησαν	306
ὦ Ἀντίλοχε, φιλοῦσι μέν σε καὶ νέον ὄντα
„Fătul meu, tu Antiloh, te iubiră Poseidon și Zeus

Ζεύς τε Ποσειδάων τε, καὶ ἱπποσύνας ἐδίδαξαν	307
ὅ τε Ζεὺς καὶ ὁ Ποσειδῶν, καὶ ἱππικὴν ἐδίδαξαν
Tânăr cum ești și te învățară-n tot chipul strunitul

παντοίας· τὼ καί σε διδασκέμεν οὔ τι μάλα χρεώ·	308
παντοίαν· δι' ὃ καὶ διδάσκειν σε, οὐ πάνυ γε χρεία·
Cailor și-nvățătură mai bună nu-ți trebuie alta.

οἶσθα γὰρ εὖ περὶ τέρμαθ' ἑλισσέμεν· ἀλλά τοι ἵπποι	309
οἶδας γὰρ καλῶς περὶ τὰ τέρματα συστρέφειν· ἀλλά σοι οἱ ἵπποι
Ținta să-nconjuri tu știi de minune, dar ai telegarii

βάρδιστοι θείειν· τώ τ' οἴω λοίγι' ἔσεσθαι.	310
βραδεῖς εἰσι τρέχειν, δι ὃ δὴ ὑπολαμβάνω δεινὰ καὶ χαλεπὰ ἔσεσθαι.
Cei mai nesprinteni la fugă și mi-e c-ai să dai de păcate.

τῶν δ' ἵπποι μὲν ἔασιν ἀφάρτεροι, οὐδὲ μὲν αὐτοὶ	311
τούτων δὲ οἱ ἵπποι μέν εἰσι ταχύτεροι· οὐ μὴν δ᾽ αὐτοὶ
Caii acestor-aleargă mai iute, dar cei care-i mână

πλείονα ἴσασιν σέθεν αὐτοῦ μητίσασθαι.	312
πλείονα ἐπίστανται σοῦ αὐτοῦ βουλεύσασθαι·
Nu sunt cu mult mai isteți și îndemânatici ca tine.

ἀλλ' ἄγε δὴ σὺ φίλος μῆτιν ἐμβάλλεο θυμῷ	313
ἀλλ᾽ ἄγε δὴ σύ, ὦ φίλε, ἔμβαλε εἰς τὴν ψυχὴν βουλὴν
Fiule, pune-ți în sinea ta toată priceperea minții,

παντοίην, ἵνα μή σε παρεκπροφύγῃσιν ἄεθλα.	314
παντοίαν, ἵνα μή σε διαφύγωσι τὰ ἔπαθλα·
Dacă tu nu vrei să-ți scape din mână răsplata izbânzii,

μήτι τοι δρυτόμος μέγ' ἀμείνων ἠὲ βίηφι·	315
βουλῇ μέντοι ὁ τὰ δένδρα κόπτων πολλῷ κρείσσων ἢ ἰσχύϊ,
Face cu mintea mai mult decât cu puterea lemnarul,

μήτι δ' αὖτε κυβερνήτης ἐνὶ οἴνοπι πόντῳ	316
βουλῇ δὲ ὁ κυβερνήτης ἐν τῷ μέλανι πόντῳ
Pe-ntunecatul noian cu mintea-și îndreaptă cârmaciul

νῆα θοὴν ἰθύνει ἐρεχθομένην ἀνέμοισι·	317
τὴν ταχεῖαν ναῦν εὐθύνει καὶ ἄγει ἐρεθιζομένην ὑπὸ τῶν ἀνέμων.
Vasul cel iute la mers, când este bătut de furtună·

μήτι δ' ἡνίοχος περιγίγνεται ἡνιόχοιο.	318
βουλῇ δὲ καὶ ὁ ἡνίοχος νικᾷ τὸν ἡνίοχον.
Biruie și-un mânător de teleagă tot astfel pe altul,

ἀλλ' ὃς μέν θ' ἵπποισι καὶ ἅρμασιν οἷσι πεποιθὼς	319
ἀλλ᾽ ὅστις μὲν τοῖς ἑαυτοῦ ἵπποις καὶ τοῖς ἅρμασι θαρρῶν
Cine la goană se bizuie numai în cai și în care,

ἀφραδέως ἐπὶ πολλὸν ἑλίσσεται ἔνθα καὶ ἔνθα,	320
ἀπερισκέπτως ἐπὶ πολὺ συστρέφεται τῇδε κἀκεῖσε,
Și o ia razna bezmetici rotindu-se-ncoace și-ncolo,

ἵπποι δὲ πλανόωνται ἀνὰ δρόμον, οὐδὲ κατίσχει·	321
οἱ ἵπποι δὲ πλανῶνται κατὰ τὸν δρόμον, οὐδὲ κατέχει ἀυτούς.
Caii nu-și poate struni și-n băteliște dânșii bat câmpii.

ὃς δέ κε κέρδεα εἰδῇ ἐλαύνων ἥσσονας ἵππους,	322
ὃς δ᾽ ἂν τέχνας εἰδῇ, ἐλαύνων χείρονας ἵππους,
Cine-i dibaci însă, chiar dacă hățuie cai mai nevolnici,

αἰεὶ τέρμ' ὁρόων στρέφει ἐγγύθεν, οὐδέ ἑ λήθει	323
ἀεὶ τὸ τέλος ὁρῶν ἐκ τοῦ σύνεγγυς στρέφει τοὺς ἵππους, οὐδὲ λανθάνει αὐτὸν
Ținta de-a pururi ochind, o tot ocolește de-aproape

ὅππως τὸ πρῶτον τανύσῃ βοέοισιν ἱμᾶσιν,	324
ὅπως τὸ πρῶτον ἐπίσχῃ τοῖς ἐκ βοῶν λώροις·
Și ca-nainte spre țel cu grijă din hățuri o-ntinde

ἀλλ' ἔχει ἀσφαλέως καὶ τὸν προὔχοντα δοκεύει.	325
ἀλλ᾽ ἐλαύνει ἀσφαλῶς καὶ τὸν ἔμπροσθεν τρέχοντα ἐπιτηρεῖ·
Sigur și fără ocol și cată la cine-l întrece.

σῆμα δέ τοι ἐρέω μάλ' ἀριφραδές, οὐδέ σε λήσει.	326
σημεῖον δέ σοι λέξω πάνυ διάδηλον, οὐδὲ λαθεῖν σε δυνήσεται·
Ținta-i vădită, ți-o spun eu cum este și n-o să te-nșele

ἕστηκε ξύλον αὖον ὅσον τ' ὄργυι' ὑπὲρ αἴης	327
ξύλον ἵσταται ξηρόν, ὅσον ὀργυιὰ ὑπεράνω τῆς γῆς,
Cât e brățatul de-naltă răsare din brazdă și este

ἢ δρυὸς ἢ πεύκης· τὸ μὲν οὐ καταπύθεται ὄμβρῳ,	328
ἢ δρυὸς ἢ πεύκης· τοῦτο γὰρ οὐ σήπεται ὑπὸ τοῦ ὄμβρου·
Lemn de stejar sau de brad ce nu putrezește de ploaie.

λᾶε δὲ τοῦ ἑκάτερθεν ἐρηρέδαται δύο λευκὼ	329
λίθοι δὲ δύο λευκοὶ πρόσκεινται ἑκατέρωθεν αὐτοῦ
Albe, de-o parte și alta, mai stau două pietre proptite

ἐν ξυνοχῇσιν ὁδοῦ, λεῖος δ' ἱππόδρομος ἀμφὶς	330
ἐν ταῖς συμπτώσεσι καὶ τοῖς στενώμασι τῆς ὁδοῦ, ὁμαλὸς δὲ ἱππόδρομος χωρὶς καὶ ἐκτὸς τῆς κενώσεως,
La cotitura de drum· încolo e neted tot câmpul.

ἤ τευ σῆμα βροτοῖο πάλαι κατατεθνηῶτος,	331
ἤτινος μνημεῖον ἀνθρώπου πάλαι ἀποθανόντος,
Lemnul e poate un semn ce-arăta un mormânt în vechime

ἢ τό γε νύσσα τέτυκτο ἐπὶ προτέρων ἀνθρώπων,	332
ἢ τοῦτό γε καμπτὴρ ἦν καὶ ἐπὶ τῶν προγενεστέρων ἀνθρώπων·
Ori la asemenea-ntreceri fusese-nainte de oameni

καὶ νῦν τέρματ' ἔθηκε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς.	333
καὶ νῦν τὸ τέλος ἐποίησε δρόμου ὁ ἐνδοξότατος ταχύπους Ἀχιλλεύς·
Pus ca o țintă, cum el i-așezat și acuma de Ahile.

τῷ σὺ μάλ' ἐγχρίμψας ἐλάαν σχεδὸν ἅρμα καὶ ἵππους,	334
τούτῳ σὺ πάνυ πλησιάσας, ἔλαυνε ἐγγύθεν τοὺς ἵππους καὶ τὸ ἅρμα,
Tu într-acolo răpede-ți sirepii cu carul aproape,

αὐτὸς δὲ κλινθῆναι ἐϋπλέκτῳ ἐνὶ δίφρῳ	335
σὺ δὲ συγκάμφθητι ἐν τῷ καλῶς συνηρμοσμένῳ δίφρῳ
Însă ia seama când treci, și în chelna cea bine-mpletită

ἦκ' ἐπ' ἀριστερὰ τοῖιν· ἀτὰρ τὸν δεξιὸν ἵππον	336
ἡσύχως ἐπὶ τὰ ἀριστερὰ τούτων· τὸν δὲ δεξιὸν ἵππον
Pleacă-te-n partea cea stângă puțin și asmute,-mboldește

κένσαι ὁμοκλήσας, εἶξαί τέ οἱ ἡνία χερσίν.	337
κέντρισον βοήσας· χάλασον δὲ αὐτῷ τὰς ἡνίας ταῖς χερσί,
Calul din dreapta mereu, slăbește-i cu mânile frâul,

ἐν νύσσῃ δέ τοι ἵππος ἀριστερὸς ἐγχριμφθήτω,	338
πρὸς τὸν καμπτῆρα δέ σοι ὁ ἀριστερὸς ἵππος πλησιασάτω οὕτως,
Mână și-nghesuie atunci cu totul aproape de țintă

ὡς ἄν τοι πλήμνη γε δοάσσεται ἄκρον ἱκέσθαι	339
ὥστέ σοι τὴν ἔξωθεν περιφάνειαν τοῦ τροχοῦ δόξαι ψαύειν τῆς χοινικίδος
Calul din stânga, să pară că zbuciumul roatei strujite

κύκλου ποιητοῖο· λίθου δ' ἀλέασθαι ἐπαυρεῖν,	340
τοῦ πεποιημένου κύκλου· τῷ λίθῳ δὲ προσεγγύσαι φυλάττου,
Stă să se-atingă de semn, dar cată să nu dai de piatră,

μή πως ἵππους τε τρώσῃς κατά θ' ἅρματα ἄξῃς·	341
μήπως καὶ τοὺς ἵππους τρώσῃς, καὶ τὸ ἅρμα συντρίψῃς·
Caii să nu ți-i izbești și carul să-nțănduri, ca astfel

χάρμα δὲ τοῖς ἄλλοισιν, ἐλεγχείη δὲ σοὶ αὐτῷ	342
χαρὰ δὲ καὶ εὐφροσύνη τοῖς ἄλλοις, ὄνειδος δὲ καὶ κατήφεια σοὶ αὐτῷ
Să-nveselești pe ceilalți, iar tu să rămâi de rușine.

ἔσσεται· ἀλλὰ φίλος φρονέων πεφυλαγμένος εἶναι.	343
γένηται· ἀλλ᾽, ὦ φίλε, φρονῶν εὖ, ἔσο πεφυλαγμένος·
Fii dar cuminte, iubitul meu fiu, și păzește-te bine.

εἰ γάρ κ' ἐν νύσσῃ γε παρεξελάσῃσθα διώκων,	344
εἰ γὰρ ἐν τῷ καμπτῆρι παρέλθῃς ἐλαύνων καὶ τρέχων,
Una să știi, dacă cu caii vei trece de țintă,

οὐκ ἔσθ' ὅς κέ σ' ἕλῃσι μετάλμενος οὐδὲ παρέλθῃ,	345
οὐκ ἔστιν ὃς ἂν καταλάβῃ ἐπιπηδήσας, οὐδὲ ὑπερβῆ·
Nimenea nu te va prinde din urmă și nu te va-ntrece,

οὐδ' εἴ κεν μετόπισθεν Ἀρίονα δῖον ἐλαύνοι	346
οὐδ᾽ ἐὰν ὄπισθεν ἐλαύνῃ Ἀρείονα τὸν ἔνδοξον
Chiar dacă s-ar aținea după tine un zmeu, Arionul,

Ἀδρήστου ταχὺν ἵππον, ὃς ἐκ θεόφιν γένος ἦεν,	347
τοῦ Ἀδράστου ταχὺν ἵππον, ὃς ἐκ θεῶν εἷλκε τὸ γένος,
Calul mânat de Adrast, prăsilă din zei, ori sirepii

ἢ τοὺς Λαομέδοντος, οἳ ἐνθάδε γ' ἔτραφεν ἐσθλοί.	348
ἢ τοὺς ἵππους τοῦ Λαομέδοντος, οἳ ἐνταῦθα ἀνετράφησαν γενναῖοι.
Lui Laomedon, acei șoimuleni care-n Troia crescură.”

ὣς εἰπὼν Νέστωρ Νηλήϊος ἂψ ἐνὶ χώρῃ	349
ὣς εἰπὼν ὁ τοῦ Νηλέως Νέστωρ ὀπίσω κατὰ χώραν
Zise bătrânul așa și se dete-napoi să-și ia locul,

ἕζετ', ἐπεὶ ᾧ παιδὶ ἑκάστου πείρατ' ἔειπε.	350
ἐκάθισεν, ἐπειδὴ τῷ ἑαυτοῦ υἱῷ ἑκάστου τέλος ἐδήλωσεν, ἤγουν τὰ ἀπὸ τῆς ἐμπειρίας ἀποβησόμενον.
După ce-i spuse feciorului tot ce era mai de seamă.

Μηριόνης δ' ἄρα πέμπτος ἐΰτριχας ὁπλίσαθ' ἵππους.	351
Μηριόνης δὲ πέμπτος εὐτρέπισε τοὺς ὡραιότριχας ἵππους.
Și Merione al cincilea caii-și găti la cotigă.

ἂν δ' ἔβαν ἐς δίφρους, ἐν δὲ κλήρους ἐβάλοντο·	352
Ἀνέβησαν δὲ εἰς τοὺς δίφρους, ἐνέβαλον δὲ κλήρους,
Ei se suiră-n telegi și sorții apoi aruncară.

πάλλ' Ἀχιλεύς, ἐκ δὲ κλῆρος θόρε Νεστορίδαο	353
ἐκίνει δὲ ὁ Ἀχιλλεύς, ἐξεπήδησε δὲ ὁ κλῆρος τοῦ υἱοῦ τοῦ Νέστορος,
Sorții Ahile-i clăti și din chivără-ntâiul răsare

Ἀντιλόχου· μετὰ τὸν δ' ἔλαχε κρείων Εὔμηλος·	354
τοῦ Ἀντιλόχου· μετ᾿ αὐτὸν δὲ ἔτυχεν ὁ βασιλεὺς Εὔμηλος·
Sorțul cu numele lui Antiloh, lui Eumelos îi cade

τῷ δ' ἄρ' ἐπ' Ἀτρεΐδης δουρὶ κλειτὸς Μενέλαος,	355
ἐπ᾿ αὐτῷ δὲ ὁ τοῦ Ἀτρέως κατὰ πόλεμον ἔνδοξος Μενέλαος.
După feciorul lui Nestor, apoi lui Menelau Atride;

τῷ δ' ἐπὶ Μηριόνης λάχ' ἐλαυνέμεν· ὕστατος αὖτε	356
ἐπ᾿ αὐτῷ δὲ Μηριόνης ἔτυχεν ἐλαύνειν τοὺς ἵππους. τελευταῖος δὲ
Vin după el Merione și cel mai din urmă-i Tidide,

Τυδεΐδης ὄχ' ἄριστος ἐὼν λάχ' ἐλαυνέμεν ἵππους.	357
ὁ τοῦ Τυδέως ἐξόχως κράτιστος ὢν, ἔτυχεν ἐλαύνειν τοὺς ἵππους.
Care e neîntrecut de dibaci la mânatul telegii.

στὰν δὲ μεταστοιχί, σήμηνε δὲ τέρματ' Ἀχιλλεὺς	358
ἔστησαν δὲ κατὰ τάξιν. ἐδήλωσε δὲ τὰ τέλη τοῦ δρόμου ὁ Ἀχιλλεὺς
Toți s-așezară la rând după cum le fu sorțul. Ahile

τηλόθεν ἐν λείῳ πεδίῳ· παρὰ δὲ σκοπὸν εἷσεν	359
πόρρωθεν ἐν ὁμαλῇ πεδιάδι. ἐπίσκοπον δὲ καὶ ἐπόπτην ἐκάθισε
Țint-arăta de departe pe netedul câmp, unde puse

ἀντίθεον Φοίνικα ὀπάονα πατρὸς ἑοῖο,	360
τὸν ἰσόθεον Φοίνικα τὸν θεράποντα τοῦ ἑαυτοῦ πατρός·
Ca veghetor pe scutarul părintelui său, pe moș Fenix,

ὡς μεμνέῳτο δρόμους καὶ ἀληθείην ἀποείποι.	361
ὅπως ἐπισκοποίη καὶ μεμνημονεύοι τοῦ δρόμου καὶ τὴν ἀλήθειαν δηλοποιήσαι.
Seamă să ție de toat-alergarea să spuie-adevărul.

οἳ δ' ἅμα πάντες ἐφ' ἵπποιιν μάστιγας ἄειραν,	362
οὗτοι δὲ πάντες ἐπὶ τῶν ἵππων τὰς μάστιγας ἀνέσχον,
Toți mânătorii deodată dau cailor pocnet din bice,

πέπληγόν θ' ἱμᾶσιν, ὁμόκλησάν τ' ἐπέεσσιν	363
καὶ ἔπληξαν τοῖς λώροις, καὶ ἠπείλησαν λόγοις
Șfichiuie caii plesnind, fac gură și-i tot amenință

ἐσσυμένως· οἳ δ' ὦκα διέπρησσον πεδίοιο	364
ἐσπευσμένως· ταχέως δὲ αὐτοὶ διέτρεχον διὰ τοῦ πεδίου
Nepregetați. Telegarii îndată s-aștern pe câmpie

νόσφι νεῶν ταχέως· ὑπὸ δὲ στέρνοισι κονίη	365
πόρρω τῶν νέων συντόμως· ἐκ τῶν πτερνῶν δὲ κονιορτὸς
Repezi departe de vase. Se-nalță de jos pe sub pieptul

ἵστατ' ἀειρομένη ὥς τε νέφος ἠὲ θύελλα,	366
ἠγείρετο αἰρόμενος καθάπερ νέφος ἢ συστροφὴ μεγάλη ἀνέμου·
Cailor praful lățit ca un vifor de iute, ca norul.

χαῖται δ' ἐρρώοντο μετὰ πνοιῇς ἀνέμοιο.	367
αἱ χαῖται δὲ διεκινοῦντο ἐν ταῖς πνοαῖς τοῦ ἀνέμου.
Coamele cailor flutură-n vânt, și ca duse de vânturi

ἅρματα δ' ἄλλοτε μὲν χθονὶ πίλνατο πουλυβοτείρῃ,	368
τὰ ἅρματα δὲ, ποτὲ μὲν προσήγγυζον τῇ πολλὰ τρεφούσῃ γῇ·
Carele ba se ating de țărâna cea darnică-n hrană,

ἄλλοτε δ' ἀΐξασκε μετήορα· τοὶ δ' ἐλατῆρες	369
ποτὲ δὲ ἄνω ᾔροντο μετέωρα. οἱ ἀναβάται δὲ
Ba se ridică în aer plutind; iar în chelna telegii

ἕστασαν ἐν δίφροισι, πάτασσε δὲ θυμὸς ἑκάστου	370
ἵσταντο ἐν τοῖς δίφροις· ἔσφυζε δὲ καὶ ὑπεκινεῖτο ἡ ψυχὴ ἑκάστου
Stau mânătorii și inima-n piept fiecăruie-i bate,

νίκης ἱεμένων· κέκλοντο δὲ οἷσιν ἕκαστος	371
τῆς νίκης ἐπιθυμούντων· παρεκελεύοντο δὲ τοῖς ἑαυτῶν ἵπποις ἅπαντες·
Slava izbândei râvnind, și-ndeamnă cu țipete caii

ἵπποις, οἳ δ' ἐπέτοντο κονίοντες πεδίοιο.	372
οὗτοι δὲ ἀνύοντες ἔτρεχον διὰ τῆς πεδιάδος·
Care tot răpăie-n fugă și zboară și-nspulberă câmpul.

ἀλλ' ὅτε δὴ πύματον τέλεον δρόμον ὠκέες ἵπποι	373
ἀλλ᾽ ὁπηνίκα δὴ τὸ ἔσχατον τοῦ δρόμου ἐτέλουν οἱ ταχεῖς ἵπποι
Când telegarii ca vântul în partea din urmă se-ncură

ἂψ ἐφ' ἁλὸς πολιῆς, τότε δὴ ἀρετή γε ἑκάστου	374
εἰς τοὐπίσω ἀπὸ τῆς λευκῆς θαλάσσης, τηνικαῦτα δὴ ἑκάστου τέχνη καὶ ἀρετὴ
Oblu spre mare-napoi, fiecare-și arată vârtutea;

φαίνετ', ἄφαρ δ' ἵπποισι τάθη δρόμος· ὦκα δ' ἔπειτα	375
διεφαίνετο· ὀξὺς δὲ τοῖς ἵπποις ἐξετάθη δρόμος· ταχέως δὲ μετὰ ταῦτα
Repede caii se-ncoardă la drum și dau goană nebună.

αἳ Φηρητιάδαο ποδώκεες ἔκφερον ἵπποι.	376
ἐξέφερον καὶ παρήρχοντο αἱ ταχύποδες ἵπποι τοῦ υἱοῦ τοῦ Αἰφηρητίου.
Iepele vinteșe atunci Eumelos și-avântă-nainte,

τὰς δὲ μετ' ἐξέφερον Διομήδεος ἄρσενες ἵπποι	377
μετὰ ταύτας δὴ προέτρεχον οἱ τοῦ Διομήδους ἄρσενες ἵπποι
Dar după ele Tidide-și-aținte armăsarii din Troia,

Τρώϊοι, οὐδέ τι πολλὸν ἄνευθ' ἔσαν, ἀλλὰ μάλ' ἐγγύς·	378
οἱ Τρωικοί, οὐδέ τι πολλῷ πόρρωθεν ἦσαν, ἀλλὰ πάνυ πλησίον·
Nu le slăbește prea mult, ci din urmă de scurt le tot ține;

αἰεὶ γὰρ δίφρου ἐπιβησομένοισιν ἐΐκτην,	379
ἀεὶ γὰρ ἐοίκεσαν ἐπιβησομένοις τοὺς ὀχήματος·
Caii se-ndeasă, de parcă stau gata să sară-n teleagă,

πνοιῇ δ' Εὐμήλοιο μετάφρενον εὐρέε τ' ὤμω	380
ὑπὸ τῆς πνοῆς δὲ τὰ τοῦ Εὐμήλου μετάφρενα, καὶ τοὺς πλατεῖς ὤμους
Și cu suflarea în umere late încălzesc pe Eumelos,

θέρμετ'· ἐπ' αὐτῷ γὰρ κεφαλὰς καταθέντε πετέσθην.	381
ἐθερμαίνοντο. ἐπ᾿ αὐτῷ γὰρ καταθέντες τὰς κεφαλὰς ἔτρεχον.
Botul așa ei la fug-amândoi își băgaseră-ntr-însul.

καί νύ κεν ἢ παρέλασσ' ἢ ἀμφήριστον ἔθηκεν,	382
καὶ δὴ ἢ παρῆλθεν ἄν, ἢ ἀμφισβητήσιμον ἐποίησεν,
Și Diomede cu caii l-ar fi întrecut pe Eumelos

εἰ μὴ Τυδέος υἷϊ κοτέσσατο Φοῖβος Ἀπόλλων,	383
εἰ μὴ εἰ τῷ υἱῷ τοῦ Τυδέως ὠργίσθη Ἀπόλλων ὁ καθαρός,
Ori s-arăta deopotrivă cu el, dacă Febos Apolon

ὅς ῥά οἱ ἐκ χειρῶν ἔβαλεν μάστιγα φαεινήν.	384
ὃς δὴ ἐξέβαλεν ἐκ τῶν χειρῶν αὐτοῦ τὴν λαμπρὰν μάστιγα·
N-avea mânie pe el și nu-i zbura biciul din mână.

τοῖο δ' ἀπ' ὀφθαλμῶν χύτο δάκρυα χωομένοιο,	385
τούτου δ᾽ ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν ἐχέοντο δάκρυα ὀργιζομένου καὶ λυπουμένου·
Lacrimi din ochi, de necaz, i se scurseră lui Diomede,

οὕνεκα τὰς μὲν ὅρα ἔτι καὶ πολὺ μᾶλλον ἰούσας,	386
διότι τὰς μὲν ἑώρα ἔτι πολλῷ μᾶλλον προϊούσας·
Dacă văzu el că iepele aleargă mai iute-nainte

οἳ δέ οἱ ἐβλάφθησαν ἄνευ κέντροιο θέοντες.	387
οὗτοι δὲ χείρονες γεγόνασιν ἄνευ κέντρου καὶ μάστιγος τρέχοντες,
Și că-i slăbiră la fug-armăsarii, lipsindu-le biciul.

οὐδ' ἄρ' Ἀθηναίην ἐλεφηράμενος λάθ' Ἀπόλλων	388
οὐδὲ ἔλαθε τὴν Ἀθηνᾶν ὁ Ἀπόλλων βλάψας ἀδίκως
Palas Atena ia seama cum renghiul Apolon îi joacă

Τυδεΐδην, μάλα δ' ὦκα μετέσσυτο ποιμένα λαῶν,	389
τὸν τοῦ Τυδέως· ταχέως δὲ πᾶν ἐφώρμησεν ἐπὶ τὸν βασιλέα τοῦ στρατοῦ,
Lui Diomede Tidid și grabnic ea merse la dânsul,

δῶκε δέ οἱ μάστιγα, μένος δ' ἵπποισιν ἐνῆκεν·	390
ἔδωκε δὲ αὐτῷ τὴν μάστιγα, προθυμίαν δὲ τοῖς ἵπποις ἐνέβαλεν·
Biciul îi dă înapoi și-i încintă la fug-armăsarii.

ἣ δὲ μετ' Ἀδμήτου υἱὸν κοτέουσ' ἐβεβήκει,	391
αὕτη δὲ ἐπὶ τὸν υἱὸν τοῦ Ἀδμήτου ἐπορεύθη μνησικακοῦσα,
După Eumelos aleargă pe urmă pornită zeița,

ἵππειον δέ οἱ ἦξε θεὰ ζυγόν· αἳ δέ οἱ ἵπποι	392
συνέτριψε δὲ αὐτοῦ τὸν τῶν ἵππων ζυγὸν ἡ θεά, αἱ ἵπποι δ᾽ αὐτῷ
Iepelor hamul le sfarmă, iar ele la dreapta, la stânga

ἀμφὶς ὁδοῦ δραμέτην, ῥυμὸς δ' ἐπὶ γαῖαν ἐλύσθη.	393
ἔξω τῆς προκειμένης ὁδοῦ ἔδραμον, τὸ ξύλον δὲ τὸ ἀπὸ τοῦ δίφρου μέχρι τοῦ ζυγοῦ διῆκον ἐπὶ τὴν γῆν κατέπεσεν,
Sar speriate amândouă și oiștea cade pe țărnă

αὐτὸς δ' ἐκ δίφροιο παρὰ τροχὸν ἐξεκυλίσθη,	394
αὐτὸς δὲ ἐκ τοῦ ὀχήματος ἐπὶ τὸν τροχὸν κατηνέχθε
Și se prăvale din chelnă Eumelos alături de roată.

ἀγκῶνάς τε περιδρύφθη στόμα τε ῥῖνάς τε,	395
καὶ τοὺς ἀγκῶνας κατεξέσθη, καὶ τὸ στόμα, καὶ τὰς ῥῖνας,
Sângeră pielea-i julită la gură, la nas și la coate,

θρυλίχθη δὲ μέτωπον ἐπ' ὀφρύσι· τὼ δέ οἱ ὄσσε	396
ἐθραύσθη δὲ τὸ μέτωπον ἐπὶ ταῖς ὀφρύσιν, οἱ ὀφθαλμοὶ δὲ αὐτοῦ
Sângeră pe la sprâncene și fruntea-i jupită, și plânsul

δακρυόφι πλῆσθεν, θαλερὴ δέ οἱ ἔσχετο φωνή.	397
δακρύων ἐπλήσθησαν, ἡ σύντονος δὲ καὶ μεγάλη αὐτοῦ φωνὴ κατεσχέθη·
Îl podidește pe ochi și glasu-i vârtos i se stinge.

Τυδεΐδης δὲ παρατρέψας ἔχε μώνυχας ἵππους,	398
ὁ τοῦ Τυδέως δὲ παρακλίνας ἤλαυνε τοὺς μονώνυχας ἵππους,
Caii pe-alături cotind și-i asmute Tidid și departe

πολλὸν τῶν ἄλλων ἐξάλμενος· ἐν γὰρ Ἀθήνη	399
πολλῷ τῶν ἄλλων προτρέχων· ἡ γὰρ Ἀθηνᾶ
Lasă îndărăt pe ceilalți, că Palas Atena-i îmboldește

ἵπποις ἧκε μένος καὶ ἐπ' αὐτῷ κῦδος ἔθηκε.	400
ἐνέβαλε προθυμίαν τοῖς ἵπποις· καὶ δόξαν ἐπέθηκεν αὐτῷ·
Caii la drum și pe el îl ajută să-ncingă mărirea.

τῷ δ' ἄρ' ἐπ' Ἀτρεΐδης εἶχε ξανθὸς Μενέλαος.	401
ἐπὶ τούτῳ δὲ ἤλαυνεν ὁ τοῦ Ἀτρέως ξανθός Μενέλαος·
După viteazul Tidid mâna roșcovanul Menelau,

Ἀντίλοχος δ' ἵπποισιν ἐκέκλετο πατρὸς ἑοῖο·	402
ὁ Ἀντίλοχος δὲ τοῖς ἵπποις παρεκελεύσατο τοῦ ἑαυτοῦ πατρός.
Însă din urm-Antiloh silea telegarii lui Nestor·

ἔμβητον καὶ σφῶϊ· τιταίνετον ὅττι τάχιστα.	403
προχωρεῖτε καὶ ὑμᾶς αὐτοὺς ἐκτείνεται πάνυ ταχύτητα.
„Dați înainte și voi, v-așterneți cu toată iuțeala,

ἤτοι μὲν κείνοισιν ἐριζέμεν οὔ τι κελεύω	404
ἐκείνοις μὲν ἁμιλλᾶσθαι οὐδαμῶς ἐπιτάττω,
Nu vă dau zor nicidecum să vă-ntreceți la goană cu caii

Τυδεΐδεω ἵπποισι δαΐφρονος, οἷσιν Ἀθήνη	405
τοῖς ἵπποις τοῦ συνετοῦ υἱοῦ τοῦ Τυδέως· οἷστισιν ἡ Ἀθηνᾶ
Lui Diomede Tidid, căci Palas Atena, ea însăși

νῦν ὤρεξε τάχος καὶ ἐπ' αὐτῷ κῦδος ἔθηκεν·	406
νῦν παρέσχετο ταχυτῆτα, καὶ ἐπέθηκεν αὐτῷ δόξαν.
Văd că le dă repejune și-ajută să biruie dânsul.

ἵππους δ' Ἀτρεΐδαο κιχάνετε, μὴ δὲ λίπησθον,	407
τοὺς ἵππους δὲ τοῦ υἱοῦ τοῦ Ἀτρέως καταλάβετε, μηδὲ ἀπολειφθῆτε·
Caii mânați de Menelau încalte sosiți-i din urmă

καρπαλίμως, μὴ σφῶϊν ἐλεγχείην καταχεύῃ	408
ταχέως, μήποθ' ὑμῖν ὄνειδος καὶ μέμψιν καταχέῃ
Repede, nu vă lăsați să vă facă cumva de rușine

Αἴθη θῆλυς ἐοῦσα· τί ἢ λείπεσθε φέριστοι;	409
ἡ Αἴθη θῆλυς καὶ φορβὰς οὖσα· τὶ δὴ ὑστερίζετε, ὦ βέλτιστοι;
Murga, o iapă fiind, pe voi mai dihai în putere.

ὧδε γὰρ ἐξερέω, καὶ μὴν τετελεσμένον ἔσται·	410
οὕτω γὰρ λέξω, καὶ τετελεσμένον δήπουθεν ἔσται·
Eu de-nainte vă spun și spusa mea fi-va-mplinită·

οὐ σφῶϊν κομιδὴ παρὰ Νέστορι ποιμένι λαῶν	411
οὐχ ὑμῖν ἐπιμέλεια καὶ φροντὶς παρὰ Νέστορι τῷ βασιλεῖ τῶν λαῶν
N-o să vă deie nutreț stăpânul, părintele-mi Nestor,

ἔσσεται, αὐτίκα δ' ὔμμε κατακτενεῖ ὀξέϊ χαλκῷ,	412
ἔσται· παραχρῆμα γὰρ ὑμᾶς ἀποκτενεῖ σιδήρῳ ὀξεῖ καὶ τμητικῷ,
Ba dimpotrivă, pe loc vă va da lovitură de moarte,

αἴ κ' ἀποκηδήσαντε φερώμεθα χεῖρον ἄεθλον.	413
ἐὰν ἀφροντιστήσαντες λάβωμεν φαῦλον καὶ εὐτελὲς ἔπαθλον.
Dacă veți fi lăsători și avea-vom răsplată mai mică.

ἀλλ' ἐφομαρτεῖτον καὶ σπεύδετον ὅττι τάχιστα·	414
ἀλλ᾽ ἐπιδιώκετε, καὶ ἐπειγόμενοι τρέχετε πάνυ ταχέως·
Hai dar vă dați dup-Atrid și vă sprinteniți mai în grabă.

ταῦτα δ' ἐγὼν αὐτὸς τεχνήσομαι ἠδὲ νοήσω	415
ταῦτα δὲ ἐγὼ αὐτὸς μηχανήσομαι, καὶ ἐπινοήσω,
Voi dibăci și eu una din parte-mi acum, o să caut

στεινωπῷ ἐν ὁδῷ παραδύμεναι, οὐδέ με λήσει.	416
παρεισδῦναι εἰς τὸ στένωμα τῆς ὁδοῦ, οὐδὲ λαθεῖν με δυνήσεται.
Fără de greș să mă furiș pe-alături de el la strâmtoare.”

ὣς ἔφαθ', οἳ δὲ ἄνακτος ὑποδείσαντες ὁμοκλὴν	417
οὕτως εἶπεν· οὗτοι δὲ φοβηθέντες τὴν τοῦ βασιλέως ἀπειλήν,
Zise, iar caii de gura stăpânului lor se temură

μᾶλλον ἐπιδραμέτην ὀλίγον χρόνον· αἶψα δ' ἔπειτα	418
μᾶλλον ἐπέδραμον ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ. ταχέως δὲ μετὰ ταῦτα
Și o bucat-alergară mai iute, când iată-nainte-i

στεῖνος ὁδοῦ κοίλης ἴδεν Ἀντίλοχος μενεχάρμης.	419
τὸ στένωμα τῆς κοίλης ὁδοῦ ἐθεάσατο ὁ ἀνδρεῖος καὶ καρτερικὸς ἐν τῇ μάχῃ Ἀντίλοχος.
Fătul lui Nestor în cale văzu o strâmtoare adâncată,

ῥωχμὸς ἔην γαίης, ᾗ χειμέριον ἀλὲν ὕδωρ	420
ῥύαξ καὶ σχίσμα ἦν γῆς, ἐν ᾧ χειμῶνος ὕδωρ ἀθροισθὲν
Unde stătutele ape ale iernii mâncară pământul

ἐξέρρηξεν ὁδοῖο, βάθυνε δὲ χῶρον ἅπαντα·	421
διέκοψε καὶ κατέσπασε τὴν ὁδόν, ἐβάθυνε δὲ πάντα τὸν τόπον.
Și-l desfundară, și-ntreg îl scobiră de ajunse-o rovină.

τῇ ῥ' εἶχεν Μενέλαος ἁματροχιὰς ἀλεείνων.	422
ἐκεῖσε δὴ ἤλαυνεν ὁ Μενέλαος φυλαττόμενος τὸ τρέχειν ἅμα·
Fuga-și-ncetină acolo Menelau de teama ciocnirii;

Ἀντίλοχος δὲ παρατρέψας ἔχε μώνυχας ἵππους	423
ὁ Ἀντίλοχος δὲ παρακλίνας ἤλαυνεν τοὺς μονώνυχας ἵππους
Fiul lui Nestor atunci cotește puțin cu teleaga

ἐκτὸς ὁδοῦ, ὀλίγον δὲ παρακλίνας ἐδίωκεν.	424
ἔξω τῆ ὁδοῦ· ὀλίγον δὲ παρατρέψας ἔτρεχεν,
Dându-se-n lături din drum și apoi năvălește-nainte.

Ἀτρεΐδης δ' ἔδεισε καὶ Ἀντιλόχῳ ἐγεγώνει·	425
ὁ τοῦ Ἀτρέως δὲ ἐφοβήθη, καὶ τῷ Ἀντιλόχῳ ἐφώνει
Asta pe-Atrid l-înspăimântă și-ncepe cu gura la dânsul·

Ἀντίλοχ' ἀφραδέως ἱππάζεαι, ἀλλ' ἄνεχ' ἵππους·	426
ὦ Ἀντίλοχε ἀπερισκέπτως (ἀπείρως) ἱππάζῃ καὶ τρέχεις· ἀλλ᾽ ἄνω ἔχε τοὺς ἵππους
„Nu mai mâna nebunește,-Antiloh, mai agale, oprește.

στεινωπὸς γὰρ ὁδός, τάχα δ' εὐρυτέρη παρελάσσαι·	427
καὶ μὴ ἐπίκεισο· στενὴ γὰρ ἡ ὁδός, ταχέως δὲ ἐν τῇ πλατυτέρᾳ παρελεύσῃ·
Calea e-ngustă; poți trece-nainte la larg mai încolo,

μή πως ἀμφοτέρους δηλήσεαι ἅρματι κύρσας.	428
μήπως ἀμφοτέρους βλάψῃς τῷ ἅρματι προσκρούσας καὶ συρράξας συμπεσών·
Vezi să nu dăm de bucluc, dacă vii peste mine cu carul.”

ὣς ἔφατ', Ἀντίλοχος δ' ἔτι καὶ πολὺ μᾶλλον ἔλαυνε	429
οὕτως εἶπεν. Ἀντίλοχος δ' ἔτι πολλῷ μᾶλλον ἤλαυνε,
Astfel îi strigă, dar el dă tot mai vârtos înainte

κέντρῳ ἐπισπέρχων ὡς οὐκ ἀΐοντι ἐοικώς.	430
τῇ μάστιγι ἐπιταχύνων, ὥσπερ ὅμοιος μηδὲν ἀκούοντι·
Caii cu biciul grăbind, și se face că nici nu-l aude.

ὅσσα δὲ δίσκου οὖρα κατωμαδίοιο πέλονται,	431
ὅσα δέ εἰσι τὰ τοῦ δίσκου ὁρμήματα, ὃν ἀφιᾶσιν ἄνωθεν ἐκ τῶν ὤμων,
Tocmai cât bate un disc – rotocolul de piatră la jocuri –

ὅν τ' αἰζηὸς ἀφῆκεν ἀνὴρ πειρώμενος ἥβης,	432
ὃν ἔρριψεν ἀνὴρ νέος πεῖραν λαμβάνων τῆς ἑαυτοῦ ἐφηβίας,
Care-i zvârlit peste umăr de-un tânăr, când cearcă puterea-i,

τόσσον ἐπιδραμέτην· αἳ δ' ἠρώησαν ὀπίσσω	433
τοσοῦτον ἐπέδραμον· αἱ ἵπποι δὲ ὑπεχώρησαν εἰς τοὐπίσω καὶ ἀπελείφθησαν,
Merse pe-atâta ’nainte Antiloh, și rămase în urmă

Ἀτρεΐδεω· αὐτὸς γὰρ ἑκὼν μεθέηκεν ἐλαύνειν	434
τοῦ υἱοῦ τοῦ Ἀτρέως· αὐτὸς γὰρ ἐθελουσίως μεθῆκε τὸ συντόνως τρέχειν,
Craiul Menelau Atride, căci goana slăbi de la sine,

μή πως συγκύρσειαν ὁδῷ ἔνι μώνυχες ἵπποι,	435
μήπως συμπέσειεν καὶ προσκρούσειεν ἐν τῇ ὁδῷ οἱ μονώνυχες ἵπποι,
Teamă fiindu-i să nu se ciocnească pe drum telegarii,

δίφρους τ' ἀνστρέψειαν ἐϋπλεκέας, κατὰ δ' αὐτοὶ	436
καὶ τὰ ὀχήματα καταρρίψειεν τὰ καλῶς ἡρμοσμένα, καὶ αὐτοὶ
Carele bine ’mpletite să nu se răstoarne și dânșii

ἐν κονίῃσι πέσοιεν ἐπειγόμενοι περὶ νίκης.	437
καταπέσειεν ἐν τῇ κόνει, σπεύδοντες ἕνεκα νίκης.
Valmeș să cadă prin colb în graba ce-aveau de-a se-ntrece.

τὸν καὶ νεικείων προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·	438
πρὸς τοῦτον δὲ καὶ λοιδορῶν εἶπεν ὁ πυρόχρους Μενέλαος·
Craiul Menelau atunci se răsti la feciorul lui Nestor·

Ἀντίλοχ' οὔ τις σεῖο βροτῶν ὀλοώτερος ἄλλος·	439
ὦ Ἀντίλοχε, οὐδεὶς ἄλλος τῶν ἀνθρώπων ἐστὶν ὀλεθρίου αἰτιώτερος σοῦ·
„Mai ticălos, Antiloh, nu-i nimenea altul ca tine.

ἔρρ', ἐπεὶ οὔ σ' ἔτυμόν γε φάμεν πεπνῦσθαι Ἀχαιοί.	440
ἄπιθι μετὰ φθορᾶς, ἐπειδὴ οὐκ ἀληθῶς σε οἰόμεθα οἱ Ἕλληνες φρόνιμον εἶναι·
Cară-te, piei! Pe nedrept te țineam de cuminte cu toții,

ἀλλ' οὐ μὰν οὐδ' ὧς ἄτερ ὅρκου οἴσῃ ἄεθλον.	441
οὐ μὴν ἀλλὰ μὴν οὕτως ἄνευ ὅρκου λήψῃ τὸ ἔπαθλον·
Dar și așa nu iei plata ce vrei, jurământul alege.”

ὣς εἰπὼν ἵπποισιν ἐκέκλετο φώνησέν τε·	442
οὕτως εἰπὼν τοῖς ἵπποις παρεκελεύσατο καὶ εἶπε·
Astfel îi zice și-ncepe cu strigăte caii să-și mâne·

μή μοι ἐρύκεσθον μὴ δ' ἕστατον ἀχνυμένω κῆρ.	443
μή μοι κωλύεσθε, μηδὲ ἵστασθε λυπούμενοι κατὰ ψυχήν·
„Caii mei, nu zăboviți și nu stați pe loc de mâhnire;

φθήσονται τούτοισι πόδες καὶ γοῦνα καμόντα	444
φθάσουσιν ἀσθενήσαντες οἱ πόδες καὶ τὰ γόνατα τούτοις
Mai înainte ca voi i-or cădea de genunchi și picioare

ἢ ὑμῖν· ἄμφω γὰρ ἀτέμβονται νεότητος.	445
ἢ ὑμῖν, ἀμφότεροι γὰρ στέρονται νεότητος.
Caii ce v-au întrecut, că-s doar niște gloabe bătrâne.”

ὣς ἔφαθ', οἳ δὲ ἄνακτος ὑποδείσαντες ὁμοκλὴν	446
οὕτως εἶπεν· οὗτοι δὲ τὴν τοῦ βασιλέως φοβηθέντες ἀπειλήν,
Asta grăi, și de teama stăpânului ei alergară

μᾶλλον ἐπιδραμέτην, τάχα δέ σφισιν ἄγχι γένοντο.	447
μᾶλλον ἐπέδραμον, ταχέως δὲ πλησίον αὐτῶν ἐγένοντο·
Și mai de zor și ajunseră aproape de roibii lui Nestor.

Ἀργεῖοι δ' ἐν ἀγῶνι καθήμενοι εἰσορόωντο	448
οἱ Ἕλληνες δὲ ἐν τῷ τοῦ ἀγῶνος τόπῳ καθήμενοι ἐθεῶντο
Stau la priveliște Aheii și toți urmăreau alergarea

ἵππους· τοὶ δὲ πέτοντο κονίοντες πεδίοιο.	449
τοὺς ἵππους· οὗτοι δὲ ἔτρεχον σπεύδοντες διὰ τῆς πεδιάδος.
Cailor, care zburau și colb ridicau pe câmpie.

πρῶτος δ' Ἰδομενεὺς Κρητῶν ἀγὸς ἐφράσαθ' ἵππους·	450
πρῶτος δὲ ὁ Ἰδομενεὺς ὁ στρατηγὸς τῶν Κρητῶν ἐνόησε τοὺς ἵππους·
Idomeneu mai întâi zări telegarii de unde

ἧστο γὰρ ἐκτὸς ἀγῶνος ὑπέρτατος ἐν περιωπῇ·	451
ἐκάθητο γὰρ ἐκτὸς τῶν ἄλλων ἄνωθι ἐν ὑψηλῷ τόπῳ.
Sta singuratic mai sus de ceilalți, pe-o-nălțime.

τοῖο δ' ἄνευθεν ἐόντος ὁμοκλητῆρος ἀκούσας	452
τούτου δὲ πόρρωθεν ὄντος τοῦ ἀπειλοῦντος καὶ παρακελευομένου ἀκούσας
Strigătul celui dintâi de departe auzi și de-acolo

ἔγνω, φράσσατο δ' ἵππον ἀριπρεπέα προὔχοντα,	453
ἐνόησεν, ἐθεάσατο δὲ τὸν διάδηλον, καὶ ἐπίσημον ἵππον προβαίνοντα,
El cunoscu pe Tidid și-un cal arătos înainte;

ὃς τὸ μὲν ἄλλο τόσον φοῖνιξ ἦν, ἐν δὲ μετώπῳ	454
ὃς τὸ μὲν ἄλλο σῶμα πυρρὸς τῷ χρώματι ἦν, ἐν τῷ μετώπῳ δὲ
Calul în totul e roib, și numai în mijlocul frunții

λευκὸν σῆμα τέτυκτο περίτροχον ἠΰτε μήνη.	455
σημεῖον λευκὸν ἦν περιφερὲς ὥσπερ σελήνη.
Poartă un semn ca zăpada de alb și rotund ca și luna.

στῆ δ' ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν·	456
ἔστη δὲ ὀρθός, καὶ λόγον ἐν τοῖς Ἕλλησιν εἶπεν·
Idomeneus se scoală-n picioare și-Aheilor zice·

ὦ φίλοι Ἀργείων ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντες	457
ὦ φίλοι ἡγεμόνες τῶν Ἑλλήνων καὶ βασιλεῖς,
„Scumpilor mei căpitani și Domni peste oastea din Argos,

οἶος ἐγὼν ἵππους αὐγάζομαι ἦε καὶ ὑμεῖς;	458
μόνος ἐγὼ τοὺς ἵππους ὁρῶ, ἢ καὶ ὑμεῖς;
Oare zăresc numai eu? Ori și voi deslușiți telegarii?

ἄλλοι μοι δοκέουσι παροίτεροι ἔμμεναι ἵπποι,	459
ἄλλοι μοι δοκοῦσι πρότεροι εἶναι ἵπποι,
Pare că-s alții acei care acuma ieșiră-nainte

ἄλλος δ' ἡνίοχος ἰνδάλλεται· αἳ δέ που αὐτοῦ	460
ἄλλος δὲ ἀναβάτης ἔοικεν· αὗται δέ που
Și mânătorul se pare că-i altul; de-o piedică poate

ἔβλαβεν ἐν πεδίῳ, αἳ κεῖσέ γε φέρτεραι ἦσαν·	461
ἐβλάβησαν ἐν τῷ πεδίῳ, αἵτινες κρείσσονες ἦσαν ἐκεῖσε·
Deteră iepele care-adineauri erau mai în frunte,

ἤτοι γὰρ τὰς πρῶτα ἴδον περὶ τέρμα βαλούσας,	462
ταύτας μὲν γὰρ τὸ πρῶτον ἐθεασάμην παρὰ τὸν καμπτῆρα ἐλθούσας,
Doar le văzusem atunci când trunchiul de lemn ocoliră,

νῦν δ' οὔ πῃ δύναμαι ἰδέειν· πάντῃ δέ μοι ὄσσε	463
νῦν δὲ οὐδαμοῦ δύναμαι ἰδεῖν. πανταχόσε δέ μοι οἱ ὀφθαλμοὶ
Nu pot acum să le văd, deși eu le caut cu ochii

Τρωϊκὸν ἂμ πεδίον παπταίνετον εἰσορόωντι·	464
κατὰ τὸ Τρωικὸν πεδίον περιβλέπουσι θεωμένῳ.
Peste tot câmpul troian; ele nu se zăresc nicăirea.

ἦε τὸν ἡνίοχον φύγον ἡνία, οὐδὲ δυνάσθη	465
ἢ τὸν ἡνίοχον ἔφυγον αἱ ἡνίαι, οὐδὲ ἠδυνήθη
I-o fi scăpat mânătorului frâul la-ncunjurul țintei,

εὖ σχεθέειν περὶ τέρμα καὶ οὐκ ἐτύχησεν ἑλίξας·	466
καλῶς κατασχεῖν παρὰ τὸν καμπτῆρα, καὶ ἀπέτυχε τοῦ ἑλίξαι καὶ συστρέψαι τοὺς ἵππους·
N-o fi putut să le-nfrâne și n-avu noroc la cotire,

ἔνθά μιν ἐκπεσέειν ὀΐω σύν θ' ἅρματα ἆξαι,	467
ἐκεῖ αὐτὸν ἐκπεσεῖν ὑπολαμβάνω, καὶ τὰ ἅρματα συντρίψαι.
Și-o fi căzut el acolo și carul izbit i se sparse,

αἳ δ' ἐξηρώησαν, ἐπεὶ μένος ἔλλαβε θυμόν.	468
αὗται δὲ ἔξω τοῦ δρόμου ὥρμησαν, ἐπειδὴ προθυμία ἐπεγένετο τῇ ψυχῇ·
Iepele apoi, luând razna, s-ar fi abătut pe câmpie.

ἀλλὰ ἴδεσθε καὶ ὔμμες ἀνασταδόν· οὐ γὰρ ἔγωγε	469
ἀλλὰ θεάσασθε καὶ ὑμεῖς ἀναστάντες, οὐ γὰρ ἐγὼ
Dar vă sculați și-aruncați o privire și voi, că din parte-mi

εὖ διαγιγνώσκω· δοκέει δέ μοι ἔμμεναι ἀνὴρ	470
καλῶς διακρίνω. δοκεῖ δέ μοι εἶναι ἀνὴρ
Nu sunt de tot dumerit; îmi pare că-n față e unul

Αἰτωλὸς γενεήν, μετὰ δ' Ἀργείοισιν ἀνάσσει	471
τὸ γένος Αἰτωλὸς βασιλεὺς δὲ ἐν τοῖς Ἕλλησιν,
Care-i Etol după neam, căpetenie-n oastea din Argos,

Τυδέος ἱπποδάμου υἱὸς κρατερὸς Διομήδης.	472
ὁ υἱὸς τοῦ ἱππικοῦ καὶ πολεμικοῦ Τυδέως ὁ ὀχυρὸς καὶ ἀνδρεῖος Διομήδης.
Cel din Tideu odrăslit, puternicul domn Diomede.”

τὸν δ' αἰσχρῶς ἐνένιπεν Ὀϊλῆος ταχὺς Αἴας·	473
τοῦτον δὲ αἰσχρῶς καὶ ἀναιδῶς ἐλοιδόρησεν ὁ τοῦ Ὀϊλέως ταχύπους Αἴας.
Aias Oilidul atunci sări cu ocară la dânsul·

Ἰδομενεῦ τί πάρος λαβρεύεαι; αἳ δέ τ' ἄνευθεν	474
ὦ Ἰδομενεῦ, τί πρὸ καιροῦ λάβρως καὶ ἀπερισκέπτως λαλεῖς· αὗται γὰρ πόρρωθεν
„Idomeneu, oare ce te grăbești să ne torni la palavre?

ἵπποι ἀερσίποδες πολέος πεδίοιο δίενται.	475
αἱ ἵπποι αἱ ταχύποδες διὰ τοῦ μεγάλου πεδίου τρέχουσιν·
Iată că iepele-n zbor tot vin de pe câmp, de departe.

οὔτε νεώτατός ἐσσι μετ' Ἀργείοισι τοσοῦτον,	476
οὔτε νέος ὑπάρχεις ἐν τοῖς Ἕλλησι τοσοῦτον, ὥστε τὰ πολλῷ πόρρω ὁρᾷν,
Nici cel mai tânăr nu ești în rândul argiilor noștri,

οὔτέ τοι ὀξύτατον κεφαλῆς ἐκδέρκεται ὄσσε·	477
οὔτε σοι ὀξύτατα καὶ τμητικώτατα ἐκ τῆς κεφαλῆς βλέπουσιν οἱ ὀφθαλμοί.
Nici nu ți-s ochii cu mult mai ageri cumva la vedere,

ἀλλ' αἰεὶ μύθοις λαβρεύεαι· οὐδέ τί σε χρὴ	478
ἀλλ' ἀεὶ λόγοις ἀχρήστως λαλεῖς· οὐδαμῶς δέ σε δεῖ
Numai în dodii din gură tot dondăi și nu se cuvine

λαβραγόρην ἔμεναι· πάρα γὰρ καὶ ἀμείνονες ἄλλοι.	479
ἀπαίδευτον ἐν τῷ λέγειν εἶναι· πάρεισι γὰρ καὶ ἄλλοι βελτίονες,
Gureș să fii, că sunt oameni pe-aici mai de seamă ca tine.

ἵπποι δ' αὐταὶ ἔασι παροίτεραι, αἳ τὸ πάρος περ,	480
αἱ ἵπποι δέ εἰσιν ἔμπροσθεν, αἱ καὶ πρότερον ἦσαν
Vezi telegarii din frunte-s aceiași acum ca ’nainte,

Εὐμήλου, ἐν δ' αὐτὸς ἔχων εὔληρα βέβηκε.	481
τοῦ Εὐμήλου. αὐτὸς δὲ ἐμβέβηκε κατέχων τὰς ἡνίας.
Însuși Eumelos stă-n car și-i poartă cu frâul în mână.”

τὸν δὲ χολωσάμενος Κρητῶν ἀγὸς ἀντίον ηὔδα·	482
πρὸς τοῦτον δὲ ὀργισθεὶς ὁ στρατηγὸς τῶν Κρητῶν ἐξεναντίας ἔλεγεν·
Îns-al Cretanilor Domn zborșindu-se-așa i-a plătit-o·

Αἶαν νεῖκος ἄριστε κακοφραδὲς ἄλλά τε πάντα	483
ὦ Αἶαν, ἐν τῷ φιλονεικεῖν κράτιστε, κακῶς ἐπιλογιζόμενε, καὶ κατὰ πάντα τ᾿ ἄλλα
„Răutăciosule, veșnic întâiul la sfezi, dar în toate

δεύεαι Ἀργείων, ὅτι τοι νόος ἐστὶν ἀπηνής.	484
τυγχάνεις ἡττώμενος τῶν Ἑλλήνων, καθότι σοι νοῦς ὑπάρχει ὠμὸς καὶ μωρός·
Cel mai din urmă-ntre-Ahei, că ești inimă acră din fire.

δεῦρό νυν ἢ τρίποδος περιδώμεθον ἠὲ λέβητος,	485
ἄγε νῦν συνθώμεθα ἢ περὶ τρίποδος ἢ λέβητος,
Hai dacă vrei să ne prindem pe-un vas, un triped, o căldare,

ἴστορα δ' Ἀτρεΐδην Ἀγαμέμνονα θείομεν ἄμφω,	486
μάρτυρα δὲ ποιησώμεθα ἀμφότεροι Ἀγαμέμνονα τὸν υἱὸν τοῦ Ἀτρέως,
Și să ne judece pe amândoi Agamemnon, să spuie

ὁππότεραι πρόσθ' ἵπποι, ἵνα γνώῃς ἀποτίνων.	487
ὁπότεραι (ὁποῖαι) ἵπποι εἰσὶν ἔμπροσθεν, ἵνα γνῷς ἀποδιδοὺς καὶ ζημιούμενος.
Care sunt caii dintâi ca s-o știi și să fii păgubașul.”

ὣς ἔφατ', ὄρνυτο δ' αὐτίκ' Ὀϊλῆος ταχὺς Αἴας	488
οὕτως εἶπε· διανέστη δὲ παραχρῆμα ὁ ταχύπους Αἴας τοῦ Ὀϊλέως
Zice, și iutele Aias Oilidul pe loc se ridică

χωόμενος χαλεποῖσιν ἀμείψασθαι ἐπέεσσι·	489
πάνυ ὀργιζόμενος δεινοῖς χαλεποῖς λόγοις ἀποκρίνασθαι·
Plin de mânie, și-i gat-a răspunde cu vorbe mai grele.

καί νύ κε δὴ προτέρω ἔτ' ἔρις γένετ' ἀμφοτέροισιν,	490
καὶ δὴ προσωτέρω ἐχώρησεν ἂν ἀμφοτέροις ἡ φιλονεικία,
Ar fi ținut încă mult cicălirea-ntre ei dacă-ndată

εἰ μὴ Ἀχιλλεὺς αὐτὸς ἀνίστατο καὶ φάτο μῦθον·	491
εἰ μὴ αὐτὸς ὁ Ἀχιλλεὺς ἀνέστη καὶ εἶπε λόγον.
Nu se scula să-i împace luându-i cu binele Ahile·

μηκέτι νῦν χαλεποῖσιν ἀμείβεσθον ἐπέεσσιν	492
μηκέτι νῦν ἀποκρίνεσθε λόγοις χαλεποῖς καὶ δεινοῖς,
„Aias și Idomeneu, cu grele cuvinte de-ocară

Αἶαν Ἰδομενεῦ τε κακοῖς, ἐπεὶ οὐδὲ ἔοικε.	493
ὦ Αἶαν, καὶ Ἰδομενεῦ, ἐπαχθέσι καὶ βλαβεροῖς, οὐ γὰρ προσήκει·
Nu vă mai batjocuriți; destul dar, că nu vi se cade.

καὶ δ' ἄλλῳ νεμεσᾶτον ὅτις τοιαῦτά γε ῥέζοι.	494
καὶ δὴ καὶ ἄλλῳ μέμφεσθε, ὅστις τοιαῦτά γε πράττοι,
Voi și pe altul ați fi supărați, dacă astfel ar face.

ἀλλ' ὑμεῖς ἐν ἀγῶνι καθήμενοι εἰσοράασθε	495
ἀλλ᾽ ὑμεῖς ἐν τῷ ἀγῶνι καθήμενοι θεᾶσθε
Stați la priveliște-aici și cu noi urmăriți alergarea

ἵππους· οἳ δὲ τάχ' αὐτοὶ ἐπειγόμενοι περὶ νίκης	496
τοὺς ἵππους, οὗτοι δὲ ταχέως αὐτοὶ σπεύδοντες ἕνεκα νίκης
Cailor; doar în curând veni-vor încoace ei singuri

ἐνθάδ' ἐλεύσονται· τότε δὲ γνώσεσθε ἕκαστος	497
δεῦρο ἀφίξονται· τότε δὲ γνώσεσθε πάντες
Dornici să biruie toți, și atunci o să vadă oricine

ἵππους Ἀργείων, οἳ δεύτεροι οἵ τε πάροιθεν.	498
τοὺς ἵππους τῶν Ἑλλήνων τίνες δεύτεροι, καὶ τίνες πρότεροι.
Care sunt caii din față și care sunt cei mai din urmă.”

ὣς φάτο, Τυδεΐδης δὲ μάλα σχεδὸν ἦλθε διώκων,	499
οὕτως εἶπεν· ὁ τοῦ Τυδέως δὲ πάνυ πλησίον ἀφίκετο τρέχων,
Zice. Și-n goană de dânșii s-apropie atunci Diomede,

μάστι δ' αἰὲν ἔλαυνε κατωμαδόν· οἳ δέ οἱ ἵπποι	500
μάστιγι δὲ ἀεὶ ἐδίωκε κατὰ τῶν ὤμων αὐτὴν ἐπαίρων, οἱ ἵπποι δὲ αὐτοῦ
Caii mereu biciuind peste umăr, încât se tot saltă

ὑψόσ' ἀειρέσθην ῥίμφα πρήσσοντε κέλευθον.	501
εἰς ὕψος ᾔροντο ῥᾳδίως ἀνύοντες τὴν ὁδόν,
Sus amândoi și sunt gata mai repede cu alergarea,

αἰεὶ δ' ἡνίοχον κονίης ῥαθάμιγγες ἔβαλλον,	502
ἀεὶ δὲ τὸν ἀναβάτην ἔβαλλον ῥανίδες κόνεως αἰρομένης,
Praful țâșnea de pe câmp, îl tot împroșca pe Tidide

ἅρματα δὲ χρυσῷ πεπυκασμένα κασσιτέρῳ τε	503
τὸ ἅρμα δὲ χρυσῷ καὶ κασσιτέρῳ κεκαλυμμένον τὰ πέριξ ἄκρα,
Și huruia după cai teleaga-i leită în aur

ἵπποις ὠκυπόδεσσιν ἐπέτρεχον· οὐδέ τι πολλὴ	504
τοῖς ταχύποσιν ἵπποις ἐπέτρεχεν, οὐδέ τι μεγάλη
Și-n cositor, și abia-n prăfăria măruntă făgașul

γίγνετ' ἐπισσώτρων ἁρματροχιὴ κατόπισθεν	505
ἐγίνετο ὄπισθεν ἡ τῶν ἐπικειμένων τοῖς τροχοῖς στομωμάτων ἐγχάραξις
Roatele și-l tipăreau, de zburau parcă roibii la fugă.

ἐν λεπτῇ κονίῃ· τὼ δὲ σπεύδοντε πετέσθην.	506
ἐν τῇ λεπτῇ κόνει· οὗτοι δὲ ἐπειγόμενοι ἔτρεχον,


στῆ δὲ μέσῳ ἐν ἀγῶνι, πολὺς δ' ἀνεκήκιεν ἱδρὼς	507
ἔστη δὲ ἐν τῷ μέσῳ τοῦ ἀγῶνος. πολὺς δὲ ἱδρὼς ἀνεφέρετο
Lâng-adunare la mijloc îndată-i opri și sudoarea

ἵππων ἔκ τε λόφων καὶ ἀπὸ στέρνοιο χαμᾶζε.	508
ἔκ τε τῶν κορυφῶν τῶν ἵππων καὶ ἀπὸ τῶν στέρνων ἐπὶ τὴν γῆν.
Tot râura de pe pieptul și coamele cailor. Iute

αὐτὸς δ' ἐκ δίφροιο χαμαὶ θόρε παμφανόωντος,	509
αὐτὸς δὲ ἐκ τοῦ ὀχήματος τοῦ λαμπροτάτου κατεπήδησε χαμαί,
Se azvârli Diomede din scânteietoarea-i teleagă;

κλῖνε δ' ἄρα μάστιγα ποτὶ ζυγόν· οὐδὲ μάτησεν	510
ἔκλινε δὲ καὶ ἐπέθηκε τὴν μάστιγα πρὸς τὸν ζυγόν· οὐδὲ ὑστέρησεν
Biciul de jug își propti. Stenelos, voinicul tovarăș,

ἴφθιμος Σθένελος, ἀλλ' ἐσσυμένως λάβ' ἄεθλον,	511
ὁ ἰσχυρὸς καὶ γενναῖος Σθένελος· ἀλλ' ἐσπευσμένως ἔλαβε τὸ ἔπαθλον,
Nu se codi, ci se duse grăbit să-i aducă răsplata.

δῶκε δ' ἄγειν ἑτάροισιν ὑπερθύμοισι γυναῖκα	512
καὶ ἔδωκε τοῖς μεγαλοψύχοις φίλοις ἄγειν γυναῖκα,
Dete femeia precum și tripedul cu torți să le ducă

καὶ τρίποδ' ὠτώεντα φέρειν· ὃ δ' ἔλυεν ὑφ' ἵππους.	513
καὶ τρίποδα φέρειν ὦτα ἔχοντα· αὐτὸς δὲ ἀπέλυσε τοὺς ἵππους·
Oamenii lui inimoși, iar el slobozi telegarii.

τῷ δ' ἄρ' ἐπ' Ἀντίλοχος Νηλήϊος ἤλασεν ἵππους	514
ἐπὶ τούτῳ δὲ Ἀντίλοχος ὁ τοῦ Νηλέως ἀπόγονος ἐπήγαγε τοὺς ἵππους
După Tidide veni al lui Nestor fecior, care numai

κέρδεσιν, οὔ τι τάχει γε, παραφθάμενος Μενέλαον·	515
τέχνῃ καὶ δόλῳ, οὐδαμῶς τάχει παρελθὼν τὸν Μενέλαον·
Cu viclenia și nu cu iuțeala-ntrecu pe Menelau,

ἀλλὰ καὶ ὧς Μενέλαος ἔχ' ἐγγύθεν ὠκέας ἵππους.	516
ἀλλὰ καὶ οὕτως ὁ Μενέλαος ó ἤλαυνεν ἐκ τοῦ σύνεγγυς τοὺς ταχεῖς ἵππους.
Totuși Menelau ținea telegarii pe-aproape de dânsul,

ὅσσον δὲ τροχοῦ ἵππος ἀφίσταται, ὅς ῥα ἄνακτα	517
ὅσον δὲ ἀφίσταται τοῦ τροχοῦ ὁ ἵππος, ὃς δὴ τὸν κύριον
Cât de aproape-i de roată un cal ce, ducându-și stăpânul,

ἕλκῃσιν πεδίοιο τιταινόμενος σὺν ὄχεσφι·	518
εἵλκυσε διὰ τῆς πεδιάδος ἐπεκτεινόμενος καὶ τρέχων σὺν τοῖς ὀχήμασι·
Merge pereche pe câmp și-o-ntinde cât poate cu carul;

τοῦ μέν τε ψαύουσιν ἐπισσώτρου τρίχες ἄκραι	519
τῆς γὰρ περιφερείας τοῦ τροχοῦ ψαύουσιν αἱ τελευταῖαι τρίχες
Dânsul al roților cerc cu parul din coadă l-atinge

οὐραῖαι· ὃ δέ τ' ἄγχι μάλα τρέχει, οὐδέ τι πολλὴ	520
τῆς οὐρᾶς, οὗτος δὲ πάνυ πλησίον τρέχει, οὐδέ τι πολλὴ
Și-naintează cu roata de tot lângă el, de rămâne

χώρη μεσσηγὺς πολέος πεδίοιο θέοντος·	521
διάστασις μεταξὺ διὰ τοῦ μεγάλου πεδίου τρέχοντος·
Locul la mijloc puțin, când calul străbate câmpia;

τόσσον δὴ Μενέλαος ἀμύμονος Ἀντιλόχοιο	522
τοσοῦτον δὴ ὁ Μενέλαος τοῦ ἀμωμήτου καὶ βελτίστου Ἀντιλόχου
Tocmai așa de puțin a rămas mai în urmă Menelau

λείπετ'· ἀτὰρ τὰ πρῶτα καὶ ἐς δίσκουρα λέλειπτο,	523
ἀφίστατο. τὸ πρῶτον δὲ καὶ εἰς δίσκου βολήν ἀπελείπετο·
Față de fiul lui Nestor; măcar că-i trecuse-nainte

ἀλλά μιν αἶψα κίχανεν· ὀφέλλετο γὰρ μένος ἠῢ	524
ἀλλὰ ταχέως αὐτὸν κατελάμβανεν· ηὐξάνετο γὰρ ἡ καλὴ προθυμία
El de-o bătaie de disc, doar iute-l ajunse, căci murga

ἵππου τῆς Ἀγαμεμνονέης καλλίτριχος Αἴθης·	525
τῆς τοῦ Ἀγαμέμνονος Αἴθης τῆς ὡραιότριχος ἵππου.
Lui Agamemnon avântul în goană grozav își mărise.

εἰ δέ κ' ἔτι προτέρω γένετο δρόμος ἀμφοτέροισι,	526
εἰ δ᾽ ἔτι προσωτέρω ἐγένετο δρόμος ἀμφοτέροις,
Dacă era cu ceva mai departe s-alerge-mpreună,

τώ κέν μιν παρέλασσ' οὐδ' ἀμφήριστον ἔθηκεν.	527
ταύτῃ παρῆλθεν ἂν αὐτόν, οὐδὲ ἀμφισβητήσιμον ἐποίησε.
El i-apuca înainte și nu lăsa lucru-ndoielnic.

αὐτὰρ Μηριόνης θεράπων ἐῢς Ἰδομενῆος	528
Μηριόνης δὲ ὁ χρηστὸς θεράπων τοῦ Ἰδομενέως
Soțul lui Idomeneu, Merione, rămâne și dânsul

λείπετ' ἀγακλῆος Μενελάου δουρὸς ἐρωήν·	529
ἀφίστατο τοῦ ὑπερενδόξου Μενελάου δόρατος βολήν.
Ca de-o bătaie de suliță după slăvitul Menelau;

βάρδιστοι μὲν γάρ οἱ ἔσαν καλλίτριχες ἵπποι,	530
βραδεῖς μὲν γὰρ ἦσαν αὐτοῦ ἵπποι ὡραιότριχες·
Prea-ntârzielnici i-au fost și caii cei mândri la coame,

ἤκιστος δ' ἦν αὐτὸς ἐλαυνέμεν ἅρμ' ἐν ἀγῶνι.	531
ἐλάσσων δὲ ἦν αὐτὸς ἐλαύνειν ἅρμα ἐν τοῖς ἀγῶσιν.
Prea nedestoinic și el ca să mâne teleaga la jocuri.

υἱὸς δ' Ἀδμήτοιο πανύστατος ἤλυθεν ἄλλων	532
ὁ υἱὸς δὲ τοῦ Ἀδμήτου ὕστατος πάντων τῶν ἄλλων ἀφίκετο
Cel mai în urmă de tot a sosit Eumelos; c-o mână

ἕλκων ἅρματα καλὰ ἐλαύνων πρόσσοθεν ἵππους.	533
ἐπισύρων τὸ περικαλλὲς ἅρμα, ἐλαύνων εἰς τὸ πρόσω τοὺς ἵππους·
Luciul car își târa și cu alta zorea telegarii.

τὸν δὲ ἰδὼν ᾤκτειρε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς,	534
τοῦτον δὲ θεασάμενος ἠλέησεν ὁ ἐνδοξότατος ταχύπους Ἀχιλλεύς.
Când îl văzu Peleianul în față-i,-i fu milă de dânsul,

στὰς δ' ἄρ' ἐν Ἀργείοις ἔπεα πτερόεντ' ἀγόρευε·	535
στὰς δὲ ἐν τοῖς Ἕλλησι λόγους ταχεῖς ἔλεγεν·
Merse și stete-ntre Ahei și așa le grăi tuturora·

λοῖσθος ἀνὴρ ὤριστος ἐλαύνει μώνυχας ἵππους·	536
ὁ ἄριστος ἀνὴρ ἔσχατος πάντων ἐλαύνει τοὺς μονώνυχας ἵππους·
„Cel mai dibaci mânător sositu-ne-a cel mai în urmă,

ἀλλ' ἄγε δή οἱ δῶμεν ἀέθλιον ὡς ἐπιεικὲς	537
ἀλλ᾿ ἄγε δὴ δῶμεν αὐτῷ ἔπαθλον ὡς τὸ εἰκὸς
Hai să-i dăm totuși câștigul al doilea, cum se cuvine

δεύτερ'· ἀτὰρ τὰ πρῶτα φερέσθω Τυδέος υἱός.	538
τὰ δεύτερα, τὰ πρῶτα δὲ ἐχέτω ὁ τοῦ Τυδέως υἱός.
Bietului. Cel mai întâi ca răsplată să-l ia Diomede.”

ὣς ἔφαθ', οἳ δ' ἄρα πάντες ἐπῄνεον ὡς ἐκέλευε.	539
οὕτως εἶπεν, οὗτοι δὲ πάντες συνῄνουν καθάπερ ἔλεγε.
Asta le zise, și zisa-i voios o primiră cu toții.

καί νύ κέ οἱ πόρεν ἵππον, ἐπῄνησαν γὰρ Ἀχαιοί,	540
καὶ δὴ παρέσχεν ἂν αὐτῷ τὸν ἵππον, συνῄνεσαν γὰρ οἱ Ἕλληνες·
Iapa era să i-o dea lui Eumelos cu voia mulțimii,

εἰ μὴ ἄρ' Ἀντίλοχος μεγαθύμου Νέστορος υἱὸς	541
εἰ μὴ Ἀντίλοχος ὁ τοῦ μεγαλοψύχου Νέστορος υἱὸς
Dac-Antiloh, curajosul fecior al lui Nestor, din locu-i

Πηλεΐδην Ἀχιλῆα δίκῃ ἠμείψατ' ἀναστάς·	542
πρὸς τὸν τοῦ Πηλέως Ἀχιλλέα ἐνδίκως ἀπεκρίνατο ἀναστάς·
N-ar fi sărit la Ahile, cerându-i să-i facă dreptate·

ὦ Ἀχιλεῦ μάλα τοι κεχολώσομαι αἴ κε τελέσσῃς	543
ὦ Ἀχιλλεῦ, πάνυ σοι ὀργισθήσομαι ἐὰν τελειώσῃς
„Tare mă supăr pe tine, o, Ahile, de-ndată ce-i face

τοῦτο ἔπος· μέλλεις γὰρ ἀφαιρήσεσθαι ἄεθλον	544
τόνδε τὸν λόγον, μέλλεις γὰρ ἀποστερήσειν ἔπαθλον·
Una ca asta, că tu ai să iei de la mine răsplata

τὰ φρονέων ὅτι οἱ βλάβεν ἅρματα καὶ ταχέ' ἵππω	545
ταῦτα διανούμενος, ὅτι ἐβλάβησαν αὐτῷ τὰ ἅρματα καὶ οἱ ταχεῖς ἵπποι,
Ca s-o dai lui, socotind că de vină-i sunt caii cu carul,

αὐτός τ' ἐσθλὸς ἐών· ἀλλ' ὤφελεν ἀθανάτοισιν	546
αὐτὸς γε γενναῖος ὑπάρχων. ἀλλ᾽ ἐχρεώστει τοῖς ἀθανάτοις θεοῖς
C-au zăbovit, și nu el, care-i bun. Trebuia să se roage

εὔχεσθαι· τό κεν οὔ τι πανύστατος ἦλθε διώκων.	547
εὐχὰς ποιεῖσθαι· οὕτω γὰρ οὐκ ἂν ἀφίκετο τρέχων ὕστατος πάντων.
Însă de zei, că el n-ar fi rămas cel din urmă la fugă.

εἰ δέ μιν οἰκτίρεις καί τοι φίλος ἔπλετο θυμῷ	548
εἰ δὲ ἐλεεῖς αὐτὸν καί σοι ἀγαπητὸς ὑπάρχει ἐν τῇ ψυχῇ·
Dacă de dânsul ai milă și drag este inimii tale,

ἔστί τοι ἐν κλισίῃ χρυσὸς πολύς, ἔστι δὲ χαλκὸς	549
ἔστι σοι ἐν τῇ σκηνῇ πολὺς χρυσός, ἔστι δέ σοι χαλκός,
Ai o mulțime de aur în cort și-aramă destulă.

καὶ πρόβατ', εἰσὶ δέ τοι δμῳαὶ καὶ μώνυχες ἵπποι·	550
καὶ πρόβατα, εἰσὶ δὲ δοῦλαι καὶ ἵπποι μονώνυχες.
Ai și oi multe și cai și robite femei o grămadă.

τῶν οἱ ἔπειτ' ἀνελὼν δόμεναι καὶ μεῖζον ἄεθλον	551
τούτων τι μετὰ ταῦτα καὶ μεῖζον ἔπαθλον ἀναλαβών δώρησαι αὐτῷ,
Ia din acestea și dă-i de la tine-o răsplată mai mare

ἠὲ καὶ αὐτίκα νῦν, ἵνα σ' αἰνήσωσιν Ἀχαιοί.	552
ἢ καὶ νυνὶ παραχρῆμα, ὅπως σε ἐπαινέσωσιν οἱ Ἕλληνες·
Chiar decât asta de-aici, dacă vrei să te laude-Aheii.

τὴν δ' ἐγὼ οὐ δώσω· περὶ δ' αὐτῆς πειρηθήτω	553
ταύτην δὲ ἐγὼ οὐκ ἐπιδώσω· περὶ αὐτῆς δὲ πειραθείτω,
Iapa eu n-o dau-napoi; ba pentru a ei stăpânire

ἀνδρῶν ὅς κ' ἐθέλῃσιν ἐμοὶ χείρεσσι μάχεσθαι.	554
ὃς ἂν βούληται τῶν ἀνδρῶν χερσὶ μάχεσθαί μοι.
Vie oricine pe-aici să-și încerce puterea cu mine.”

ὣς φάτο, μείδησεν δὲ ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεὺς	555
οὕτως εἶπεν· ἐγέλασε δὲ ὁ ἐνδοξότατος ταχύπους Ἀχιλλεὺς
Astfel îi zise voinicul, zâmbi însă iutele-Ahile

χαίρων Ἀντιλόχῳ, ὅτι οἱ φίλος ἦεν ἑταῖρος·	556
εὐφραινόμενος ἐπὶ τῷ Ἀντιλόχῳ· διότι φίλος ἦν αὐτῷ ἀγαπητός,
Vesel de vorbele lui, căci drag îi era ca prieten,

καί μιν ἀμειβόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·	557
καὶ ἀποκρινόμενος ἔλεγε πρὸς αὐτὸν λόγους ταχεῖς·
De-asta și dânsul așa în cuvinte ce zboară răspunse·

Ἀντίλοχ', εἰ μὲν δή με κελεύεις οἴκοθεν ἄλλο	558
ὦ Ἀντίλοχε, ἐπειδή με κελεύεις οἴκοθεν ἄλλο
„Dacă tu-mi ceri lui Eumelos să-i dau de la mine de acasă,

Εὐμήλῳ ἐπιδοῦναι, ἐγὼ δέ κε καὶ τὸ τελέσσω.	559
ἔπαθλον δωρήσασθαι τῷ Εὐμήλῳ, ἔγωγε καὶ τοῦτ᾽ ἂν ποιήσω·
Dragul meu, și-altă răsplată, eu și-asta voios o voi face;

δώσω οἱ θώρηκα, τὸν Ἀστεροπαῖον ἀπηύρων	560
δώσω αὐτῷ θώρακα, ὃν τὸν Ἀστεροπαῖον ἀφειλόμην,
Am să-i dau platoșa cea de aramă a lui Asteropeos,

χάλκεον, ᾧ πέρι χεῦμα φαεινοῦ κασσιτέροιο	561
τὸν χαλκοῦν· ᾧτινι χύμα λαμπροῦ κασσιτέρου
Care-i prădată de mine și-i jur împrejur ferecată

ἀμφιδεδίνηται· πολέος δέ οἱ ἄξιος ἔσται.	562
περικέχυται καὶ πέπηκται, πολλοῦ δὲ ἄξιος ὑπάρχει.
În alburiu cositor, și scumpă ea are să-i fie.”

ἦ ῥα, καὶ Αὐτομέδοντι φίλῳ ἐκέλευσεν ἑταίρῳ	563
εἶπε δή, καὶ Αὐτομέδοντι τῷ φίλῳ ἑταίρῳ ἐκέλευσε
Zise și-ndată porni pe tovarășul Automedonte

οἰσέμεναι κλισίηθεν· ὃ δ' ᾤχετο καί οἱ ἔνεικεν,	564
κομίσειν ἐκ τῆς σκηνῆς· οὗτος δὲ ἀπῆλθε καὶ ἤνεγκεν αὐτῷ·
Platca s-aducă din cort, și dânsul grăbit o aduse

Εὐμήλῳ δ' ἐν χερσὶ τίθει· ὃ δὲ δέξατο χαίρων.	565
ἔθηκε δὲ ἐν ταῖς χερσὶ τοῦ Εὐμήλου, αὐτὸς δὲ εὐφραινόμενος ἐδέξατο αὐτόν.
Și lui Eumelos o dete, iar el o primi cu plăcere.

τοῖσι δὲ καὶ Μενέλαος ἀνίστατο θυμὸν ἀχεύων	566
ἐν τούτοις δὲ καὶ Μενέλαος ἀνέστη λυπούμενος κατά ψυχὴν
Dar supărat se sculă între ei și Menelau de ciuda-i

Ἀντιλόχῳ ἄμοτον κεχολωμένος· ἐν δ' ἄρα κῆρυξ	567
τῷ Ἀντιλόχῳ καθ᾽ ὑπερβολὴν ὀργισθείς. ὁ κῆρυξ δὲ
Peste măsură ce-avea pe feciorul lui Nestor; un crainic

χειρὶ σκῆπτρον ἔθηκε, σιωπῆσαί τε κέλευσεν	568
ἐνέβαλεν εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ τὴν βασιλικὴν ῥάβδον, καὶ σιγῆσαι ἐπέταξε
Sceptrul îi puse în mână și-apoi porunci tuturora

Ἀργείους· ὃ δ' ἔπειτα μετηύδα ἰσόθεος φώς·	569
τοῖς Ἕλλησιν· οὗτος δὲ μετὰ ταῦτα ἔλεγεν ὁ ἶσος τοῖς θεοῖς ἀνήρ·
Molcom să tacă-n sobor. Și-așa începu el, măritul·

Ἀντίλοχε πρόσθεν πεπνυμένε ποῖον ἔρεξας.	570
ὦ Ἀντίλοχε, τὸ πρότερον συνετὲ καὶ φρόνιμε, τί ἐποίησας;
„Ce mi-ai făcut, Antiloh? Și noi te crezusem cuminte.

ᾔσχυνας μὲν ἐμὴν ἀρετήν, βλάψας δέ μοι ἵππους	571
κατῄσχυνας μὲν τὴν ἐμὴν ἀρετήν, ἔβλαψας δέ μοι τοὺς ἵππους,
M-ai rușinat cu purtarea, opritu-mi-ai caii din fugă

τοὺς σοὺς πρόσθε βαλών, οἵ τοι πολὺ χείρονες ἦσαν.	572
τοὺς σοὺς ἔμπροσθεν ἀγαγών, οἵ σοι πολλῷ ἥττονες εἰσίν·
Și-ai repezit înainte pe-ai tăi, căzăturile tale.

ἀλλ' ἄγετ' Ἀργείων ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντες	573
ἀλλ' ἄγετε, ὦ ἡγεμόνες τῶν Ἑλλήνων καὶ βασιλεῖς,
Rogu-vă însă pe voi, căpitani și fruntași din Ahaia,

ἐς μέσον ἀμφοτέροισι δικάσσατε, μὴ δ' ἐπ' ἀρωγῇ,	574
εἰς τὸ μέσον ἀμφοτέροις κρίνατε, μηδὲ ἐπὶ βοηθείᾳ καὶ κατὰ χάριν·
Judecători să ne fiți și să țineți voi cumpănă dreaptă,

μή ποτέ τις εἴπῃσιν Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων·	575
μήποτέ τις εἴπῃ τῶν σιδηροθωράκων Ἑλλήνων
Doar ca să nu vă defaime vreodată Danaii, să zică·

Ἀντίλοχον ψεύδεσσι βιησάμενος Μενέλαος	576
τὸν Ἀντίλοχον ψεύσμασι βιασάμενος ὁ Μενέλαος
Pe Antiloh cu minciuna la joc îl învinse Menelau

οἴχεται ἵππον ἄγων, ὅτι οἱ πολὺ χείρονες ἦσαν	577
ἀπῆλθεν ἔχων τὸν ἵππον, διότι αὐτῷ πολλῷ ἥττονές εἰσιν
Și cu câștigul s-alese, căci mult mai prejos i-au fost caii

ἵπποι, αὐτὸς δὲ κρείσσων ἀρετῇ τε βίῃ τε.	578
ἵπποι, αὐτὸς δὲ κρείττων ἀρετῇ καὶ δυνάμει·
Alergători, însă el întrecea prin putere și vază.

εἰ δ' ἄγ' ἐγὼν αὐτὸς δικάσω, καί μ' οὔ τινά φημι	579
εἰ δὲ μή, ἄγε ἐγὼ αὐτὸς κρινῶ, καί με οὐδένα οἴομαι
De-asta să-l judec eu însumi, am toată nădejdea că nimeni

ἄλλον ἐπιπλήξειν Δαναῶν· ἰθεῖα γὰρ ἔσται.	580
ἄλλον τῶν Ἑλλήνων ἐλέγξειν. εὐθεῖα γὰρ καὶ δικαία ἔσται ἡ κρίσις μου.
Nu va cârti împotrivă-mi, căci dreaptă-mi va fi judecata.

Ἀντίλοχ' εἰ δ' ἄγε δεῦρο διοτρεφές, ἣ θέμις ἐστί,	581
ὦ Ἀντίλοχε, ἄγε δὴ ἐνθάδε, ἐνδοξοτάτως τεθραμμένε, καθάπερ ἐστὶν ὅσιον καὶ δίκαιον.
Vino încoace-Antiloh, și stai înaintea telegii

στὰς ἵππων προπάροιθε καὶ ἅρματος, αὐτὰρ ἱμάσθλην	582
στὰς ἔμπροσθεν τῶν ἵππων καὶ τοῦ ἅρματος, τὴν μάστιγα δὲ
Și-a telegarilor tăi după datină, ține în mână

χερσὶν ἔχε ῥαδινήν, ᾗ περ τὸ πρόσθεν ἔλαυνες,	583
ἐν ταῖς χερσὶν ἔχε τὴν λεπτὴν καὶ ἐπιμήκη, δι' ἧς τὸ πρότερον ἐδίωκας
Și mlădiosul tău bici, cu care-ai mânat adineauri,

ἵππων ἁψάμενος γαιήοχον ἐννοσίγαιον	584
ἁψάμενος τῶν ἵππων, τὸν συνέχοντα τὴν γῆν καὶ σείοντα Ποσειδῶνα
Pune și-o mână pe cai și jură pe zeul Poseidon

ὄμνυθι μὴ μὲν ἑκὼν τὸ ἐμὸν δόλῳ ἅρμα πεδῆσαι.	585
ὄμνυ, ἦ μὴν οὐκ ἐθελουσίως ἐπιβουλῇ τὸ ἐμὸν ἅρμα παρελθεῖν.
Că stingherindu-mă-n mers tu n-ai vrut să umbli cu șoalda”.

τὸν δ' αὖτ' Ἀντίλοχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·	586
πρὸς τοῦτον δὲ Ἀντίλοχος ὁ συνετὸς καὶ φρόνιμος ἐναντίον ἔλεγεν·
Dar lui Menelau răspunse istețul fecior al lui Nestor·

ἄνσχεο νῦν· πολλὸν γὰρ ἔγωγε νεώτερός εἰμι	587
Ἀνάσχου καὶ ὑπόμεινον νῦν· πολλῷ γὰρ ἐγὼ νεώτερος ὑπάρχω
„Iartă și n-ai nici o grijă, că eu sunt mai tânăr ca tine,

σεῖο ἄναξ Μενέλαε, σὺ δὲ πρότερος καὶ ἀρείων.	588
σοῦ, βασιλεῦ Μενέλαε, σὺ δὲ πρεσβύτερος καὶ κρείσσων,
Doamne Menelau, iar tu ești mai mare de ani și mai vrednic.

οἶσθ' οἷαι νέου ἀνδρὸς ὑπερβασίαι τελέθουσι·	589
οἶδας ὁποῖαι ὑπάρχουσιν αἱ τοῦ νέου ἀνδρὸς παραβάσεις τοῦ δέοντος,
Știi cum ia câmpii adese și-și face de cap un om tânăr,

κραιπνότερος μὲν γάρ τε νόος, λεπτὴ δέ τε μῆτις.	590
ταχύτερος μὲν γὰρ καὶ εὐκινητότερός ἐστιν ὁ νοῦς, μικρὰ δὲ καὶ ἀφελὴς ἡ βουλή·
Pentru că e mai pripit și judecă doar pe deasupra.

τώ τοι ἐπιτλήτω κραδίη· ἵππον δέ τοι αὐτὸς	591
δι ὅ σοι ὑπομεινάτω ἡ καρδία, ἵππον δέ σοι
Mai păsuiește și tu. Răsplata ce mi-am câștigat-o,

δώσω, τὴν ἀρόμην. εἰ καί νύ κεν οἴκοθεν ἄλλο	592
ἐγὼ δώσω, ἣν ἔλαβον· εἰ δὲ καὶ οἴκοθεν ἄλλο τι
Eu ți-o voi da bucuros. Și chiar de la mine de-ai cere

μεῖζον ἐπαιτήσειας, ἄφαρ κέ τοι αὐτίκα δοῦναι	593
μεῖζον ἀπαιτήσαις, εὐθέως ἄν σοι καὶ παραχρῆμα δοῦναι
Și alta mai mare, și-aceea cu toată plăcerea ți-aș da-o

βουλοίμην ἢ σοί γε διοτρεφὲς ἤματα πάντα	594
ἐθέλοιμι μᾶλλον, ἤ σοί γε, ἐνδόξως τεθραμμένε, πάντα τὸν χρόνον
Ție pe loc, o, mărite, decât să fiu inimii tale

ἐκ θυμοῦ πεσέειν καὶ δαίμοσιν εἶναι ἀλιτρός.	595
ἐκπεσεῖν τῆς ψυχῆς (φιλίας) καὶ ἀποθύμιος καὶ μισητὸς εἶναι, καὶ τοῖς θεοῖς ἄδικος καὶ ἁμαρτωλὸς ὑπάρχειν.
Pe totdeauna străin și față de zei cu păcate.”

ἦ ῥα καὶ ἵππον ἄγων μεγαθύμου Νέστορος υἱὸς	596
εἶπε δή· καὶ τὴν ἵππον ἄγων ὁ τοῦ μεγαλοψύχου Νέστορος υἱὸς
Zise, și iapa-aducând inimosul fecior al lui Nestor

ἐν χείρεσσι τίθει Μενελάου· τοῖο δὲ θυμὸς	597
ἐνέβαλεν εἰς τὰς χεῖρας τοῦ Μενελάου, τούτου δὲ ἡ ψυχὴ
O și predă lui Menelau, al căruia suflet deodată

ἰάνθη ὡς εἴ τε περὶ σταχύεσσιν ἐέρση	598
εὐφράνθη, οἷον εἰ ἐν τοῖς ἀστάχυσι δρόσος
S-a-nviorat cum în holda cea spornică se-nviorează

ληΐου ἀλδήσκοντος, ὅτε φρίσσουσιν ἄρουραι·	599
τοῦ ληίου αὐξανομένου περιεχύθη, ἡνίκα ξηρότερά εἰσι τὰ χωρία.
Spicele pline de rouă, când ele cresc nalte ’ndesite;

ὣς ἄρα σοὶ Μενέλαε μετὰ φρεσὶ θυμὸς ἰάνθη.	600
οὕτω δὴ σοι, ὦ Μενέλαε, ἐν τῇ διανοίᾳ ἡ ψυχὴ διεχύθη καὶ ἐχάρη,
Tocmai așa ’nveselitu-s-a-ntr-însul Menelau,

καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·	601
καὶ φωνήσας πρὸς αὐτὸν ἔλεγε λόγους ταχεῖς·
Și mulțumit după asta grăi în cuvinte ce zboară·

Ἀντίλοχε νῦν μέν τοι ἐγὼν ὑποείξομαι αὐτὸς	602
ὦ Ἀντίλοχε, νῦν μέν σοι ἐγὼ αὐτὸς ὑπείξω καὶ συγχωρήσω
„Iată de-acuma și eu mă împac, o voinice, cu tine;

χωόμενος, ἐπεὶ οὔ τι παρήορος οὐδ' ἀεσίφρων	603
ὀργιζόμενος, ἐπειδὴ οὐδαμῶς ἄφρων, οὐδὲ δολιόφρων
Las supărarea, căci n-ai fost ’nainte vreodată zburdalnic,

ἦσθα πάρος· νῦν αὖτε νόον νίκησε νεοίη.	604
ὑπῆρχες τὸ πρίν, νῦν δὲ τὸν νοῦν ἐνίκησεν ἡ νεότης·
Nechibzuit, iar acuma te-a scos tinerețea din fire.

δεύτερον αὖτ' ἀλέασθαι ἀμείνονας ἠπεροπεύειν.	605
αὖθις δὲ ἐξαπατᾷν τοὺς κρείσσονας φυλάττου·
Însă ia seama și nu mai umbla cu momeli altă dată

οὐ γάρ κέν με τάχ' ἄλλος ἀνὴρ παρέπεισεν Ἀχαιῶν.	606
οὐ γὰρ ἂν με ταχέως ἄλλος τις ἀνὴρ τῶν Ἑλλήνων κατέπεισεν,
Față de oameni mai mari. C-un altul afară de tine

ἀλλὰ σὺ γὰρ δὴ πολλὰ πάθες καὶ πολλὰ μόγησας	607
ἀλλὰ σὺ δὲ πολλὰ ἔπαθες καὶ πολλὰ ἐκακοπάθησας καὶ ἐπόνησας,
Lesne eu nu mă-mpăcam, că tu multe-ai pățit și luptat-ai

σός τε πατὴρ ἀγαθὸς καὶ ἀδελφεὸς εἵνεκ' ἐμεῖο·	608
καὶ ὁ σὸς ἀγαθὸς πατὴρ καὶ ὁ ἀδελφός, ἕνεκα ἐμοῦ·
Mult ca și bunul tău tată și fratele tău pentru mine.

τώ τοι λισσομένῳ ἐπιπείσομαι, ἠδὲ καὶ ἵππον	609
δι᾽ ὅ σοι παρακαλοῦντι ὑπακούσομαι καὶ τὴν ἵππον
De-asta rugarea ți-ascult și, deși e câștigul meu iapa,

δώσω ἐμήν περ ἐοῦσαν, ἵνα γνώωσι καὶ οἵδε	610
δώσω, καίπερ οὖσαν ἐμήν· ἵνα γνῶσι καὶ οὗτοι,
Ți-o dăruiesc înadins, ca toți cei de față să știe

ὡς ἐμὸς οὔ ποτε θυμὸς ὑπερφίαλος καὶ ἀπηνής.	611
ὅτι ἡ ἐμὴ ψυχὴ οὐδέποτε ὑπάρχει ὑπερήφανος καὶ σκληρά·
Cum că eu nu sunt la inimă rău și orbit de trufie.”

ἦ ῥα, καὶ Ἀντιλόχοιο Νοήμονι δῶκεν ἑταίρῳ	612
εἶπε δή, καὶ τῷ νουνεχεῖ φίλῳ τοῦ Ἀντιλόχου ἔδωκε
Zice, și lui Noemon, prietenul lui Antilohos,

ἵππον ἄγειν· ὃ δ' ἔπειτα λέβηθ' ἕλε παμφανόωντα.	613
τὴν ἵππον ἄγειν· αὐτὸς δὲ μετὰ ταῦτα ἔλαβε τὸν λαμπρότατον λέβητα,
Iapa-i încrede s-o ducă, iar el își păstrează cazanul.

Μηριόνης δ' ἀνάειρε δύω χρυσοῖο τάλαντα	614
ὁ Μηριόνης δὲ ἀνέλαβε τὰ δύο τάλαντα τοῦ χρυσοῦ,
Și, ca al patrulea încurător, Merione primește

τέτρατος, ὡς ἔλασεν. πέμπτον δ' ὑπελείπετ' ἄεθλον,	615
ἐπειδὴ τέταρτος ἀφίκετο. τὸ πέμπτον δὲ ἔπαθλον ὑπελείπετο ἡ θέσιν
Plată talanții de aur. Rămase tingirea cu două

ἀμφίθετος φιάλη· τὴν Νέστορι δῶκεν Ἀχιλλεὺς	616
ἀμφοτέρωθεν ἔχουσα φιάλη· ἣν ἔδωκε τῷ Νέστορι ὁ Ἀχιλλεύς,
Toarte, câștigul din urmă, și-Ahile o dete lui Nestor.

Ἀργείων ἀν' ἀγῶνα φέρων, καὶ ἔειπε παραστάς·	617
φέρων κατὰ τὸ ἄθροισμα τῶν Ἑλλήνων· καὶ εἶπε παραστάς·
În adunare aducând-o, stătu el aproape și-i zise·

τῆ νῦν, καὶ σοὶ τοῦτο γέρον κειμήλιον ἔστω	618
Λάβε νῦν (δή), καί σοι τοῦτο, ὦ γέρον, κτῆμα ἐναποκείμενον ἔστω,
„Ia și tu asta, moș Nestor, odor de-amintire din ziua

Πατρόκλοιο τάφου μνῆμ' ἔμμεναι· οὐ γὰρ ἔτ' αὐτὸν	619
ὥστ᾽ εἶναι μνῆμα τοῦ ἐνταφιασμοῦ καὶ τῆς κηδείας τοῦ Πατρόκλου· οὐκέτι γὰρ αὐτὸν
Jalnică a-nmormântării sărmanului nostru Patroclu.

ὄψῃ ἐν Ἀργείοισι· δίδωμι δέ τοι τόδ' ἄεθλον	620
θεάσῃ ἐν τοῖς Ἕλλησι· δίδωμι δέ σοι τοῦτο τὸ ἔπαθλον οὕτως
N-ai să-l mai vezi între noi. Îți dau de pomană răsplata

αὔτως· οὐ γὰρ πύξ γε μαχήσεαι, οὐδὲ παλαίσεις,	621
ἐπ᾽ οὐδενί· οὐ γὰρ πυγμῇ μαχήσῃ, οὐδὲ παλαίσεις,
Asta, căci n-ai să iei parte la lupta cu pumnii, la trântă,

οὐδ' ἔτ' ἀκοντιστὺν ἐσδύσεαι, οὐδὲ πόδεσσι	622
οὐδὲ εἰς ἀκοντισμὸν καὶ ἄφεσιν ἀκοντίων εἰσελεύσῃ, οὐδὲ ποσὶ
N-ai să te-ndeși la răpezul de lance și nici la iuțeala

θεύσεαι· ἤδη γὰρ χαλεπὸν κατὰ γῆρας ἐπείγει.	623
δραμῇ· ἤδη γὰρ γῆρας χαλεπόν σε κατεπείγει.
Mersului n-ai să te-ntreci; bătrânețele grele te-apasă.”

ὣς εἰπὼν ἐν χερσὶ τίθει· ὃ δ' ἐδέξατο χαίρων,	624
οὕτως εἰπὼν ἔθηκεν εἰς τὰς χεῖρας· οὗτος δὲ ἐδέξατο αὐτὴν εὐφραινόμενος
Zice și vasu-i dă-n mână, iar Nestor cu drag îl primește

καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·	625
καὶ φωνήσας πρὸς αὐτὸν ἔλεγε λόγους ταχεῖς·
Și mulțumind lui Ahile, răspunde cu graiuri ce zboară·

ναὶ δὴ ταῦτά γε πάντα τέκος κατὰ μοῖραν ἔειπες·	626
ναὶ δὴ ταῦτά γε πάντα, ὦ τέκνον, κατὰ τὸ πρέπον εἶπας·
„Fătul meu, tot ce din parte-ți mi-ai spus este drept și cu cale,

οὐ γὰρ ἔτ' ἔμπεδα γυῖα φίλος πόδες, οὐδέ τι χεῖρες	627
οὐκέτι γάρ μοι βέβαια καὶ ἰσχυρὰ τὰ μέλη, προσφιλέστατε, οἱ πόδες, οὐδὲ αἱ χεῖρες
Nu-mi fac picioarele, slab îmi e trupul, iar brațele mele

ὤμων ἀμφοτέρωθεν ἐπαΐσσονται ἐλαφραί.	628
ἑκατέρωθεν ἐκ τῶν ὤμων κινοῦνται κούφως καὶ ἐλαφρῶς·
Nu se mai mlădie atât de ușor de la umăr la vale.

εἴθ' ὣς ἡβώοιμι βίη τέ μοι ἔμπεδος εἴη	629
εἴθε οὕτως ἀκμάζοιμι, καί μοι ἡ δύναμις ἀσφαλὴς καὶ κραταιὰ ὑπάρχοι,
Hei, de-aș fi fost eu acuma tot june și plin de vârtute

ὡς ὁπότε κρείοντ' Ἀμαρυγκέα θάπτον Ἐπειοὶ	630
ὥσπερ ὅτε ἔθαπτον οἱ Ἠλεῖοι τόν βασιλέα Ἀμαρυγκέα
Ca mai demult, când Epeii cu jocuri serbau în Buprasiu

Βουπρασίῳ, παῖδες δ' ἔθεσαν βασιλῆος ἄεθλα·	631
ἐν τῷ Βουπρασίῳ πεδίῳ· οἱ υἱοὶ δὲ ἔθηκαν τὰ ποῦ βασιλέως ἔπαθλα·
Moartea lui Amarinceu și răsplată la joc i-au pus fiii!

ἔνθ' οὔ τίς μοι ὁμοῖος ἀνὴρ γένετ', οὔτ' ἄρ' Ἐπειῶν	632
τότε οὐδεὶς μοι ἀνὴρ ἦν ὅμοιος· οὔτε τῶν Ἠλείων
N-a fost atuncea ca mine de vrednic în luptă nici unul

οὔτ' αὐτῶν Πυλίων οὔτ' Αἰτωλῶν μεγαθύμων.	633
οὔτε αὐτῶν τῶν Πυλίων, οὔτε τῶν μεγαλοψύχων Αἰτωλῶν·
Dintre Etoli și Epei, ba nici între ai noștri din Pilos.

πὺξ μὲν ἐνίκησα Κλυτομήδεα Ἤνοπος υἱόν,	634
πυγμῇ μὲν ἐνίκησα Κλυτομήδην τὸν υἱὸν τοῦ Ἤνοπος·
La pumnuire am bătut pe-al lui Enop fecior Clitomede

Ἀγκαῖον δὲ πάλῃ Πλευρώνιον, ὅς μοι ἀνέστη·	635
Ἀγκαῖον δὲ πάλῃ τὸν ἐκ τῆς Πλευρῶνος, ὅς μοι ἀνέστη παλαῖσαι,
Și pe Angheu din Plevrona la trântă, când el mă chemase,

Ἴφικλον δὲ πόδεσσι παρέδραμον ἐσθλὸν ἐόντα,	636
Ἴφικλον δὲ τοῖς ποσὶ παρῆλθον καὶ ἐνίκησα γενναῖον ὄντα·
Și-am întrecut din picior pe Ificlos, cu toată iuțeala-i,

δουρὶ δ' ὑπειρέβαλον Φυλῆά τε καὶ Πολύδωρον.	637
δόρατι δὲ ἐνίκησα τὸν Φυλέα καὶ τὸν Πολύδωρον·
Iară din lance pe doi, pe Fileus și pe Polidoros;

οἴοισίν μ' ἵπποισι παρήλασαν Ἀκτορίωνε	638
μόνοις ἵπποις παρῆλθον καὶ παρέδραμον οἱ υἱοὶ τοῦ Ἄκτορος,
Numai cu caii-mi trecură pe-alături feciorii lui Actor.

πλήθει πρόσθε βαλόντες ἀγασσάμενοι περὶ νίκης,	639
πολλῷ προπηδήσαντες, φθονήσαντες περὶ τῆς νίκης,
Dânșii, la număr mai tari, din pizmă pe mine-nainte

οὕνεκα δὴ τὰ μέγιστα παρ' αὐτόθι λείπετ' ἄεθλα.	640
διότι τὰ μέγιστα ἔπαθλα ὑπελείπετο αὐτόθι,
S-au năpustit, că și prețul pe asta fusese mai mare.

οἳ δ' ἄρ' ἔσαν δίδυμοι· ὃ μὲν ἔμπεδον ἡνιόχευεν,	641
οὗτοι δὲ ἦσαν δίδυμοι (συμφυεῖς καὶ ἅμα γεγεννημένοι)· καὶ ὁ μὲν ἀσφαλῶς ἀεὶ τὰς ἡνίας κατεῖχεν,
Gemeni voinicii erau; strunea telegarii de hățuri

ἔμπεδον ἡνιόχευ', ὃ δ' ἄρα μάστιγι κέλευεν.	642
ἀσφαλῶς ἀεὶ τὰς ἡνίας κατέχων τὸ ἅρμα ἴθυνεν· ὁ δὲ τῇ ἱμάσθλῃ τοὺς ἵππους παρώξυνεν·
Unul și zdravăn mâna, iar celalt le da goană cu biciul.

ὥς ποτ' ἔον· νῦν αὖτε νεώτεροι ἀντιοώντων	643
οὕτω ποτὲ ἦν, νυνὶ δὲ οἱ νεώτεροι ἀντιλαμβανέτωσαν
Astfel am fost eu demult. De-acum să s-apuce de astea

ἔργων τοιούτων· ἐμὲ δὲ χρὴ γήραϊ λυγρῷ	644
τῶν τοιούτων ἔργων· ἐμὲ δὲ προσήκει τῷ χαλεπῷ γήρᾳ
Tinerii; eu de nevoie sunt bietul supus bătrâneții;

πείθεσθαι, τότε δ' αὖτε μετέπρεπον ἡρώεσσιν.	645
ὑπακούειν· τότε δὲ διέπρεπον ἐπὶ τοῖς ἥρωσι, καὶ ἔξοχος ἦν·
Dusă e vremea când Nestor a fost a vitejilor fală.

ἀλλ' ἴθι καὶ σὸν ἑταῖρον ἀέθλοισι κτερέϊζε.	646
ἀλλ᾿ ἄπελθε καὶ τὸν σὸν φίλον ἐνταφίαζε (γέραιρε, τίμα) ἐπάθλοις καὶ ἀγῶσι.
Vezi-ți tu însă de lupte cinstindu-ți așa pe prieten.

τοῦτο δ' ἐγὼ πρόφρων δέχομαι, χαίρει δέ μοι ἦτορ,	647
τοῦτο δὲ ἐγὼ προθύμως δέχομαι, ἀγάλλεται δέ μου ἡ ψυχή,
Darul acesta cu drag îl primesc și mă bucur că veșnic

ὥς μευ ἀεὶ μέμνησαι ἐνηέος, οὐδέ σε λήθω,	648
ὅτι μου ἀεὶ μέμνησαι τοῦ προσηνοῦς καὶ φιλόφρονος, οὐδὲ λανθάνω σε
Cugeți la mine, prietenul tău, și nu uiți vr’odată

τιμῆς ἧς τέ μ' ἔοικε τετιμῆσθαι μετ' Ἀχαιοῖς.	649
ἐν τῇ τιμῇ, ᾗ με τιμᾶσθαι καθήκει ἐν τοῖς Ἕλλησι·
Cinstea de care-ntre-Ahei să am parte și eu se cuvine.

σοὶ δὲ θεοὶ τῶνδ' ἀντὶ χάριν μενοεικέα δοῖεν.	650
σοὶ δὲ εἴθε δοῖεν οἱ θεοὶ ἀντὶ τούτων χάριν καὶ δωρεάν εὐφρόσυνον.
Deci mulțumesc, și din plin acest bine plătească-ți-l zeii.”

ὣς φάτο, Πηλεΐδης δὲ πολὺν καθ' ὅμιλον Ἀχαιῶν	651
οὕτως εἶπεν· ὁ τοῦ Πηλέως δὲ εἰς τὸν πολὺν σύλλογον τῶν Ἑλλήνων
Asta-i vorbi, iar Ahile se duse-ntre gloatele multe,

ᾤχετ', ἐπεὶ πάντ' αἶνον ἐπέκλυε Νηλεΐδαο.	652
ἀπῆλθεν, ἐπειδὴ πάντα τὸν λόγον ἤκουσε τοῦ υἱοῦ τοῦ Νηλέως·
După ce lauda toată auzi de la Nestor. Pe urmă

αὐτὰρ ὃ πυγμαχίης ἀλεγεινῆς θῆκεν ἄεθλα·	653
αὐτὸς δὲ πυγμαχίας ἀλγεινῆς καὶ ὀδυνηρᾶς (τῆς πολυφρόντιδος καὶ πολλῆς δεομένης σκέψεως) ἔπαθλον ἔθηκεν,
Puse câștiguri la vajnicul joc al izbirii cu pumnul.

ἡμίονον ταλαεργὸν ἄγων κατέδησ' ἐν ἀγῶνι	654
ἡμίονον καρτερικὴν πρὸς τὰ ἔργα ἄγων κατέδησεν ἐν τῷ ἀγῶνι,
Dânsul aduce-n sobor și leagă un mul ca de șase

ἑξέτε' ἀδμήτην, ἥ τ' ἀλγίστη δαμάσασθαι·	655
ἐτῶν ἕξ, μήπω δεδαμασμένην, ἥτις χαλεπωτάτη ἐστὶ δαμασθῆναι καὶ δουλωθῆναι·
Ani, răbduriu, sălbatic, prea de tot greu la-mblânzire;

τῷ δ' ἄρα νικηθέντι τίθει δέπας ἀμφικύπελλον.	656
τῷ νικηθέντι δὲ ἔθηκε ποτήριον διπλοῦν, καὶ τὴν βάσιν δηλονότι κοίλην ἔχον,
Celui învins îi păstrează o cupă cu-gemene toarte.

στῆ δ' ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν·	657
ἔστη δὲ ὀρθὸς καὶ λόγον ἐν τοῖς Ἕλλησιν εἶπεν.
Scoală-se apoi în picioare și-Aheilor astfel le zice·

Ἀτρεΐδη τε καὶ ἄλλοι ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοὶ	658
ὦ υἱὲ τοῦ Ἀτρέως, καὶ ἄλλοι εὔοπλοι Ἕλληνες,
„Voi, căpetenii Atrizi, Ahei cu frumoase pulpare,

ἄνδρε δύω περὶ τῶνδε κελεύομεν, ὥ περ ἀρίστω,	659
ἀνδρὰς δύο περὶ τούτων προτρέψωμεν, οἵτινές εἰσιν ἄριστοι
Pentru câștigul de față poftim să se bată cu pumnii

πὺξ μάλ' ἀνασχομένω πεπληγέμεν· ᾧ δέ κ' Ἀπόλλων	660
τὴν πυκτικὴν πάνυ ἀνατεινάμενοι πλήττειν καὶ τύπτειν· ᾧτινι δ᾽ ἂν ὁ Ἀπόλλων
Doi mai voinici bătăuși. Și care din doi izbândi-va

δώῃ καμμονίην, γνώωσι δὲ πάντες Ἀχαιοί,	661
παράσχῃ μονομερῆ νίκην, γνῶσι δὲ πάντες οἱ Ἕλληνες τοῦτο,
Cu ajutorul lui Febos, de-ndată ce toți vor cunoaște-o,

ἡμίονον ταλαεργὸν ἄγων κλισίην δὲ νεέσθω·	662
τὴν ἐν τοῖς ἔργοις καρτερικὴν ἡμίονον ἄγων, πορευέσθω εἰς τὴν σκηνήν·
Mulul robaci ca răsplată primind să și-l ducă la corturi,

αὐτὰρ ὃ νικηθεὶς δέπας οἴσεται ἀμφικύπελλον.	663
ὃ νικηθεὶς δὲ λήψεται ἔκπωμα διπλοῦν.
Iar luptătorul învins o să capete o cupă-ndoită.”

ὣς ἔφατ', ὄρνυτο δ' αὐτίκ' ἀνὴρ ἠΰς τε μέγας τε	664
οὕτως εἶπεν· ἀνέστη δὲ παραχρῆμα ἀνὴρ μέγας τε καὶ γενναῖος,
Zice, și iată colea un gligan de bărbat și răsare,

εἰδὼς πυγμαχίης υἱὸς Πανοπῆος Ἐπειός,	665
ἔμπειρος τῆς πυκτικῆς, ὁ τοῦ Πανοπέως υἱὸς Ἐπειός.
Pumnuitor iscusit ca nici-unul, Epeos, răsadul

ἅψατο δ' ἡμιόνου ταλαεργοῦ φώνησέν τε·	666
ἥψατο δὲ τοῦ καρτερᾶς ἡμιόνου καὶ εἶπεν.
Lui Panopeu, care mulul înșfacă și-ncepe să zbiere·

ἆσσον ἴτω ὅς τις δέπας οἴσεται ἀμφικύπελλον·	667
ἐλθέτω πλησίον ὅστις λήψεται τὸ διπλοῦν ποτήριον,
„Haide, poftească oricine vrea cupa să ia ca răsplată,

ἡμίονον δ' οὔ φημί τιν' ἀξέμεν ἄλλον Ἀχαιῶν	668
τὴν ἡμίονον δὲ οὐδένα ἄλλον τῶν Ἑλλήνων οἴομαι ἄξειν
Nimenea altul nu poate să biruie-n harța cu pumnii

πυγμῇ νικήσαντ', ἐπεὶ εὔχομαι εἶναι ἄριστος.	669
νικήσαντά με πυγμῇ· ἐπειδὴ καυχῶμαι κράτιστος εἶναι·
Și să mi-l ia acest mul, mă cred doar în asta mai tare.

ἦ οὐχ ἅλις ὅττι μάχης ἐπιδεύομαι; οὐδ' ἄρα πως ἦν	670
ἢ οὐχ ἱκανῶς ἔχει, ὅτι ἐν τῷ πολέμῳ ἥττων εἰμί; οὐ γάρ ἐστι δυνατὸν
Nu e destul că sunt eu mai pe jos, dacă-i vorba de arme?

ἐν πάντεσσ' ἔργοισι δαήμονα φῶτα γενέσθαι.	671
γενέσθαι τινὰ ἄνδρα ἐπήβολον καὶ ἐπιστήμονα ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις·
Că întru toate destoinic nu poate să fie nici-unul.

ὧδε γὰρ ἐξερέω, τὸ δὲ καὶ τετελεσμένον ἔσται·	672
οὕτω γὰρ λέξω, τοῦτο δὲ καὶ τελειωθήσεται.
Una știu însă și-o spun apriat și pe loc o voi face·

ἀντικρὺ χρόα τε ῥήξω σύν τ' ὀστέ' ἀράξω.	673
ἀπαντικρὺ (ἐξεναντίας) ἀγωνιζόμενος τήν τε σάρκα σχίσω καὶ τὰ ὀστᾶ συντρίψω·
Eu pe potrivnic îl rup cu ghiontul și oasele-i zdrumec.

κηδεμόνες δέ οἱ ἐνθάδ' ἀολλέες αὖθι μενόντων,	674
φροντισταὶ δὲ αὐτῷ ἐνταυθοῖ ἀθρόοι παραμενέτωσαν,
De-asta să steie pe-aici prietenii lui laolaltă,

οἵ κέ μιν ἐξοίσουσιν ἐμῇς ὑπὸ χερσὶ δαμέντα.	675
οἳ δὴ αὐτὸν ἐκκομίσουσι, δαμασθέντα ὑπὸ τῶν ἐμῶν χειρῶν.
Trupul să-i care strivit de pumnii și brațele mele.”

ὣς ἔφαθ', οἳ δ' ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ.	676
οὕτως εἶπεν· οὗτοι δὲ πάντες ἄφωνοι ἐγένοντο σιωπῇ·
Zise, și molcom ceilalți tăcură cu toții, când iată

Εὐρύαλος δέ οἱ οἶος ἀνίστατο ἰσόθεος φὼς	677
Εὐρύαλος δὲ αὐτῷ μόνος ἀνέστη ἀνὴρ ἴσος θεῷ,
Singur atunci ca un zeu răsărit Evrial se ridică,

Μηκιστῆος υἱὸς Ταλαϊονίδαο ἄνακτος,	678
υἱὸς Μηκιστέως τοῦ βασιλέως τοῦ υἱοῦ τοῦ Ταλαοῦ,
Fiul viteazului Domn, fecior lui Talaos, Meciste,

ὅς ποτε Θήβας δ' ἦλθε δεδουπότος Οἰδιπόδαο	679
ὃς ἀφίκετό ποτε εἰς τὰς Θήβας, ἀποθανόντος τοῦ Οἰδίποδος
Care la Teb-a mai fost, la serbarea de mort, când pierise

ἐς τάφον· ἔνθα δὲ πάντας ἐνίκα Καδμείωνας.	680
εἰς ἐπιτάφιον, ἐκεῖ δὲ πάντας ἐνίκα τοὺς Θηβαίους.
Craiul Edip, și învinse la jocuri pe toți Cadmeenii.

τὸν μὲν Τυδεΐδης δουρὶ κλυτὸς ἀμφεπονεῖτο	681
περὶ τοῦτον μὲν οὖν ὁ κατὰ πόλεμον ἔνδοξος υἱὸς τοῦ Τυδέως ἠσχολεῖτο
Sârguitor se tot poartă Tidid și din grai întărește

θαρσύνων ἔπεσιν, μέγα δ' αὐτῷ βούλετο νίκην.	682
καὶ ἐνήργει παρορμῶν αὐτὸν λόγοις· πάνυ δὲ αὐτῷ ἤθελε νίκην·
Inima lui Evrial, căci prea mult îi voia biruința.

ζῶμα δέ οἱ πρῶτον παρακάββαλεν, αὐτὰρ ἔπειτα	683
περίζωμα δὲ αὐτῷ πρῶτον περιέθηκε. μετὰ ταῦτα δὲ
Vintrele el cu un brâu i le-ncinse și-i dete pe urmă

δῶκεν ἱμάντας ἐϋτμήτους βοὸς ἀγραύλοιο.	684
ἔδωκαν τοὺς καλῶς κεκομμένους λώρους τοῦ ἐν ἀγρῷ διαιτωμένου βοός,
Bine-croite curele din piele de taur sălbatic.

τὼ δὲ ζωσαμένω βήτην ἐς μέσσον ἀγῶνα,	685
οὗτοι δὲ ζωσάμενοι ἐπορεύθησαν εἰς τὸ μέσον τοῦ ἀγῶνος,
După ce-așa bătăușii se-ncing, ’naintează la mijloc,

ἄντα δ' ἀνασχομένω χερσὶ στιβαρῇσιν ἅμ' ἄμφω	686
ἐξεναντίας δὲ ἀνατεινάμενοι χερσὶν ἰσχυραῖς ὁμοῦ ἀμφότεροι
Zdravene brațe-și-ntind amândoi și se dau împotrivă,

σύν ῥ' ἔπεσον, σὺν δέ σφι βαρεῖαι χεῖρες ἔμιχθεν.	687
συνέπεσον καὶ συνέβαλον, συνέμιξαν δὲ αὐτῶν αἱ βαρεῖαι καὶ ἐπαχθεῖς χεῖρες,
Se încleștează și-ncep a pocni loviturile grele,

δεινὸς δὲ χρόμαδος γενύων γένετ', ἔρρεε δ' ἱδρὼς	688
φοβερὸς δὲ ψόφος καὶ κτύπος τῶν σιαγόνων ἐγένετο, ἔρρει δὲ καὶ ἐχεῖτο ἱδρὼς
Groaznic ei crișcă din dinți și curge sudoarea șiroaie

πάντοθεν ἐκ μελέων· ἐπὶ δ' ὄρνυτο δῖος Ἐπειός,	689
πάντοθεν ἐκ τῶν μελῶν, ἐφώρμησε δὲ ὁ ἔνδοξος Ἐπειός,
Din mădularele lor. Dar, când Evrial i s-aține,

κόψε δὲ παπτήναντα παρήϊον· οὐδ' ἄρ' ἔτι δὴν	690
ἔπληξε δὲ περιβλεψάμενον κατὰ τὴν παρειάν, οὐκέτι δὲ ἐπὶ πολὺ
Tabăr-asupră-i Epeos și-l pumnuie-n față, iar dânsul

ἑστήκειν· αὐτοῦ γὰρ ὑπήριπε φαίδιμα γυῖα.	691
ἵστατο, αὐτόθι γὰρ ὑποπέπτωκε τὰ λαμπρὰ μέλη.
Nu mai stă mult în picioare și trupu-i măreț se răstoarnă,

ὡς δ' ὅθ' ὑπὸ φρικὸς Βορέω ἀναπάλλεται ἰχθὺς	692
ὥσπερ δὲ ὅτε ὑπὸ τοῦ βορέου ἀναπηδᾷ ἐκ τοῦ ἐπανεστηκότος τῆς θαλάσσης ὁ ἰχθὺς
Cum câteodată se saltă pe malul ierbos de la mare

θίν' ἐν φυκιόεντι, μέλαν δέ ἑ κῦμα κάλυψεν,	693
παρὰ τὸν βρυώδη αἰγιαλὸν καὶ τὸ μέλαν κῦμα περικαλύπτει αὐτόν,
Peștele, când de Boreu e suflat și-l îngroapă talazul;

ὣς πληγεὶς ἀνέπαλτ'· αὐτὰρ μεγάθυμος Ἐπειὸς	694
οὕτω πληγεὶς ἀνετράπη αὐτόθι· ὁ μεγαλόψυχος δὲ Ἐπειὸς
Astfel se saltă și cade izbit Evrial. Iar Epeos

χερσὶ λαβὼν ὤρθωσε· φίλοι δ' ἀμφέσταν ἑταῖροι,	695
κρατήσας αὐτὸν ταῖς χερσὶν ἀνώρθωσεν, οἱ ἀγαπητοὶ δὲ φίλοι περιίσταντο,
Cel oțelit în putere pe brațe de jos îl ridică,

οἵ μιν ἄγον δι' ἀγῶνος ἐφελκομένοισι πόδεσσιν	696
οἵτινες αὐτὸν ἔφερον διὰ τοῦ ἀγῶνος τῶν ποδῶν ἐπισυρομένων,
Soții aleargă la el și-l cară vintriș de picioare,

αἷμα παχὺ πτύοντα κάρη βάλλονθ' ἑτέρωσε·	697
αἷμα πολύ πτύοντα, τὴν κεφαλὴν κλίνοντα πρὸς τὸν ὦμον
Spânzură capu-i la vale și scuipă el cheaguri de sânge.

κὰδ δ' ἀλλοφρονέοντα μετὰ σφίσιν εἷσαν ἄγοντες,	698
ἐντεῦθεν λείπει πλέον ἡ παράφρασις τοῦ ψελλοῦ
După ce-l iau între-ai lor și pe jos leșinat îl așază,

αὐτοὶ δ' οἰχόμενοι κόμισαν δέπας ἀμφικύπελλον.	699
αὐτοὶ δὲ ἀπελθόντες ἐνέγκαν (ἔλαβον) τὸ διπλοῦν ἔκπωμα.
Dânșii mai dau înc-o raită și-aduc din băteliște cupa.

Πηλεΐδης δ' αἶψ' ἄλλα κατὰ τρίτα θῆκεν ἄεθλα	700
ὁ τοῦ Πηλέως δὲ ταχέως ἄλλα τρίτα κατέθηκεν ἔπαθλα
Repede Ahile mai scoate și alte osebite câștiguri

δεικνύμενος Δαναοῖσι παλαισμοσύνης ἀλεγεινῆς,	701
φιλοτιμούμενος τοῖς Ἕλλησιν, τῆς δυσχεροῦς καὶ ἐπιπόνου πάλης·
Pentru al treilea joc, e vorba de-amarnica trântă.

τῷ μὲν νικήσαντι μέγαν τρίποδ' ἐμπυριβήτην,	702
τῷ μὲν νικήσαντι τρίποδα μέγαν ἐν τῷ πυρὶ τιθέμενον,
Dăruie, oricui va învinge, un vas încercat de jeratic,

τὸν δὲ δυωδεκάβοιον ἐνὶ σφίσι τῖον Ἀχαιοί·	703
τοῦτον δὲ δώδεκα βοῶν ἐτίμων ἐν ἑαυτοῖς οἱ Ἕλληνες,
Mare triped, socotit după preț ca de doispre’ce tauri,

ἀνδρὶ δὲ νικηθέντι γυναῖκ' ἐς μέσσον ἔθηκε,	704
τῷ νικηθέντι δὲ ἀνδρὶ ἔθηκεν εἰς τὸ μέσον γυναῖκα,
Pentru bărbatul învins, la mijloc aduce-o femeie

πολλὰ δ' ἐπίστατο ἔργα, τίον δέ ἑ τεσσαράβοιον.	705
πολλὰ δὲ ἔργα ἠπίστατο, ἐτίμων δ᾽ αὐτὴν τεσσάρων βοῶν.
Meșteră mare la lucru de mână, în preț ca de patru

στῆ δ' ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν·	706
ἔστη δὲ ὀρθὸς καὶ λόγον ἐν τοῖς Ἕλλησιν εἶπεν.
Boi prețuită; și-apoi sculându-se,-Aheilor zice·

ὄρνυσθ' οἳ καὶ τούτου ἀέθλου πειρήσεσθον.	707
ἐγείρεσθε οἳ καὶ τούτου τοῦ ἄθλου πειραθήσεσθε.
„Vie și cei care vor la jocul acesta să-ncerce.”

ὣς ἔφατ', ὦρτο δ' ἔπειτα μέγας Τελαμώνιος Αἴας,	708
οὕτως εἶπεν· ἀνέστη δὲ μετὰ ταῦτα ὁ τοῦ Τελαμῶνος μέγας Αἴας,
Zise, și trupeșul Aias Telamon pe loc și răsare,

ἂν δ' Ὀδυσεὺς πολύμητις ἀνίστατο κέρδεα εἰδώς.	709
ἀνέστη δὲ καὶ ὁ πολύβουλος Ὀδυσσεύς, ὁ τὰς μηχανὰς καὶ πανουργίας ἐπιστάμενος·
Dar mai răsare și mult iscusitul, mehenghiul Ulise.

ζωσαμένω δ' ἄρα τώ γε βάτην ἐς μέσσον ἀγῶνα,	710
ζωσάμενοι δ' ἄρα οὗτοι ἐπορεύθησαν εἰς τὸ μέσον τοῦ ἀγῶνος,
Bine se-ncing și pășind în faț-adunării la mijloc

ἀγκὰς δ' ἀλλήλων λαβέτην χερσὶ στιβαρῇσιν	711
τὰς ἀγκάλας δὲ ἀλλήλων περιέλαβον χερσὶ στιβαραῖς καὶ ἰσχυραῖς·
Dânșii cu zdravene brânci se înșfacă brățiș laolaltă.

ὡς ὅτ' ἀμείβοντες, τούς τε κλυτὸς ἤραρε τέκτων	712
ὥσπερ δὲ ὅτε οἱ συστάται, οὓς ἔνδοξος τέκτων ἥρμοσε,
Tare, de parcă sunt grinzile caselor mari, căpriorii

δώματος ὑψηλοῖο βίας ἀνέμων ἀλεείνων.	713
τοῦ ὑψηλοῦ οἰκήματος, τὴν τῶν ἀνέμων ἰσχὺν φυλαττόμενος,
Care-ncheiați cu temei de-un meșter, înfruntă furtuna,

τετρίγει δ' ἄρα νῶτα θρασειάων ἀπὸ χειρῶν	714
ἔτριξον δὲ τὰ νῶτα ὑπὸ τῶν εὐτόλμων καὶ ἰσχυρῶν χειρῶν
Ei se înhață de spete, se-ncoardă, se trag cu putere,

ἑλκόμενα στερεῶς· κατὰ δὲ νότιος ῥέεν ἱδρώς,	715
ἐπισυρόμενα σφοδρῶς, κατέρρει δὲ ἐκ τῶν νώτων ἱδρὼς
Spetele strânse trosnesc și sudoarea le curge pâraie,

πυκναὶ δὲ σμώδιγγες ἀνὰ πλευράς τε καὶ ὤμους	716
πλεῖσται δὲ μώλωπες καὶ οἰδήματα κατὰ τὰς πλευρὰς καὶ τοὺς ὤμους
Li se bășică într-una pe coaste, pe umere pielea

αἵματι φοινικόεσσαι ἀνέδραμον· οἳ δὲ μάλ' αἰεὶ	717
αἵματι ἐρυθρὰ ὑπανέστησαν, οὗτοι δὲ πάνυ ἀεὶ
Roșie toată de sânge, dar ei mai dau harță-nainte

νίκης ἱέσθην τρίποδος πέρι ποιητοῖο·	718
νίκης ἐπεθύμουν ἕνεκα τοῦ πεποιημένου τρίποδος·
Dornici să biruie și făuritul triped să câștige.

οὔτ' Ὀδυσεὺς δύνατο σφῆλαι οὔδει τε πελάσσαι,	719
καὶ οὔτε ὁ Ὀδυσσεὺς ἐδύνατο παρατρέψαι καὶ προσπελάσαι τῷ ἐδάφει,
Nici pe departe Ulise nu-și poate trânti pe potrivnic

οὔτ' Αἴας δύνατο, κρατερὴ δ' ἔχεν ἲς Ὀδυσῆος.	720
οὔτε ὁ Αἴας ἐδύνατο, καρτερῶς γὰρ ἀντεῖχεν ἡ τοῦ Ὀδυσσέως δύναμις.
Lesne, nici Aias pe el, căci tare-i de vână Ulise.

ἀλλ' ὅτε δή ῥ' ἀνίαζον ἐϋκνήμιδας Ἀχαιούς,	721
ἀλλ᾽ ὁπηνίκα δὴ εἰς ἀνίαν ἦγον τοὺς ἐυόπλους Ἕλληνας,
Cum începură Danaii să-și piardă răbdarea privindu-i

δὴ τότε μιν προσέειπε μέγας Τελαμώνιος Αἴας·	722
τηνικαῦτα δὴ εἶπε πρὸς αὐτὸν ὁ τοῦ Τελαμῶνος μέγας Αἴας.
Nerăbdătorii, îi grăi nămetenia ceea de Aias·

διογενὲς Λαερτιάδη πολυμήχαν' Ὀδυσσεῦ	723
ὦ ἐκ τοῦ Διὸς καταγόμενε υἱὲ τοῦ Λαέρτου πολύτροπε Ὀδυσσεῦ,
„Laertiade, purcese din Zeus, dibace Ulise,

ἤ μ' ἀνάειρ', ἢ ἐγὼ σέ· τὰ δ' αὖ Διὶ πάντα μελήσει.	724
ἢ ἆρον μὲ εἰς ὕψος, ἢ ἐγὼ σέ· τἀπὶ τούτοις δὲ πάντα διὰ φροντίδος τῷ Διὶ ἔσται.
Saltă-mă-n sus ori te salt, și fie ce-o fi de la Zeus.”

ὣς εἰπὼν ἀνάειρε· δόλου δ' οὐ λήθετ' Ὀδυσσεύς·	725
οὕτως εἰπὼν ἀνεκούφισεν αὐτόν· οὐκ ἐπελάθετο δὲ τοῦ δόλου ὁ Ὀδυσσεύς,
Zice și-l umflă pe sus. Șiret cum e însă Ulise,

κόψ' ὄπιθεν κώληπα τυχών, ὑπέλυσε δὲ γυῖα,	726
ἔπληξε γὰρ ὄπισθεν τὴν ἰγνύην ἐπιτυχών, ἀσθενῆ δὲ ἐποίησε τὰ μέλη,
Iute din spate-l izbi sub genunchi, și slăbind în putere

κὰδ δ' ἔβαλ' ἐξοπίσω· ἐπὶ δὲ στήθεσσιν Ὀδυσσεὺς	727
κατέπεσε δὲ εἰς τοὐπίσω, ἐν τοῖς στήθεσι δὲ Ὀδυσσεύς
Aias atunci se răstoarnă pe spate și asupra-i Ulise

κάππεσε· λαοὶ δ' αὖ θηεῦντό τε θάμβησάν τε.	728
κατέπεσεν· οἱ λαοὶ δὲ ἐθαύμαζόν (ἐθεῶντό) τε καὶ ἐξεπλάγησαν·
Lat se prăvale pieptiș și lumea se miră privindu-i.

δεύτερος αὖτ' ἀνάειρε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,	729
δεύτερος δὲ ἐπῇρεν ὁ καρτερικὸς ἐνδοξότατος Ὀδυσσεύς,
Cearcă-n al doilea rând să ridice pe Aias Ulise,

κίνησεν δ' ἄρα τυτθὸν ἀπὸ χθονός, οὐδ' ἔτ' ἄειρεν,	730
ἐκίνησε δὲ ὀλίγον ἀπὸ τῆς γῆς, οὐδέ γε ἀνεκούφισεν,
Însă abia el din loc îl urnește, nu poate să-l salte,

ἐν δὲ γόνυ γνάμψεν· ἐπὶ δὲ χθονὶ κάππεσον ἄμφω	731
ἐνέκαμψε δὲ τὸ γόνυ, κατέπεσον δὲ ἀμφότεροι ἐπὶ τὴν γῆν
Piedică-i pune-n genunchi; și unul de altul aproape,

πλησίοι ἀλλήλοισι, μιάνθησαν δὲ κονίῃ.	732
ἐπάλληλοι, ἐμολύνθησαν δὲ ὑπὸ τῆς κόνεως.
Cad amândoi la pământ și praful le-ntină tot trupul.

καί νύ κε τὸ τρίτον αὖτις ἀναΐξαντ' ἐπάλαιον,	733
καὶ δὴ τὸ τρίτον πάλιν ἀνορμήσαντες ἐπάλαιον ἄν,
Sar și-n al treilea rând ei stau să s-apuce la trântă,

εἰ μὴ Ἀχιλλεὺς αὐτὸς ἀνίστατο καὶ κατέρυκε·	734
εἰ μὴ Ἀχιλλεὺς αὐτὸς ἀνέστη καὶ διεκώλυσε λέγων.
Dar se ridică de jos și-i împiedică însuși Ahile·

μηκέτ' ἐρείδεσθον, μὴ δὲ τρίβεσθε κακοῖσι·	735
μηκέτι μάχεσθε μηδὲ καταπονεῖτε κακοῖς ἑαυτούς,
„Nu vă mai puneți din nou și nu vă spetiți cu bătaia,

νίκη δ' ἀμφοτέροισιν· ἀέθλια δ' ἶσ' ἀνελόντες	736
ἡ νίκη δὲ ἀμφοτέρων ἐστίν, ἔπαθλα δὲ ὅμοια ἀναλαβόντες
Voi ați învins amândoi, luați dar aceeași răsplată

ἔρχεσθ', ὄφρα καὶ ἄλλοι ἀεθλεύωσιν Ἀχαιοί.	737
πορεύεσθε, ἵνα καὶ ἄλλοι Ἕλληνες ἀγωνίσωνται.
Și depărtați-v-acum ca să vie și alții la luptă.”

ὣς ἔφαθ', οἳ δ' ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδὲ πίθοντο,	738
οὕτως εἶπεν. οὗτοι δὲ αὐτοῦ πάνυ ἐπήκουσαν
Asta le zise, iar dânșii voios îi făcură pe voie,

καί ῥ' ἀπομορξαμένω κονίην δύσαντο χιτῶνας.	739
καὶ ἐπείσθησαν καὶ δὴ ἀποτιναξάμενοι τὴν κόνιν ἐνεδύσαντο τοὺς χιτῶνας.
Praful își șterseră apoi de pe ei și-mbrăcară veșmântul.

Πηλεΐδης δ' αἶψ' ἄλλα τίθει ταχυτῆτος ἄεθλα	740
ὁ τοῦ Πηλέως δὲ ταχέως ἄλλα ἔθηκεν ἔπαθλα ταχυτῆτος
Și-alte câștiguri Ahile mai puse la-ntrecere-n fugă.

ἀργύρεον κρητῆρα τετυγμένον· ἓξ δ' ἄρα μέτρα	741
ἀργυροῦν κρατῆρα κατεσκευασμένον, ἓξ δὲ μέτρα
Scoase o cană de argint, de șase măsuri încăpere,

χάνδανεν, αὐτὰρ κάλλει ἐνίκα πᾶσαν ἐπ' αἶαν	742
ἐχώρει, ὡραιότητι δὲ ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἐνίκα τοὺς ἄλλους
Sculă ce n-avea pereche de meșteșugită pe lume.

πολλόν, ἐπεὶ Σιδόνες πολυδαίδαλοι εὖ ἤσκησαν,	743
πολλῷ, ἐπειδὴ Σιδόνες οἱ πολλὰ ποικίλα ἐργαζόμενοι, καλώς κατεσκεύασαν,
O-mpodobiseră meșterii mari de podoabe din Sidon,

Φοίνικες δ' ἄγον ἄνδρες ἐπ' ἠεροειδέα πόντον,	744
φοίνικες δὲ ἄνδρες ἤνεγκαν διὰ τῆς σκοτοειδοῦς θαλάσσης,
Fenicienii apoi o purtară pe vânăta mare

στῆσαν δ' ἐν λιμένεσσι, Θόαντι δὲ δῶρον ἔδωκαν·	745
ἔστησαν (προσώρμισαν) δὲ ἐν τῷ λιμένι, τῷ Θόαντι δὲ ἔδωκαν αὐτὸν δῶρον·
Și pe la Schele venind, plocon o făcură lui Toas.

υἷος δὲ Πριάμοιο Λυκάονος ὦνον ἔδωκε	746
ὁ τοῦ Πριάμου δὲ υἱὸς Λυκάονος λύτρα ἔδωκε
Iar al lui Iason fecior, Euneu, o dădu lui Patroclu

Πατρόκλῳ ἥρωϊ Ἰησονίδης Εὔνηος.	747
τῷ ἥρωι Πατρόκλῳ. Εὔνηος ὁ υἱὸς τοῦ Ἰάσονος,
Răscumpărând pe feciorul iubit al lui Priam, Licaon.

καὶ τὸν Ἀχιλλεὺς θῆκεν ἄεθλον οὗ ἑτάροιο,	748
καὶ τοῦτον δὴ ὁ Ἀχιλλεὺς ἔθηκεν ἔπαθλον τοῦ ἑαυτοῦ φίλου.
Pentru prieten Ahile și-odorul acesta și-l pune

ὅς τις ἐλαφρότατος ποσσὶ κραιπνοῖσι πέλοιτο·	749
ὅστις κουφότατος ταχέσι ποσὶν ὑπάρχοι·
Jos ca răsplată bărbatului cel mai ușor de picioare,

δευτέρῳ αὖ βοῦν θῆκε μέγαν καὶ πίονα δημῷ,	750
τῷ δευτέρῳ δὲ βοῦν ἔθηκε μέγαν καὶ λιπαρὸν πιμελῆ,
Pentru al doilea pune un bou încălat și puternic

ἡμιτάλαντον δὲ χρυσοῦ λοισθήϊ' ἔθηκε.	751
ἥμισυ δὲ ταλάντου χρυσοῦ τῷ ἐσχάτῳ ἔθηκεν.
Și-o jumătate talant de aur dă celui din urmă.

στῆ δ' ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν·	752
ἔστη δὲ ὀρθὸς καὶ λόγον ἐν τοῖς Ἕλλησιν εἶπεν.
Gata cu ele fiind, se scoală și-Aheilor zice·

ὄρνυσθ' οἳ καὶ τούτου ἀέθλου πειρήσεσθε.	753
ἀνάστητε οἳ καὶ τούτου τοῦ ἄθλου πειραθήσεσθε.
„Vie și cei care vor să încerce la jocul acesta.”

ὣς ἔφατ', ὄρνυτο δ' αὐτίκ' Ὀϊλῆος ταχὺς Αἴας,	754
οὕτως εἶπεν· ἀνέστη δὲ παραχρῆμα ὁ ταχύπους Αἴας τοῦ Ὀϊλέως·
Iutele Aias Oilidul atunci se ridică deodată

ἂν δ' Ὀδυσεὺς πολύμητις, ἔπειτα δὲ Νέστορος υἱὸς	755
ἀνέστη δὲ καὶ ὁ πολύβουλος Ὀδυσσεύς μετὰ ταῦτα δὲ καὶ ὁ τοῦ Νέστορος υἱὸς
Și iscusitul Ulise, apoi Antiloh, al lui Nestor

Ἀντίλοχος· ὃ γὰρ αὖτε νέους ποσὶ πάντας ἐνίκα.	756
Ἀντίλοχος, οὗτος γὰρ πάντας τοὺς νέους ἐνίκα τοῖς ποσίν·
Fiu, care-ntrece din fuga picioarelor tot tineretul.

στὰν δὲ μεταστοιχί· σήμηνε δὲ τέρματ' Ἀχιλλεύς.	757
ἔστησαν δὲ κατὰ τάξιν· ἐδήλωσε δὲ τὰ τέλη τοῦ δρόμου ὁ Ἀχιλλεύς·
Ei se înșiră, și țint-alergării Ahile le-arată.

τοῖσι δ' ἀπὸ νύσσης τέτατο δρόμος· ὦκα δ' ἔπειτα	758
τούτοις δὲ ἀπὸ τῆς ἀφετηρίας ἐξετάθη ὁ δρόμος, ταχέως δὲ μετὰ ταῦτα
Drumul se-ntinde departe de semn. Se avântă-nainte

ἔκφερ' Ὀϊλιάδης· ἐπὶ δ' ὄρνυτο δῖος Ὀδυσσεὺς	759
προέβαινεν ὁ τοῦ Ὀϊλέως, ἐφώρμα δὲ ὁ ἐνδοξότατος Ὀδυσσεύς
Sprinten Oilidul întâi. Pornind și Ulise, se ține

ἄγχι μάλ', ὡς ὅτε τίς τε γυναικὸς ἐϋζώνοιο	760
ἐγγύθεν πάνυ. ὥσπερ ὅτε τις γυναικὸς καλλιζώνου ἐγγὺς
Foarte pe-aproape de el. Precum la țesut o femeie

στήθεός ἐστι κανών, ὅν τ' εὖ μάλα χερσὶ τανύσσῃ	761
τοῦ στήθους ἐστὶν ὁ ἱστουργικὸς κανών, ὃν ἂν πάνυ καλῶς ἐκτανύσῃ ταῖς χερσὶ
Gingaș încinsă la stative stând, cu suveica

πηνίον ἐξέλκουσα παρὲκ μίτον, ἀγχόθι δ' ἴσχει	762
τὸ ὕφασμα ἐξέλκουσα παρὰ τὸν μῖτον, ἐγγὺς δὲ κατέχει
Umblă, când firul în rost își aruncă și suveica pe-aproape

στήθεος· ὣς Ὀδυσεὺς θέεν ἐγγύθεν, αὐτὰρ ὄπισθεν	763
τοῦ στήθους· οὕτως ὁ Ὀδυσσεὺς ἔτρεχεν ἐγγύθεν, ὄπισθεν δὲ
Ține la piept; după Aias tot astfel de-aproape Ulise

ἴχνια τύπτε πόδεσσι πάρος κόνιν ἀμφιχυθῆναι·	764
τὰ ἴχνη φθάνων ἔτυπτε τοῖς ποσί, πρὶν κατενεχθῆναι τὴν κόνιν ἐπὶ τὸ ἴχνος, ἣν ὁ προτρέχων ἵστησι·
Zboară, și-i calcă pe urmă ’nainte ca praful să salte.

κὰδ δ' ἄρα οἱ κεφαλῆς χέ' ἀϋτμένα δῖος Ὀδυσσεὺς	765
κατὰ τῆς κεφαλῆς δὲ αὐτοῦ ἔχεεν ἀναπνοὴν ὁ ἐνδοξότατος Ὀδυσσεύς,
Repede tot alergând după el, cu suflarea-l ajunge

αἰεὶ ῥίμφα θέων· ἴαχον δ' ἐπὶ πάντες Ἀχαιοὶ	766
ἀεὶ τρέχων ταχέως· ἐπεβόησαν δὲ πάντες οἱ Ἕλληνες αὐτῷ
Pe după creștet pe Aias. Dau chiot Aheii văzându-l

νίκης ἱεμένῳ, μάλα δὲ σπεύδοντι κέλευον.	767
νίκης ἐφιεμένῳ· πάνυ δὲ ἐπειγομένῳ καὶ σπουδάζοντι παρεκελεύοντο·
Cum năzuiește să-nvingă și-avântu-i sporesc cu strigarea,

ἀλλ' ὅτε δὴ πύματον τέλεον δρόμον, αὐτίκ' Ὀδυσσεὺς	768
ἀλλ᾿ ὁπηνίκα δὴ τὸ ἔσχατον τοῦ δρόμου ἤνυον, παραχρῆμα Ὀδυσσεύς
Dar în minuta când ei isprăveau alergarea din urmă,

εὔχετ' Ἀθηναίῃ γλαυκώπιδι ὃν κατὰ θυμόν·	769
ηὔχετο τῇ Ἀθηνᾷ τῇ εὐοφθάλμῳ κατὰ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν·
Craiul Ulise în sine-i așa se ruga de Atena·

κλῦθι θεά, ἀγαθή μοι ἐπίρροθος ἐλθὲ ποδοῖιν.	770
ἐπάκουσόν μου, ὦ θεά, ἐλθέ μοι ἀγαθὴ βοηθὸς τῶν ποδῶν.
„Fii priitoare, o, zeiță și vino, ajută-mă-n fugă.”

ὣς ἔφατ' εὐχόμενος· τοῦ δ' ἔκλυε Παλλὰς Ἀθήνη,	771
οὕτως εἶπε δεόμενος· τούτου δὲ ἐπήκουσεν ἡ πολεμικὴ Ἀθηνᾶ,
Astfel Ulise se roagă și Palas Atena-l ascultă,

γυῖα δ' ἔθηκεν ἐλαφρά, πόδας καὶ χεῖρας ὕπερθεν.	772
τὰ μέλη δὲ αὐτοῦ ἐποίησε κούφα, τούς τε πόδας καὶ τὰς χεῖρας ἄνωθεν.
Sprintene-i face deodată picioarele, brațele, trupul.

ἀλλ' ὅτε δὴ τάχ' ἔμελλον ἐπαΐξασθαι ἄεθλον,	773
ἀλλ' ὁπηνίκα δὴ ταχέως ἔμελλον ἐπὶ τὸ ἔπαθλον ὁρμήσειν,
Iar mai încolo, când ei se aruncă s-apuce răsplata,

ἔνθ' Αἴας μὲν ὄλισθε θέων, βλάψεν γὰρ Ἀθήνη,	774
τότε Αἴας μὲν σφήλας κατέπεσε τρέχων, ἔβλαψε γὰρ αὐτὸν ἡ Ἀθηνᾶ,
Aias alunecă împiedicat de zeiță și cade

τῇ ῥα βοῶν κέχυτ' ὄνθος ἀποκταμένων ἐριμύκων,	775
ἔνθα ἦν κόπρος κεχυμένη βοῶν μεγάλως μυκωμένων ἀναιρεθέντων,
Peste mormanul de proaspăt gunoi adunat de la boii

οὓς ἐπὶ Πατρόκλῳ πέφνεν πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·	776
οὓς ἐπὶ τῷ Πατρόκλῳ ἀπέκτεινεν ὁ ταχύπους Ἀχιλλεύς·
Cei mugitori care fură jertfiți lui Patroclu de-Ahile,

ἐν δ' ὄνθου βοέου πλῆτο στόμα τε ῥῖνάς τε·	777
ἐνεπληρώθη δὲ τὸ στόμα αὐτοῦ καὶ αἱ ῥῖνες κόπρου βοείας.
Și de gunoiu-i se umple și nasul și gura lui Aias.

κρητῆρ' αὖτ' ἀνάειρε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,	778
τὸν κρατῆρα δὲ ἀνέλαβεν ὁ καρτερικὸς ἐνδοξότατος Ὀδυσσεύς,
Vasul câștigă și-l ia încercatul, măritul Ulise,

ὡς ἦλθε φθάμενος· ὃ δὲ βοῦν ἕλε φαίδιμος Αἴας.	779
ἐπειδὴ ἀφίκετο προφθάσας· οὗτος δὲ τὸν βοῦν ἔλαβεν ὁ λαμπρὸς Αἴας,
El înainte sosind, și boul îl capătă Aias.

στῆ δὲ κέρας μετὰ χερσὶν ἔχων βοὸς ἀγραύλοιο	780
ἔστη δὲ τὸ κέρας κατέχων ἐν ταῖς χερσὶ τοῦ ἀγροδιαίτου βοός,
Boul la țară crescut de corn apucându-l Oilidul

ὄνθον ἀποπτύων, μετὰ δ' Ἀργείοισιν ἔειπεν·	781
κόπρον ἀποπτύων, εἶπε δὲ ἐν τοῖς Ἕλλησι·
Scuipă din gură gunoiul și zice Aheilor astfel·

ὢ πόποι ἦ μ' ἔβλαψε θεὰ πόδας, ἣ τὸ πάρος περ	782
φεῦ φεῦ, ὄντως που ἡ θεά ἔβλαψε τοὺς πόδας μου, ἣ καὶ πρότερον
„Alei, păcatele mele, că piedică-mi puse zeița,

μήτηρ ὣς Ὀδυσῆϊ παρίσταται ἠδ' ἐπαρήγει.	783
καθάπερ μήτηρ σύνεστι τῷ Ὀδυσσεῖ καὶ βοηθεῖ.
Care ca mamă-i tot sare și-alături îi stă lui Ulise.”

ὣς ἔφαθ', οἳ δ' ἄρα πάντες ἐπ' αὐτῷ ἡδὺ γέλασσαν.	784
οὕτως εἶπεν· οὗτοι δὲ πάντες ἡδέως ἐγέλασαν ἐπ᾿ αὐτῷ.
Asta vorbi, iar Aheii râdeau să leșine de dânsul.

Ἀντίλοχος δ' ἄρα δὴ λοισθήϊον ἔκφερ' ἄεθλον	785
ὁ Ἀντίλοχος δὲ τὸ ἔσχατον ἔπαθλον ἔλαβε
Fiul lui Nestor luă după aceea răsplata din urmă

μειδιόων, καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν·	786
μειδιῶν, καὶ λόγον ἐν τοῖς Ἕλλησιν εἶπεν.
Și-n adunare privind cu zâmbet Aheilor zise·

εἰδόσιν ὔμμ' ἐρέω πᾶσιν φίλοι, ὡς ἔτι καὶ νῦν	787
ἐπισταμένοις ὑμῖν ἅπασιν ἐρῶ, ὦ φίλοι, ὡς ἔτι κἀν τῷ παρόντι
„Vouă v-o spun, o, prieteni, măcar că o știți, că și astăzi

ἀθάνατοι τιμῶσι παλαιοτέρους ἀνθρώπους.	788
οἱ αἰώνιοι θεοὶ τιμῶσι τοὺς πρεσβυτέρους ἀνθρώπους·
Zeii mai mult îi cinstesc pe oamenii cei mai în vârstă.

Αἴας μὲν γὰρ ἐμεῖ' ὀλίγον προγενέστερός ἐστιν,	789
ὁ Αἴας μὲν γὰρ ὀλίγον ἐμοῦ πρεσβύτερος ὑπάρχει.
Aias aci bunăoară-i oleacă mai mare ca mine,

οὗτος δὲ προτέρης γενεῆς προτέρων τ' ἀνθρώπων·	790
οὗτος δὲ προτέρας ἡλικίας καὶ προγενεστέρων ἀνθρώπων ἐστίν,
Dar mai trecut și din alt neam de oameni e craiul Ulise,

ὠμογέροντα δέ μίν φασ' ἔμμεναι· ἀργαλέον δὲ	791
μήπω δὲ ὑπὸ γήρως καθεψημένον αυτόν φασιν εἶναι· χαλεπὸν δὲ
Însă e verde bătrânul, că iat-anevoie la fugă

ποσσὶν ἐριδήσασθαι Ἀχαιοῖς, εἰ μὴ Ἀχιλλεῖ.	792
τοῖς Ἕλλησιν ἐλθεῖν αὐτῷ εἰς ἅμιλλαν ποδῶν, πλὴν Ἀχιλλέως.
Pot să se prindă cu dânsul Danaii, afară de-Ahile.”

ὣς φάτο, κύδηνεν δὲ ποδώκεα Πηλεΐωνα.	793
οὕτως εἶπεν. ὕψωσε δὲ ἐπαίνῳ τὸν ταχύποδα υἱὸν τοῦ Πηλέως,
Asta el spune spre lauda celui născut de Peleus,

τὸν δ' Ἀχιλεὺς μύθοισιν ἀμειβόμενος προσέειπεν·	794
πρὸς τοῦτον δὲ ὁ Ἀχιλλεὺς λόγοις ἀποκρινόμενος εἶπεν.
Care, auzindu-l, așa îl întâmpină-ndată din gură·

Ἀντίλοχ' οὐ μέν τοι μέλεος εἰρήσεται αἶνος,	795
ὦ Ἀντίλοχε, οὐδαμῶς σοι μάταιος ῥηθήσεται ὁ ἔπαινος.
„Nerăsplătit-,Antiloh, nu-i lauda spusă de tine,

ἀλλά τοι ἡμιτάλαντον ἐγὼ χρυσοῦ ἐπιθήσω.	796
ἀλλά σοι ἐγὼ ἥμισυ ταλάντου χρυσοῦ ἐπιδώσω.
O jumătate talant de aur îți dau pe deasupra.”

ὣς εἰπὼν ἐν χερσὶ τίθει, ὃ δ' ἐδέξατο χαίρων.	797
οὕτως εἰπὼν ἐνέθηκε ταῖς χερσίν, οὗτος δὲ ἐδέξατο ἀγαλλόμενος.
Zice și-n mână i-o-ntinde, iar el o primi cu plăcere.

αὐτὰρ Πηλεΐδης κατὰ μὲν δολιχόσκιον ἔγχος	798
ὁ υἱὸς δὲ τοῦ Πηλέως δόρυ μακρὸν
Dar Peleianul aduse și puse la loc după asta

θῆκ' ἐς ἀγῶνα φέρων, κατὰ δ' ἀσπίδα καὶ τρυφάλειαν	799
κατέθηκεν εἰς τὸν ἀγῶνα ἐνέγκας. κατέθηκε δὲ καὶ ἀσπίδα καὶ κράνος,
Și-alte câștiguri, un coif și un scut și o suliță lungă,

τεύχεα Σαρπήδοντος, ἅ μιν Πάτροκλος ἀπηύρα.	800
ὅπλα τοῦ Σαρπηδόνος, ἅπερ ἀφείλετο αὐτὸν ὁ Πάτροκλος·
Armele lui Sarpedon prădate de însuși Patroclu.

στῆ δ' ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν·	801
ἔστη δὲ ὀρθὸς καὶ λόγον ἐν τοῖς Ἕλλησιν εἶπεν.
Scoală-se-apoi între Ahei și astfel Ahile le zice·

ἄνδρε δύω περὶ τῶνδε κελεύομεν, ὥ περ ἀρίστω,	802
ἄνδρας δύο περὶ τούτων προτρέψωμεν, οἵτινές εἰσιν ἄριστοι,
„Doi luptători mai poftim, pe cei mai destoinici din oaste

τεύχεα ἑσσαμένω ταμεσίχροα χαλκὸν ἑλόντε	803
τὰ ὅπλα ἐνδυσάμενοι, σωματοτόμον σίδηρον λαβόντες,
Care-narmați amândoi cu arme tăioase de aramă

ἀλλήλων προπάροιθεν ὁμίλου πειρηθῆναι.	804
ἀλλήλων πειραθῆναι ἔμπροσθεν τοῦ πλήθους·
Pentru răsplata de față să lupte-naintea mulțimii.

ὁππότερός κε φθῇσιν ὀρεξάμενος χρόα καλόν,	805
ὃς δ᾿ ἂν φθάσῃ πατάξας τὸ καλὸν σῶμα,
Cine pe altul în trupul frumos nimeri-va întâiul

ψαύσῃ δ' ἐνδίνων διά τ' ἔντεα καὶ μέλαν αἷμα,	806
ἅψηται δὲ τῶν μελῶν διὰ τῶν ὅπλων καὶ τοῦ μέλανος αἵματος
Și-l va pătrunde prin platoșă-n carne și-n sângele negru,

τῷ μὲν ἐγὼ δώσω τόδε φάσγανον ἀργυρόηλον	807
τούτῳ μὲν ἐγὼ δώσω τοῦτο τὸ ἀργυροῦς ἥλους ἔχον ξίφος
Are să aibă din parte-mi această podoabă de paloș

καλὸν Θρηΐκιον, τὸ μὲν Ἀστεροπαῖον ἀπηύρων·	808
περικαλλὲς Θρᾳκικόν, τοῦτο (ὃ) δὴ ἀφειλόμην τὸν Ἀστεροπαῖον,
Tracic cu ținte de-argint care-a fost al lui Asteropeos.

τεύχεα δ' ἀμφότεροι ξυνήϊα ταῦτα φερέσθων·	809
τὰ ὅπλα δὲ ταῦτα κοινὰ λαβέτωσαν ἀμφότεροι·
Și-armele aceste de-aici să le-mpartă amândoi deopotrivă;

καί σφιν δαῖτ' ἀγαθὴν παραθήσομεν ἐν κλισίῃσιν.	810
καὶ εὐωχίαν χρηστὴν παραθήσομαι αὐτοῖς ἐν ταῖς σκηναῖς.
Le mai întindem apoi și-o masă bogată la corturi.”

ὣς ἔφατ', ὦρτο δ' ἔπειτα μέγας Τελαμώνιος Αἴας,	811
οὕτως εἶπεν· ἀνέστη δὲ μετὰ ταῦτα ὁ μέγας υἱὸς τοῦ Τελαμῶνος Αἴας·
Zice, și scoală-se Aias cel mare Telamonianul,

ἂν δ' ἄρα Τυδεΐδης ὦρτο, κρατερὸς Διομήδης.	812
ἀνέστη δὲ καὶ ὁ τοῦ Τυδέως υἱὸς ὁ ἰσχυρὸς Διομήδης.
Și după el se ridică voinicul Tidid Diomede.

οἳ δ' ἐπεὶ οὖν ἑκάτερθεν ὁμίλου θωρήχθησαν,	813
οὗτοι δὲ ἐπειδὴ ἑκατέρωθεν τοῦ πλήθους ὡπλίσθησαν
După ce ei se-narmează de-o parte și alt-a mulțimii,

ἐς μέσον ἀμφοτέρω συνίτην μεμαῶτε μάχεσθαι	814
εἰς τὸ μέσον ἀμφοτέρων συνήρχοντο προθυμούμενοι πολεμεῖν,
Gata de luptă la mijloc pășesc amândoi și cu ochii

δεινὸν δερκομένω· θάμβος δ' ἔχε πάντας Ἀχαιούς.	815
φοβερῶς ἀντιβλέποντες, ἔκπληξις δὲ κατεῖχε πάντας τοὺς Ἕλληνας.
Groaznic așa se privesc, că-ngheață de spaimă Danaii.

ἀλλ' ὅτε δὴ σχεδὸν ἦσαν ἐπ' ἀλλήλοισιν ἰόντες,	816
ἀλλ᾿ ὁπηνίκα δὴ πλησίον ἦσαν ἐπ᾽ ἀλλήλους πορευόμενοι,
Cum împotrivă pășind s-apropie unul de altul ,

τρὶς μὲν ἐπήϊξαν, τρὶς δὲ σχεδὸν ὁρμήθησαν.	817
τρὶς μὲν ἐφώρμησαν, τρὶς δὲ πλησίον ἐγένοντο.
Dânșii dau buzna de trei ori, se-ndeasă de trei ori năvalnici.

ἔνθ' Αἴας μὲν ἔπειτα κατ' ἀσπίδα πάντοσ' ἐΐσην	818
τότε Αἴας μὲν οὖν κατὰ τὴν ἀσπίδα τὴν κυκλοτερῆ
Aias atunci pe Tidid în scutul rotat îl împunge,

νύξ', οὐδὲ χρό' ἵκανεν· ἔρυτο γὰρ ἔνδοθι θώρηξ·	819
ἔπληξεν, οὐδὲ τὸ σῶμα κατέλαβεν· ἐπεῖχε γὰρ ἔνδοθεν ὁ θώραξ·
Nu-l nimerește în carne, că platoșa i-apără trupul,

Τυδεΐδης δ' ἄρ' ἔπειτα ὑπὲρ σάκεος μεγάλοιο	820
ὁ τοῦ Τυδέως δὲ μετὰ ταῦτα ὑπεράνω τῆς μεγάλης ἀσπίδος
Dar Diomede tot umblă cu lance ascuțită de-aramă

αἰὲν ἐπ' αὐχένι κῦρε φαεινοῦ δουρὸς ἀκωκῇ.	821
ἀεὶ ἐπὶ τῷ αὐχένι ἐστοχάζετο τῇ αἰχμῇ τοῦ λαμπροῦ δόρατος·
Peste năprasnicul scut la grumaz să-l împungă pe Aias;

καὶ τότε δή ῥ' Αἴαντι περιδείσαντες Ἀχαιοὶ	822
καὶ τότε δὴ φοβηθέντες περὶ τοῦ Αἴαντος οἱ Ἕλληνες
De-asta temându-se atunci de viața lui Aias, Aheii

παυσαμένους ἐκέλευσαν ἀέθλια ἶσ' ἀνελέσθαι.	823
λήξαντας τῆς μάχης ἐκέλευσαν ἀναλαβεῖν ἔπαθλα ἴσα.
Cer să-nceteze bătaia, la fel să fie răsplata.

αὐτὰρ Τυδεΐδῃ δῶκεν μέγα φάσγανον ἥρως	824
τῷ υἱῷ δὲ τοῦ Τυδέως ἔδωκε τὸ μέγα ξίφος ὁ ἥρως
Lui Diomede-i mai dăruie-Ahile o sabie mare

σὺν κολεῷ τε φέρων καὶ ἐϋτμήτῳ τελαμῶνι.	825
σὺν τῇ ξιφοθήκῃ φέρων καὶ τῷ καλῶς τετμημένῳ ἀναφορεῖ.
Pusă-ntr-o teacă și prinsă de bine-croite curele.

αὐτὰρ Πηλεΐδης θῆκεν σόλον αὐτοχόωνον	826
ὁ τοῦ Πηλέως δὲ ἔθηκε δίσκον αὐτόχυτον.
Vine apoi altă răsplată, mai scoate un disc, turnătură

ὃν πρὶν μὲν ῥίπτασκε μέγα σθένος Ἠετίωνος·	827
ὃν πρότερον μὲ ἐρρίπτει ἡ μεγάλη δύναμις τοῦ Ἠετίωνος,
Neprelucrată de fier. Zvârlit era discu ’nainte

ἀλλ' ἤτοι τὸν ἔπεφνε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς,	828
ἀλλὰ τοῦτον μὲν ἀπέκτεινεν ὁ ταχύπους ἐνδοξότατος Ἀχιλλεύς,
De Aetion Deliul, pe el îns-Ahile-l ucise

τὸν δ' ἄγετ' ἐν νήεσσι σὺν ἄλλοισι κτεάτεσσι.	829
αὐτὸν δὲ ἦγεν ἐν τοῖς ναυσί, μετὰ τῶν ἄλλων κτημάτων,
Și la corăbii l-aduse cu toate-ale lui rotocoluri.

στῆ δ' ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν·	830
ἔστη δὲ ὀρθὸς καὶ λόγον ἐν τοῖς Ἕλλησιν εἶπεν·
Scoală-se-apoi Peleianul și astfel Aheilor zice·

ὄρνυσθ' οἳ καὶ τούτου ἀέθλου πειρήσεσθε.	831
ἀνάστητε οἳ καὶ τούτου τοῦ ἄθλου πεῖραν λήψεσθε·
„Vie și cine mai vrea la jocul acesta să-ncerce,

εἴ οἱ καὶ μάλα πολλὸν ἀπόπροθι πίονες ἀγροί,	832
εἴ γ᾽ αὐτῷ καὶ πάνυ πολλῷ πόρρωθι εὔγειοι ἀγροί,
Chiar dacă-și are departe de tot de cetate, ogorul,

ἕξει μιν καὶ πέντε περιπλομένους ἐνιαυτοὺς	833
ἕξει αὐτὸν καὶ πέντε κυκλοφορουμένους ἐνιαυτοὺς
Are cu discul acesta destul la nevoile sale

χρεώμενος· οὐ μὲν γάρ οἱ ἀτεμβόμενός γε σιδήρου	834
χρώμενος· οὐ γὰρ στερισκόμενος σιδήρου
Vreme mai mult de cinci ani; păstorul la el și plugarul

ποιμὴν οὐδ' ἀροτὴρ εἶσ' ἐς πόλιν, ἀλλὰ παρέξει.	835
ὁ ποιμὴν αὐτοῦ, οὐδὲ ὁ γεωργὸς πορεύσεται εἰς τὴν πόλιν, ἀλλὰ παρέσται δοῦναι.
Nu va mai merge-n oraș după fier, va avea de la dânsul.”

ὣς ἔφατ', ὦρτο δ' ἔπειτα μενεπτόλεμος Πολυποίτης,	836
οὕτως εἶπεν· ἀνέστη δὲ μετὰ ταῦτα ὁ πολεμικὸς καὶ ἀνδρεῖος Πολυποίτης·
Repede atunci se ridică de jos Polipoite luptaciul

ἂν δὲ Λεοντῆος κρατερὸν μένος ἀντιθέοιο,	837
ἀνέστη δὲ ὁ τοῦ Τελαμῶνος Αἴας καὶ ὁ ἔνδοξος Ἐπειός·
Și Leonteu după el, ca un zeu de măreț și puternic,

ἂν δ' Αἴας Τελαμωνιάδης καὶ δῖος Ἐπειός.	838
ἀνέστη δὲ ἡ ἰσχυρὰ δύναμις τοῦ ἰσοθέου Λεοντέως·
Aias Telamonianul, și-n urmă Epeos măritul.

ἑξείης δ' ἵσταντο, σόλον δ' ἕλε δῖος Ἐπειός,	839
ἔστησαν δὲ ἐφεξῆς, ἔλαβε δὲ τὸν δίσκον ὁ ἔνδοξος Ἐπειός,
Se înșirară tuspatru. Ia discul în mână Epeos

ἧκε δὲ δινήσας· γέλασαν δ' ἐπὶ πάντες Ἀχαιοί.	840
ἀφῆκε δὲ συστρέψας, ἐπεγέλασαν δὲ πάντες οἱ Ἕλληνες·
Și învârtind îl aruncă cu ne-ndemânare și-Aheii

δεύτερος αὖτ' ἀφέηκε Λεοντεὺς ὄζος Ἄρηος·	841
δεύτερος δὲ ἀφῆκε Λεοντεὺς ὁ κλάδος τοῦ Ἄρεος·
Râseră toți. În al doilea rând Leonteu îl răpede,

τὸ τρίτον αὖτ' ἔρριψε μέγας Τελαμώνιος Αἴας	842
τὸ τρίτον δὲ ἔρριψεν ὁ μέγας υἱὸς τοῦ Τελαμῶνος Αἴας
Iar în al treilea rând cu mâna-i cea zdravănă Aias

χειρὸς ἄπο στιβαρῆς, καὶ ὑπέρβαλε σήματα πάντων.	843
ἀπὸ τῆς στερεᾶς καὶ ἰσχυρᾶς χειρός, καὶ ὑπερέβαλε τὰ σημεῖα πάντων·
Discul apucă de jos și-l zboară cu mult mai departe.

ἀλλ' ὅτε δὴ σόλον εἷλε μενεπτόλεμος Πολυποίτης,	844
ἀλλ᾽ ὁπηνίκα δὴ τὸν δίσκον ἔλαβεν ὁ πολεμικὸς καὶ ἀνδρεῖος Πολυποίτης,
Dar mai în urmă îl ia de pe jos și-i dă vânt Polipoite.

ὅσσόν τίς τ' ἔρριψε καλαύροπα βουκόλος ἀνήρ,	845
ὁπόσον τις ἀνὴρ βουκόλος ἔρριψε τὴν καλὴν ῥοπὴν ἔχουσαν, ῥάβδον·
Cât de departe văcarul pe câmp își-aruncă ciomagul,

ἣ δέ θ' ἑλισσομένη πέτεται διὰ βοῦς ἀγελαίας,	846
αὕτη δὲ συστρεφομένη φέρεται διὰ τῆς ἀγέλης τῶν βοῶν,
Care și zboară rotiș după vite și cade prin turmă,

τόσσον παντὸς ἀγῶνος ὑπέρβαλε· τοὶ δὲ βόησαν.	847
τόσον ἐπέκεινα τοῦ ὅλου ἀγῶνος ἔβαλεν· οὗτοι δὲ ἀνεβόησαν,
Tocmai cu atâta-i întrece și el pe ceilalți; de mirare

ἀνστάντες δ' ἕταροι Πολυποίταο κρατεροῖο	848
ἀναστάντες δὲ οἱ φίλοι τοῦ ἰσχυροῦ Πολυποίτου ἔφερον
Chiuie Aheii, iar oamenii lui Polipoite iau discul

νῆας ἔπι γλαφυρὰς ἔφερον βασιλῆος ἄεθλον.	849
ἐπὶ τὰς κοίλας ναῦς τὸ ἆθλον τοῦ βασιλέως·
Plata stăpânului lor, și-l duseră-n cort la corăbii.”

αὐτὰρ ὃ τοξευτῇσι τίθει ἰόεντα σίδηρον,	850
οὗτος δὲ τοξόταις ἐτίθει σίδηρον πρὸς ἰῶν κατασκευὴν ἐπιτήδειον (τὸν ἰὸν γεννῶντα),
Pentru arcași după asta viteazul mai scoate unelte

κὰδ δ' ἐτίθει δέκα μὲν πελέκεας, δέκα δ' ἡμιπέλεκκα,	851
κατετίθει δὲ δέκα μὲν πελέκεις, δέκα δὲ ἡμιπέλεκκα,
Multe de fier brumăriu, un număr de zece topoare,

ἱστὸν δ' ἔστησεν νηὸς κυανοπρῴροιο	852
ἔστησε δὲ ἱστὸν νεὼς μελανοπρώρου
Și-altele zece cu două tăișuri, și-mplântă pe prundul

τηλοῦ ἐπὶ ψαμάθοις, ἐκ δὲ τρήρωνα πέλειαν	853
πόρρωθι ἐπὶ τῆς ἄμμου· περιστερὰν δὲ τρήρωνα
Mării departe-un catarg pe care c-o sfoară subțire

λεπτῇ μηρίνθῳ δῆσεν ποδός, ἧς ἄρ' ἀνώγει	854
ἐξῆψεν ἀπὸ τοῦ ποδὸς σχοινίῳ λεπτῷ, ἣν δὴ ἐκέλευσε τοξεῦσαι λέγων·
De un picior e legat un sfielnic porumb, apoi zice·

τοξεύειν· ὃς μέν κε βάλῃ τρήρωνα πέλειαν,	855
ὃς μὲν ἂν τρώσῃ τὴν τρήρωνα περιστεράν,
„Ținta săgeților fie! Acel care atinge porumbul

πάντας ἀειράμενος πελέκεας οἶκον δὲ φερέσθω·	856
πάντας ἀναλαβὼν τοὺς πελέκεις ἐπὶ τὴν σκηνὴν κομισάτω·
Capăt-acum cele zece topoare cu două tăișuri;

ὃς δέ κε μηρίνθοιο τύχῃ ὄρνιθος ἁμαρτών,	857
ὃς δ᾽ ἂν ἀποτυχών τῆς ὄρνιθος τὸ σχοινίον βάλῃ,
Cine-ar lovi numa-n sfoară, dar pasărea n-ar nimeri-o,

ἥσσων γὰρ δὴ κεῖνος, ὃ δ' οἴσεται ἡμιπέλεκκα.	858
ἥττων γὰρ δὴ ἐκεῖνος, κομίσεται τὰ ἡμιπέλεκκα.
El, mai stângaci ochitor, va primi celelalte topoare.”

ὣς ἔφατ', ὦρτο δ' ἔπειτα βίη Τεύκροιο ἄνακτος,	859
οὕτως εἶπεν, ἀνέστη δὲ μετὰ ταῦτα ἡ ἰσχὺς Τεύκρου τοῦ βασιλέως·
Repede Teucru fruntașul în toată vârtutea-i răsare

ἂν δ' ἄρα Μηριόνης θεράπων ἐῢς Ἰδομενῆος.	860
ἀνέστη δὲ καὶ Μηριόνης ὁ γενναῖος θεράπων τοῦ Ἰδομενέως,
Și după el Merione, soț bun al lui Idomeneus.

κλήρους δ' ἐν κυνέῃ χαλκήρεϊ πάλλον ἑλόντες,	861
κλήρους δὲ λαβόντες ἐκίνουν ἐν περικεφαλαίᾳ χαλκῷ ἡρμοσμένῃ,
Sorți își aruncă și-i scutură-n coif de aramă, iar sorțul,

Τεῦκρος δὲ πρῶτος κλήρῳ λάχεν· αὐτίκα δ' ἰὸν	862
Τεῦκρος δὲ πρῶτος ἔτυχε κλήρῳ. παραχρῆμα δὲ ὀϊστὸν
Care dintâi a căzut, e-al lui Teucru. Și-acesta ia arcul,

ἧκεν ἐπικρατέως, οὐδ' ἠπείλησεν ἄνακτι	863
ἀφῆκεν ἰσχυρῶς, οὐδὲ ηὔξατο τῷ βασιλεῖ Ἀπόλλωνι
Trage puternic din el și jurue-n sine lui Febos

ἀρνῶν πρωτογόνων ῥέξειν κλειτὴν ἑκατόμβην.	864
ἀρνῶν πρωτοτόκων ποιήσειν θυσίαν ἔνδοξον.
Jertfă slăvită de-o sută de miei timpurii. Dar săgeata-i

ὄρνιθος μὲν ἅμαρτε· μέγηρε γάρ οἱ τό γ' Ἀπόλλων·	865
τῆς ὄρνιθος μὲν οὖν ἀπέτυχεν, ἐφθόνησε γὰρ αὐτῷ τούτου γε ὁ Ἀπόλλων,
Pasărea n-a nimerit, căci nu i-a fost dat de Apolon,

αὐτὰρ ὃ μήρινθον (Perseus: βάλε πὰρ πόδα, τῇ δέδετ' ὄρνις·)(Gaza: τάμε πικρὸς ὀϊστός.)	866
τὸ σχοινίον δὲ ἀπέκοψεν ὁ πικρὸς ἰός.
Ci numai sfoara cu care ’nodat îi fusese piciorul;

ἀντικρὺ δ' ἀπὸ μήρινθον τάμε πικρὸς ὀϊστός. (La Gaza, lispește).	867
-
Sfoara cu totul fu ruptă de vârful săgeții amare.

ἣ μὲν ἔπειτ' ἤϊξε πρὸς οὐρανόν, ἣ δὲ παρείθη	868
αὕτη μέντοι μετὰ ταῦτα ὥρμησε πρὸς τὸν οὐρανόν, τὸ σχοινίον δὲ παραλυθὲν
Zboară hulubul spre cer și sfoara cea ruptă se lasă

μήρινθος ποτὶ γαῖαν· ἀτὰρ κελάδησαν Ἀχαιοί.	869
κατέπεσεν ἐπὶ τὴν γῆν· οἱ Ἕλληνες δὲ ἀνεβόησαν,
Jos la pământ, iar Aheii dau strigăte de-nminunare.

σπερχόμενος δ' ἄρα Μηριόνης ἐξείρυσε χειρὸς	870
σπεύδων δὲ ὁ Μηριόνης ἐξείλετο τῆς χειρὸς τοῦ Τεύκρου
Arcul înșfacă de zor Merione din mâna lui Teucru,

τόξον· ἀτὰρ δὴ ὀϊστὸν ἔχεν πάλαι, ὡς ἴθυνεν.	871
τὸ τόξον· τὸ βέλος δὲ πάλαι κατεῖχεν, ἕως ἴθυνε καὶ ἐτόξευεν ὁ Τεῦκρος·
Pune săgeata ce-o ține în mână de mult, de când Teucru

αὐτίκα δ' ἠπείλησεν ἑκηβόλῳ Ἀπόλλωνι	872
παραχρῆμα δὲ ηὔξατο τῷ πόρρωθεν βάλλοντι Ἀπόλλωνι
Arcu-ndreptase, și juruie-ndată lui Febos Apolon

ἀρνῶν πρωτογόνων ῥέξειν κλειτὴν ἑκατόμβην.	873
ἀρνῶν πρωτοτόκων ποιήσειν θυσίαν ἔνδοξον,
Jertfă măreață de miei timpurii, și în clipa când vede

ὕψι δ' ὑπὸ νεφέων εἶδε τρήρωνα πέλειαν·	874
ἐν ὕψει δὲ ὑπὸ τὰ νέφη ἐθεάσατο τὴν τρήρωνα περιστεράν,
Sus pe sub nori porumbița rotindu-se-n zbor, Merione

τῇ ῥ' ὅ γε δινεύουσαν ὑπὸ πτέρυγος βάλε μέσσην,	875
ᾗ δὴ οὗτος περιστρεφομένην ἔπληξεν ὑπὸ τὸ μέσον τῆς πτέρυγος,
Trage din arc, o brodește sub aripă tocmai la mijloc

ἀντικρὺ δὲ διῆλθε βέλος· τὸ μὲν ἂψ ἐπὶ γαίῃ	876
εἰς τὸ ἀπαντικρὺ δὲ διεπέρασε τὸ βέλος. τοῦτο μὲν οὖν ὀπίσω (πάλιν) ἐπὶ γῆς
Și o străpunge de tot; săgeata se-ntoarce și-n fața

πρόσθεν Μηριόναο πάγη ποδός· αὐτὰρ ἣ ὄρνις	877
ἔμπροσθεν τοῦ ποδὸς τοῦ Μηριόνου ἐπάγη, ἡ ὄρνις δὲ
Lui Merione se-nfige-n pământ, iar porumbul se lasă

ἱστῷ ἐφεζομένη νηὸς κυανοπρῴροιο	878
ἐπὶ τῷ ἱστῷ καθίσασα τῆς μελανοπρώρου νεώς
Sus pe catargul corăbiei negre la cioc și acolo

αὐχέν' ἀπεκρέμασεν, σὺν δὲ πτερὰ πυκνὰ λίασθεν.	879
ὑπεχάλασε τὸν τράχηλον· τὰ πυκνὰ δὲ καὶ συνεχῆ πτερὰ ἀπεκλίθησαν τὴν ἰδίαν ἁρμονίαν ἀφέντα,
Gușa-i rămase atârnată și-aripele-i fură pleoștite,

ὠκὺς δ' ἐκ μελέων θυμὸς πτάτο, τῆλε δ' ἀπ' αὐτοῦ	880
ταχέως δὲ ἐκ τῶν μελῶν ἡ ψυχὴ ἀπέπτη καὶ ἠφανίσθη, μακρὰν δὲ ἀπ᾿ αὐτοῦ
Iute viața-i se duse, pe urmă departe de acolo

κάππεσε· λαοὶ δ' αὖ θηεῦντό τε θάμβησάν τε.	881
κατέπεσε, τὸ πλῆθος δὲ ἐθαύμαζόν τε καὶ ἐξεπλήττοντο,
Dânsul căzu și la asta privea uluită mulțimea.

ἂν δ' ἄρα Μηριόνης πελέκεας δέκα πάντας ἄειρε,	882
Μηριόνης δ' ἄρα πάντας τοὺς δέκα πελέκεις ἀνέλαβεν,
Deci Merione ca plată a luat cele zece băltage,

Τεῦκρος δ' ἡμιπέλεκκα φέρεν κοίλας ἐπὶ νῆας.	883
ὁ Τεύκρος δὲ τὰ ἡμιπέλεκκα ἔφερεν ἐπὶ τὰς βαθείας ναῦς.
Teucru ca dar a primit la corăbii topoarele toate.

αὐτὰρ Πηλεΐδης κατὰ μὲν δολιχόσκιον ἔγχος,	884
ὁ υἱὸς δὲ τοῦ Πηλέως δόρυ μακρὸν κατέθηκε,
Dar mai aduse viteazul o suliță lungă și-o puse

κὰδ δὲ λέβητ' ἄπυρον βοὸς ἄξιον ἀνθεμόεντα	885
κατέθηκε δὲ καὶ λέβητα, μήπω εἰς πῦρ ἐμβληθέντα, ἄξιον βοός, ἀνθηρὸν καὶ ποικίλον,
Jos și în preț de un bou o căldare-nflorată-n podoabe,

θῆκ' ἐς ἀγῶνα φέρων· καί ῥ' ἥμονες ἄνδρες ἀνέσταν·	886
εἰς τὸν ἀγῶνα ἐνέγκας. καὶ δὴ ἄνδρες ἀκοντισταί ἀνέστησαν.
Încă pe vatră nepusă. Trăgacii mai meșteri în suliți

ἂν μὲν ἄρ' Ἀτρεΐδης εὐρὺ κρείων Ἀγαμέμνων,	887
ἀνέστη μὲν οὖν ὁ υἱὸς τοῦ Ἀτρέως, ὁ μέγας βασιλεὺς Ἀγαμέμνων·
Vin să ia parte la joc. Întâiul i-Atrid Agamemnon

ἂν δ' ἄρα Μηριόνης, θεράπων ἐῢς Ἰδομενῆος.	888
ἀνέστη δὲ Μηριόνης ὁ γενναῖος θεράπων τοῦ Ἰδομενέως·
Și după el Merione, ortacul lui Idomeneus.

τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς·	889
ἐν τούτοις δὲ καὶ εἶπεν ὁ ταχύπους ἐνδοξότατος Ἀχιλλεύς·
Iar Peleianul apoi așa cuvântează la dânșii·

Ἀτρεΐδη· ἴδμεν γὰρ ὅσον προβέβηκας ἁπάντων	890
ὦ υἱὲ τοῦ Ἀτρέως, οἴδαμεν γὰρ (πάντως) ὅσον ὑπερέχεις,
„Știm, Agamemnon Atride, că ești mai presus de oricare,

ἠδ' ὅσσον δυνάμει τε καὶ ἥμασιν ἔπλευ ἄριστος·	891
καὶ ὅσον ἰσχύϊ τε καὶ ἱματίοις ὑπάρχεις κράτιστος·
Neîntrecut de vânjos și bun la zvârlitul de suliți,

ἀλλὰ σὺ μὲν τόδ' ἄεθλον ἔχων κοίλας ἐπὶ νῆας	892
ἀλλὰ σὺ μὲν τὸ ἔπαθλον τοῦτο ἔχων ἐπὶ τὰς βαθείας ναῦς
Ia ca răsplată căldarea și du-ți-o în cort la corăbii,

ἔρχευ, ἀτὰρ δόρυ Μηριόνῃ ἥρωϊ πόρωμεν,	893
πορεύου· τῷ ἥρωι δὲ Μηριόνῃ τὸ δόρυ παράσχωμεν·
Lui Merione, viteazul, noi lancea de față-mbia-vom,

εἰ σύ γε σῷ θυμῷ ἐθέλοις· κέλομαι γὰρ ἔγωγε.	894
εἴ γε καὶ σὺ ἐν τῇ σαυτοῦ ψυχῇ βούλῃ· φημὶ γὰρ ἔγωγε.
Dacă cumva te-nvoiești; e numai o vorbă din parte-mi.”

ὣς ἔφατ', οὐδ' ἀπίθησεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων·	895
οὕτως εἶπεν· ὑπήκουσε δὲ ὁ βασιλεὺς τῶν ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων,
Asta el zise, și se învoi Agamemnon. Ahile

δῶκε δὲ Μηριόνῃ δόρυ χάλκεον· αὐτὰρ ὅ γ' ἥρως	896
ἔδωκε δὲ τῷ Μηριόνῃ τὸ χαλκοῦν δόρυ, αὐτὸς δὲ ὁ ἥρως
Dete voinicului lancea; întinse și el lui Taltibiu,

Ταλθυβίῳ κήρυκι δίδου περικαλλὲς ἄεθλον.	897
Ταλθυβίῳ τῷ κήρυκι ἔδωκε τὸ ὡραῖον ἔπαθλον.
Crainicul, vasul frumos de minune să-l ducă la corturi.

ILIADA

Cântul XXIII